İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/825 K.2025/1130

Yargılanmanın yenilenmesi talebinin reddine ilişkin verilen ek kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Yargılamanın iadesini isteyen davacı; dosyada verilen kararın yerinde olabileceğini, ancak önceden ortaya konulmayan eksiklikler bulunduğunu, ...

Gıda şirketi 2008 yılında kurulmuş olup, davalı tarafça 2009 yılında sözleşme feshedildiğinde şirketin davalıya borcu bulunmadığını, sonrasında ... şirketinin kapanışı ile davalı ile arasında hiç bir bağ kalmadığını, kapanan şirketin ortaklarının da hisselerini devrederek şirketten ayrıldıklarını, bu durumda bir yıl süreli ipoteğin de hükmü kalmadığını, şirket 2009 yılında kapandıktan sonra bayiliğin başka bir şirkete geçtiğini, yeniden yapılan sözleşmeler ile ilgisi bulunmadığını, borç 2014 yılına ait olduğunu,dava sürecinde taraflardan temin edemedikleri 2 adet sözleşmeye bu aşamada ulaştıklarını,

04.11.2009 ve 10.05.2012 tarihli bu sözleşmelerin 21.2 maddesine göre, bu sözleşmenin imzalanmasıyla önceki sözleşmelerin ortadan kalktığını, kendisini ipotek yükü altına sokan sözleşme sona erdiğinden, kendisine sorumluluk yüklenemeyeceğini belirterek, yargılamanın yenilenmesi ile ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; dosya üzerinden verilen ek karar ile, sunulan sözleşmelerin, bu belgelerin tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belge niteliği taşımayacağı, bu durumun yargılamanın yenilenmesi sebebi olmayacağı gerekçesiyle, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı; yargılamanın yenilenmesi isteminin istinaf dairesince incelenmesi gerektiğini,istem yeni bir dava olup mahkemece yeniden esasa alınarak karar verilmesi gerektiğini, ...

Gıda şirketi 2008 yılında kurulmuş olup, davalı tarafça 2009 yılında sözleşme feshedildiğinde şirketin davalıya borcunun bulunmadığını, sonrasında ... şirketinin kapanışı ile davalı ile arasında hiç bir bağ kalmadığını, bir yıl süreli ipoteğin de hükmü kalmadığını, şirket 2009 yılında kapandıktan sonra bayiliğin başka bir şirkete geçtiğini, yeniden yapılan sözleşmeler ile ilgisinin bulunmadığını, dava sürecinde taraflardan temin edemedikleri 2 adet sözleşmeye bu aşamada ulaştıklarını, 04.11.2009 ve 10.05.2012 tarihli sözleşmelerin 21.2 maddesine göre, bu sözleşmenin imzasıyla önceki sözleşmelerin ortadan kalktığını,

kendisini ipotek yükü altına sokan sözleşme sona erdiğini belirterek, yargılamanın yenilenmesi ile ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, yargılamanın iadesi istemine ilişkindir.

Somut olayda; davacı tarafça, önceden ortağı olduğu ... şirketi ile davalı arasında akdedilen bayilik sözleşmesi gereğince davacıya ait taşınmaz üzerine 05.09.2008 tarihinde davalı lehine tesis edilen 150.000-TL bedelli ipoteğin fekki istemiyle dava açıldığı, mahkemece davalının icra takip tarihi itibariyle tespit edilen 70.999,11-TL asıl alacağının davalıya ödenmek üzere bloke edilmesi koşuluyla ipoteğin kaldırılmasına karar verildiği, kararın taraflarca istinafı üzerine Dairemizin 2021/1148 esas 2024/618 karar sayılı ilamıyla;

davacının kendisinin şahsen sorumlu olmadığı bir borca TMK'nın 881/2 maddesi uyarınca ipotek konulmasının mümkün olduğu, bayilik sözleşmesinin süresinin sona ermesinin ipoteği sona erdirmeyeceği gibi,şirket ortaklığından ayrılmanın da ipoteğin geçerliliğine etkisi bulunmadığı, lehine ipotek verilen ... şirketi aleyhine kesinleşen bir takip olması, borcun ödenmediği anlaşılmasına göre davanın reddine karar verilmesi gerekirken, icra dosyasında borç aslı ödenmek suretiyle ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesinin doğru olmadığı,

ipotek limitine kadar asıl alacağın ferilerinin ipotek kapsamında olduğu dikkate alınmadan borç aslının deposuna karar verilmesinin de doğru görülmediği gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak davanın reddine kesin olarak karar verilmiş, davacının karara karşı işbu yargılamanın yenilenmesi istemi ise mahkemece ayrı bir esasa kaydedilmeden, harç alınmadan, karşı tarafa tebligat yapılıp duruşma açılmadan dosya üzerinden verilen ek karar ile reddedilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 374 ve devamı maddelerinde düzenlenen yargılamanın yenilenmesi talebi, hukuki niteliği itibariyle ayrı ve bağımsız bir davadır. Yargıtayın 23.05.1956 tarihli ve 8/9 sayılı İBKnda da yargılamanın yenilenmesi talebinin müstakil bir dava olduğu, harca tabi bulunduğu ve mutlaka usulüne uygun duruşma daveti yapılmak suretiyle karara bağlanması gerektiği vurgulanmıştır.HMK'nın 379. maddesinde;

yargılamanın iadesi talebi üzerine mahkemenin tarafları davet edip dinledikten sonra talebin süre, hükmün kesin olup olmadığı ve ileri sürülen sebebin kanunda belirtilen yargılamanın iadesi sebeplerinden olup olmadığı konusunda ön inceleme yapacağı, bu koşullarda eksiklik bulunması halinde davayı esasa girmeden reddedeceği, 380. maddesinde ise inceleme sonucunda dayanılan yargılamanın iadesi sebebi sabit görülürse, yeniden yargılama yapılarak ortaya çıkacak duruma göre karar verileceği düzenlenmiştir.

Açıklanan nedenlerle,yargılamanın iadesi talebi yeni bir dava olup, mahkemece talebin yeni bir esasa kaydedilmesi, dava değeri üzerinden harcının tamamlatılması, talep ve duruşma günü usulüne uygun şekilde karşı tarafa tebliğ edilerek duruşma açıldıktan sonra bir karar verilmesi gerekirken, usule aykırı şekilde asıl dava dosyası üzerinden evrak üzerinde inceleme yapılarak karara bağlanması doğru görülmemiş, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile esasa ilişkin istinaf nedenleri incelenmeden kararın kaldırılarak, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.