İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/1376 K.2025/1642

Davalının yetki itirazının kabulüne ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile ... ... Kir AŞ arasında imzalanan 02/06/2020 tarihli ... kiralama sözleşmesiyle müvekkilinin 2020 model, ... plakalı, ... marka traktörü KDV dahil 667.000-TL bedelle ...

Tarım ...Ltd Şti bayisi olan davalı ....Ltd Şti'den ... kiralama yoluyla satın alarak kullanmaya başladığını, bir kaç kere arızalanması üzerine servis çağrıldığını, servis elemanlarının bir kaç işleminden sonra onların gözetimi altında saplı tarla içinde test sürüşü yapıldığı esnada, birdenbire alev alan traktörün ve arkasında bağlı bulunan 2020 model, ... marka sıfır balya makinesinin servis elemanlarının önünde yanarak kullanılamaz hale geldiğini belirterek gizli ayıp nedeniyle çıkan yangınla tamamen kullanılamaz hale gelen traktörün ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesine,

yahut İİK 24. maddesine göre rayiç değerinden şimdilik 15.000-TL'lik kısmının davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi işletilerek müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ...Ltd Şti vekili.

Boğazlıyan mahkemelerinin yetkili olduğunu, yangın hadisesinin traktörün kendisinden kaynaklanan bir sebeple çıkmasının mümkün olmadığını, servisin olay anında balya makinesi için orada bulunduğunu, traktörle ilgili arıza iletilmediğini, müvekkili şirketçe satışı yapılan traktörlerin ithal edilmesi nedeni ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından test edilerek ve uygunluk belgesi alınarak ruhsatlandırıldığını, yangının traktörden kaynaklandığını gösteren delil bulunmadığını, olay günü 02/07/2020 tarihinde olay yerinde gölgedeki hava sıcaklığının 35 derece olduğunun ve ayrıca balyalama işinin doğası gereği ortamın yangın riskini artırdığını,

dolayısı ile yangının çıkması ile müvekkil şirket arasında illiyet bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davalı ... ile birlikte ... Tarım Mak. ...Ltd Şti aleyhine açılan davada mahkemece 03/05/2023 tarihli (2022/566 E. 2023/324 K.) davanın arabuluculuk dava şartı bulunmadığı gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan reddine dair verilen kararın Dairemizin 21/09/2023 tarihli (2023/1616-1379 sayılı) kararıyla kaldırılmasına karar verildiği, mahkemenin 2023/704 Esasında devam eden davada mahkemece verilen 12/02/2025 tarihli tefrik kararı ile davalı ...

Ltd Şti yönünden davaya yukarıda belirtilen 2025/104 esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece; yetkili mahkemenin HMKnın6 madde uyarınca davalının yerleşim yeri mahkemesi ile HMKnın10 madde uyarınca sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi olduğu, ... kiralama sözleşmesinde İstanbul Mahkemeleri yetkili kılınmış ise de ... kiralama şirketinin davada taraf olmaması nedeniyle yetki şartının davada geçerli olmadığı, davalının yerleşim yerinin Boğazlıyan olduğu, davalı vekilinin süresinde verdiği cevap dilekçesinde yetkili mahkemeyi doğru olarak gösterdiği gerekçesiyle davalının yetki ilk itirazının kabulüne, dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davanın ... ... Kiralama AŞ'nin verdiği yetkiye dayalı olarak açıldığını, davanın ... kiralama sözleşmesine dayalı olarak açıldığını, ... kiralama sözleşmesinin 16. maddesinde İstanbul mahkemelerinin yetkili kılındığını, bu sözleşmeye davalının da taraf olduğunu, müvekkilinin ürünün tüm bedelini ödediğinden ve ... kiralama şirketi tarafından müvekkiline yetki verildiğinden,

artık davada ... kiralama şirketinin yer alıp almamasının öneminin bulunmadığını, davalının ayrıca imalatçı olması nedeniyle bu sıfatından kaynaklanan sorumluluğu bulunduğunu, uyuşmazlığın imalatçı firma ile ... kiralama şirketi arasındaki sözleşmeden kaynaklanması nedeniyle eldeki davada yetki şartının geçerli olduğunu, mahkemece verilen yetkisizlik kararının yerinde olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, satıma konu emtianın ayıplı olduğu iddiasına dayalı olarak ayıplı malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya rayiç bedelinin ödenmesi istemine ilişkindir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, yukarıda açıklanan gerekçelerle, davanın yetki yönünden reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekili tarafından, yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.HMK'nın 6. maddesi gereği genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yeri mahkemesidir.

Sözleşmeden kaynaklanan davalarda, HMK’nın 10. maddesi gereğince borcun ifa yeri mahkemesi de yetkilidir. 6098 sayılı TBK'nın 89/1 maddesine göre, aksine bir anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde, parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde, bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde ödenir.

HMK'nın 17. maddesinde; tacirler veya kamu tüzel kişilerinin aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabileceği, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça davanın sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılabileceği düzenlenmiştir.Somut olayda.

02/06/2020 tarihli ... kiralama sözleşmesi ile kira bedeli karşılığında davacıya dava konusu traktörün ... kiralama yoluyla kiralanması, davacının mülkiyeti devir hakkını kullanması halinde dava konusu traktörün mülkiyetinin davacıya devri koşulları düzenlenmiştir.Finanas kiralama sözleşmesinde ek olarak proforma faturaya yer verilmiş ise de sözleşme kiracı, müteselsil kefil ve ... kiralayan tarafından imzalanmış olup sözleşmede davalı satıcının imzası bulunmamaktadır.

Bu durumda bahsi geçen sözleşmedeki yetki şartının sözleşmede imzası bulunmayan davalı bakımından bağlayıcı olmadığı açıktır.Davalının ikametgahının Boğazlıyan olduğu, yine nevi niteliğindeki borcun doğumu sırasında borçlunun yerleşim yerinde ifası gerektiğinden akdin ifa yerinin de Boğazlıyan olduğu, somut olayda İstanbul mahkemelerini yetkili kılan bir yetki düzenlemesi bulunmadığı anlaşılmakla mahkemece verilen yetkisizlik kararında isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; mahkemece verilen yetkisizlik kararında isabetsizlik bulunmadığından, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.