İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/587 K.2025/969

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin sigortalısı dava dışı ...Ltd. Şti.ye ait emtiaların ... Gemisi ile Türkiye' den Malezya'ya taşındığını, emtialar teslim alındığında konteyner içindeki limon ve nar emtialarının çürüyüp bozulduğunu tespit edildiğini, ekspertiz raporu ile emtiaların yanlış sıcaklıklarda taşındığının tespit edildiğini, sigortalıya hasar bedelini ödediklerini, davalı ... A.Ş'nin navlun faturasının düzenlendiğini ve davalının akdi taşıyan olarak hareket ettiğini, ödenen hasar bedelinin tahsili için İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, itirazın iptali ile takibin devamına, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin Mersin de mukim acente olduğunu, taşıma işine aracılık ettiklerini, fiili taşıyan ... LTD'ye izafeten ... Ltd.

Şti'ne husumet yöneltilmesi gerektiğini bu nedenle pasif husumet itirazlarının bulunduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemelerin Mersin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, konşimento ile yetkili Mahkeme ve hukuk seçiminin yapıldığını, Türk Hukukunun uygulanamayacağını, taşıyıcı tarafından aksi kararlaştırılmadıkça bu sözleşme uyarınca taşıyıcı aleyhine yapılacak herhangi bir dava münhasıran Singapur Yüksek Mahkemesine götürülmelidir hükmünün yer aldığını, iddia edilen hasar ve tespite ilişkin herhangi bir bildirim yapılmadığını, takip öncesinde faiz işletilmesinin yasal olmadığını beyanla, öncelikle yetki itirazları,

pasif husumet nedeniyle usulden aksi halde esastan reddine ve %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI VE SÜREÇ: Mahkemenin 2020/384 Esas sayılı dosyasında 15/04/2021 tarihli ara kararı ile davalı Ocean hakkındaki davanın tefrik edilerek 2021/157 Esasa kaydedilerek "davanın reddine" karar verildiği, davalı Merden hakkında ise "icra dairesi yetkisizliği nedeni ile davanın usulden reddine" karar verilmiş, kararın istinafı üzerine mahkemenin 15/04/2021 tarih ve 2020/384 Esas 2021/207 sayılı kararı Dairemizin 11/11/2021 tarih ve 2021/1143 Esas 2021/1679 Karar sayılı ilamıyla kaldırılmasına karar verilmiştir.

Kaldırma kararından sonra mahkemece, daha evvel tefrik edilen fiili taşıyıcı hakkındaki 2021/157 Esas sayılı dosyasının aynı taşımadan kaynaklanması nedeniyle bekletici mesele yapılmasına karar verilmiştir.

Mahkemece yeniden verilen kararda; alınan bilirkişi heyeti raporunda; gemi taşımasının başladığı 18.10.2018 tarihinden, 13.11.2018 tarihinde varış limanında konteynerin gemiden tahliyesine kadar geçen zaman zarfında soğutucu sıcaklık kaydında bir değişiklik olmadığı, sıcaklığın +8°C de seyrettiğinin konteyner içi casus sıcaklık kayıtlarından anlaşıldığını, hasarın deniz taşıması sırasında gerçekleştiğine yönelik bir veri dosyada yer almadığından zararın deniz taşıması sırasında meydana gelmediğini, yapılan teknik tespite bağlı kalınarak,

emteanın uğradığı hasardan davalıların sorumlu olmadığının belirlendiğini, davaya konu yük gönderilene 13/11/2018 tarihinde teslim edilmesine rağmen hasara yönelik yazılı ihbarın davalı taşıyana bildirilmediğini, davacının hasarın deniz yolu ile taşıma sırasında meydana geldiğini ispat etmesi gerektiğini, konişmentoda nihai teslim yeri olarak "..." gösterildiği,

emtia boşaltma yeri olan ...da alıcıya teslim edilmek üzere, dava dışı sigortalı satıcı tarafından davalı ile navlun sözleşmesi kurulduğunu, emtianın nihai varış yerine kadar olan aşamada bir hasarın meydana gelmesi durumunda taşıyanın sorumluluğuna gidilebileceği, davalı taşıyanın, mühürlü konteynere müdahale etme ihtimali olmadığı, sorumluluğunun konteynerin soğutucu ünitesine enerji sağlamak olduğu göz önünde bulundurulduğunda, davacının iddiasının ispatlanamadığı zira konteyner içi + 7 C, + 8 C taşıma sıcaklığının taşınan emtianın zarar görmesine,

hasara uğramasına neden olacak derecede olmadığı davacı tarafından hasarın eşyanın taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu süre içerisinde meydana geldiğinin ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; hasarsız ve tam olarak gemiye yüklenen emtianın davalının sorumluluğunda hasara uğradığını, alınan ekspertiz raporu ile sabit olduğunu, mahkemenin hasarın tam olarak ne aşamada meydana geldiğinin belirli olmaması nedeniyle taşıyanın sorumlu olmadığı kanaatine varması hukuka aykırı olduğunu, hasarın taşımada meydana geldiği ekspertiz raporuyla sabit olduğunu davalının taşıma işini üstlendiği yolculukta zararın meydana gelmediğini ispat etmesi gerektiğini, konşimentoda belirlenen ısı derecesinin sevkiyat süresince muhafaza edilmesi yükümlülüğü davalılara ait olduğunu,

davalı TTK'nun 1239/2. maddesi kapsamında oluşan zarardan sorumlu bulunduğunu, hasar ihbarının süresi içinde yapılmadığına ilişkin karar hukuka aykırı olup kararın kaldırılması gerektiğini, zira, kabul anlamına gelmemekle birlikte, hasar tespiti yetkili uzmanlar tarafından yapıldığından ayrıca bir ihbara gerek bulunmadığını, TTK nın 1184/1 gereği, her iki tarafın katıldığı bir tespit gerçekleştirmek zorunlu olmadığını,

TTK m. 1184/1 uyarınca hasar tespitinin yetkili uzmanlarca yapılması durumunda ihbara veya diğer tarafın hazır bulunmasına gerek bulunmadığını ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Elde ki dava akdi taşıyıcıya karşı açılmış olup; dava ve icra takibinin akdi ve fiili taşıyıcıya başlatılmış ise de; fiili taşıyıcı davalı ... ye izafeten ... A.Ş hakkında verilen davanın reddine ilişkin karar, İstanbul BAM 13. HD'nin 12/07/2024 tarihli 2022/556 esas 2024/1220 karar sayılı ilamı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek kesinleşmiştir.

Fiili taşıyıcı bakımından verilen karar kesinleşmekle davalılar farklı olduğundan kesin hüküm teşkil etmese de; tesbit edilen bazı hususlar kesin delil teşkil etmektedir.Kesinleşen bu karar ile; konişmentoda konteynere ilişkin herhangi bir hasar kaydı olmadığı, taşımanın FCL taşıma şeklinde yapıldığı, “CY/CY'' kaydı bulunduğu, bu kayıt, taşımanın limandan limana yapıldığını belirttiği, konteynerin 18/10/2018 tarihinde yükleme limanında gemiye yüklenerek geminin 10/11/2018 tarihinde boşaltma limanına varması ile tamamlandığı,

aynı tarihte tahliye tamamlanarak taşımaya ilişkin konşimento’ya herhangi bir şerh/kayıt konulmadığı ve yüklerin gönderilen ... tarafından teslim alındığı, taşımanın 10.11.2018 tarihinde tamamlanıp aynı tarihte yükün gemiden tahliye edilmesine rağmen hasara ilişkin herhangi bir tutanak düzenlenmediği, hasarın TTK.

1185/1. maddesine uygun şekilde davalı taşıyana ihbar edildiğine veya TTK'nın 1185/2. maddeye uygun olarak tarafların katılımıyla mahkemece inceleme yapılmadığı, bu halde taşıyanın TTK'nın 1185/4 madde hükmü gereğince, taşıyanın eşyayı deniz taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği, eşyada bir zıya veya hasar meydana gelmiş ise, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten kaynaklanmış olacağının kabul edileceği, ancak bu karinelerin aksinin ispat edilebileceği, bu durumda ispat yükünün tazminat talep eden davacıda olduğu,alınan bilirkişi raporunda da konteyner casus ısı kayıtlarının incelendiği,

konteyner içi + 7 C, + 8 C taşıma sıcaklığının taşınan emtianın zarar görmesine, hasara uğramasına neden olmayacağının bilirkişi kurulu tarafından tesbit edildiği; taşıyıcının sorumluluğunun Limanda alıcıya teslim ile son bulduğu ve taşıma sürecinde emtianın korunması gereken ısıda taşındığı, mühürlü konteynere müdahale etme ihtimalinin olmadığı, davalı taşıyıcının sorumluluğunun konteynerin soğutucu ünitesine enerji sağlamak olduğu göz önünde bulundurulduğunda, davacının iddiasının ispatlanamadığının belirtildiği, gemi limanda tahliye edildikten sonra konteynerde gözle görülür bir hasarın olmadığı,

gemi ve liman görevlileri tarafından konteyner el değiştirme tutanağı veya konteynerin limandan gönderilenin yetkili temsilcisi tarafından teslim alındığı sırada tutulan bir hasar tutanağının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Dosya kapsamına göre davacı tarafça, hasarın, davalı taşıyıcının sorumluluk sahasında iken ve taşıyıcının kusuru ile meydana geldiğinin ispatlanmadığı anlaşılmakla; davanın reddine yönelik verilen karar ve gerekçesinde hukuka aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiş, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.