İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/1853 K.2025/2113

Davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine ilişkin kararın davacılar vekili ve katılma yoluyla davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; İstanbul Anadolu 25.İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasından takibe konu edilen 14.11.2024 tarihli bononun tahrif edilmiş olduğu ve TTK 749/1 maddesi gereği kambiyo vasfının bulunmadığı, ayrıca bononun teminat olduğu gerçeği kapsamında müvekkillerin borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptaline, davalı tarafın kötü niyetli olmasından dolayı %20 dan aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; arabuluculuk tutanağı aslı dava dilekçesi ile birlikte sunulmayarak dava şartı yerine getirilmediğinden, esasa girilmeden davanın derhal reddine, sadece, gerçeğe aykırı, soyut beyana dayalı tahrifat ve zaman aşımı iddiaları nazarı dikkate alınmayarak yazılı delil ile ispat edilemeyen, haksız, gerçeğe ve yasaya aykırı davanın reddine, kötü niyetli davacıların icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece;davanın 12/12/2024 günü saat 16:01'de açıldığı, davacının aynı gün saat 16:58'de de arabulucuya başvurarak 18/12/2024 tarihli anlaşmazlık son tutanağını 25/12/2024 tarihinde dosyaya ibraz ettiği, 6102 sayılı TTK nın 5/A maddesi gereği arabuluculuğun dava tarihinde yerine getirilmesinin dava şartı olduğu, sonradan tamamlanabilir şartlardan olmadığı, dava açılmadan önce

arabulucuya başvurulması yeterli olmayıp,sürecin olumsuz sonuçlanması ve

arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın ibrazının gerektiği,

ancak davacı tarafın işbu davayı açtıktan sonra arabuluculuk yoluna başvurduğu gerekçesiyle, aynı doğrultudaki emsal BAM kararları doğrultusunda davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1- Davacılar vekili; Yargıtay 3.HD'nin 2023/616 E. 2023/2371 K. Sayılı ve 21.09.2023 tarihli kararında "esasa girilmeden önce arabuluculuk işlemi tamamlandığından dava şartı yerine getirilmiş olup işin esasına girilmelidir." olarak hüküm verildiğini işbu menfi tespit davası 12/12/2024 günü saat 16:01'de açılmış, sonra aynı gün saat 16:58'de de arabulucuya başvurularak 18/12/2024 tarihli anlaşmazlık son tutanağı 25/12/2024 tarihinde dosyaya ibraz edildiğini, arabuluculuk son tutanağı mahkemenin esasa girmesinden hatta tarafların cevap sürelerinden çok daha önce dosyaya sunulduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

2- Katılma yoluyla istinaf başvurusunda davalı vekili; mahkemece davacının talebi ile İİK. 72 uyarınca, %20 tazminat karşılığında, icra dosyasına yatan paranın alacaklıya ödenmemesi zımnında ihtiyati tedbir kararı verildiği ve kararın uygulandığını tedbir nedeniyle müvekkil alacağına geç kavuşarak zarara uğradığını ileri sürerek müvekkili lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava ;menfi tespit talebine ilişkindir.

Dava ticari dava olduğundan dava açılmadan evvel arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın ve dosya üzerinden davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir. (HUAK m.18/A/2, c. 4; HUAK Yönetmeliği m.22/3).

Burada dava şartı arabuluculuk süreci, 6100 sayılı HMKnun 115/2 maddesi çerçevesinde, gider avansı yatırılmasında veya gerekli hallerde teminat gösterilmesinde olduğu gibi tamamlanabilen bir dava şartı eksikliği olarak düzenlenmemiştir.Dava şartı noksanlığının giderilmesi ve arabulucuya başvurulması için mahkemece davacıya süre verilmeyecektir. Bununla birlikte HMK nın 115(3)maddesinin uygulanmasına engel yoktur.

Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez.Davanın 12/12/2024 günü saat 16:01'de açıldığı, davacının aynı gün saat 16:58'de arabulucuya başvururarak 18/12/2024 tarihli anlaşmazlık son tutanağını 25/12/2024 tarihinde dosyaya ibraz ettiği, mahkemece dava açıldığında eksikliğin fark edilmediği, davalıya dava dilekçesinin 23.12.2024 tarihinde tebliğ edildiği,

davalı vekilinin 06.01.2025 tarihli cevap dilekçesinde arabulucuya başvurulmadığını belirterek itiraz ettiği anlaşılmaktadır. Davadan önce başvuru yapılması tamamlanamaz dava şartı ise de, arabuluculuk başvurusunun dava tarihi ile aynı gün yapıldığı, davalı tarafça davaya cevap verilmeden ve dolayısıyla bu eksiklik ileri sürülmeden, mahkemece son tutanak istenmeden eksikliğin giderildiği belirlenmekle,davanın usulden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

(Yargıtay 11 HD nin 2024/3454 esas,2025/1836 karar sayılı 17.03.2025 tarihli ilamı da aynı yöndedir.) Açıklanan nedenlerle;istinaf nedeni yerinde görülen davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararının kaldırılmasına dava yeniden görülmek üzere dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesine, verilen karara göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.