İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/84 K.2025/140

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkili şirketin mobilya üretim sektöründe faaliyet gösterdiğini, 01.08.2024 tarihinde çıkan yangın sonucunda fabrikanın tamamen yandığını, zararların tespiti amacıyla Küçükçekmeçe 7. Sulh Hukuk Mahkemesi 2024/45 değişik iş numaralı dosya açıldığını, dosya kapsamında keşif yapıldığını, ancak raporun dosyaya sunulmadığını, müvekkilinin mezkur yangın sebebiyle bütün iş yeri zarar gördüğnü, dava dilekçesinde belirtilen tüm ticari dokümanların zayi olduğunu, davanın kabulü ile müvekkili şirkete ait dokümanlar, muhasebe evrakları, dosyaları ile resmi evrak ve ticari defterlerin zayi olduğunun tespiti ile zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacı şirkete ait fabrikasında 01/08/2024 tarihinde yangın çıktığı 02/09/2024 tarihinde hasar tespiti yaptırıldığını, davanın 10/12/2024 tarihinde açıldığını, TTK 'nın 82/7. maddesine göre tacirin ziyaı öğrendikten itibaren 30 gün içerisinde davanın açılması gerektiğini, ancak görülen davanın bu tarihten çok sonra açılmış olması nedeni ile huzurda görülen davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkili şirket mobilya üretim sektöründe faaliyet gösterdiğini, 01.08.2024 tarihinde çıkan yangın sonucunda fabrikası tamamen yandığı itfaiye tarafından yangın raporu dahi ancak yangından 20 gün kadar sonra 21.08.2024 tarihinde hazırlanabildiğini, yangın sebebiyle bütün iş yeri zarar gördüğünü, kanun koyucu, yangın sebebiyle ticari defterlerin ziyaı durumunda tacirin öğrenme tarihini hak düşürücü sürenin başlangıcı olarak düzenlediğini,

ilk derece mahkemesi tarafından günlerce süren yangında henüz yangın raporu hazırlanmadan ve hazırlanmış olan raporun tebliğ edilmeden içeriğinden farazi yorumlarla hangi ticari defterlerin yandığının ilk günden öğrenilmesi varsayılması abesle iştigal olduğunu, fabrikada günlerce süren yangında çalışanlar hayatını kıl payı kurtarmışken ve itfaiye görevlileri münferit yangını söndürmek için günlerce uğraşmışken fabrika içerisinde bulunan ticari defterlerin hangi birinin yandığının 02/09/2024 tarihinde gerçekleştirilen hasar tespit işleminin ...Ltd.

Şti'ye ait olduğunu, ... Şti'ye ait olmadığı istinaf incelemesi neticesinde hak düşürücü sürenin yani öğrenilme tarihinin itfaiye tarafından hazırlanan 21.08.2024 tarihli yangın raporunun tebliği olarak baz alınması hakkaniyet açısından zorunluluk ihdas ettiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

6102 Sayılı Kanunun 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren-30 gün- içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği belirtilmektedir.Davacının bu hükümden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermesi,

diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmesi gerekmektedir. İleri sürülen zayi sebebinin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defterlerin tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.TTK nın 87. Maddesinde öngörülen 15 günlük hak düşürücü süre,

5 temmuz 2022 tarihli RG de yayınlanan 7417 sayılı kanun ile değişiklik ile -30 gün- olarak değiştirilmiştir.6102 sayılı TTK'nın 82/7'ye göre hak düşürücü sürenin başlangıcı ziyaın öğrenildiği tarihtir.Zayiye sebebiyet veren yangının 01.08.2024 tarihinde başladığı ve 21.08.2024 tarihli yangın raporu düzenlendiği dava dilekçesinde beyan edilmiştir.Dava ise. 10.12.2024 tarihinde açılmıştır.

Davacı vekili yangın raporunun tebliğ edilmediğini; çıkan yangında tüm fabrikanın yandığını beyan etmiştir.Tüm fabrika yanacak kadar büyük bir yangın çıktığı anlaşılmakla birlikte fabrika alanında bulunan yangında ticari defterlerin de yandığını anlamak,zayi belgesi talep etmek için yangın raporunun davacı şirkete tebliği gerekmemektedir.Tüm fabrika yandığına göre;

en geç yangın raporu -21.08.2024 tarihi itibariyle zayi belgesi talep edilen ticari defter ve belgelerin yandığının öğrenildiğinin kabulü gerekir.Davacı vekili tarafından atıf yapılan Yargıtay 11 HD nin 2015/14682 Esas, 2017/2103 karar sayılı ilamında da ;ticari defterlerin yanarak zayi olduğunun öğrenildiği tarihin karakolda alınan ifade yerine üç gün sonra düzenlenen yangın raporu tarihini esas almış ise de yangın raporunun tebliği gerekitğine ilişkin bir tesbit bulunmamaktadır.Dayanak Yargıtay ilamı somut olaya uymamaktadır.Elbette yangının başladığı gün hak düşürücü sürenin başlangıcına esas alınamaz,

ancak yangın raporu düzenleme tarihinden çok sonra açılan davanın süresinde olduğunun kabulü mümkün olmadığından davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle; hak düşürücü sürenin başlaması için çıkan yangına ilişkin itfaiye yangın raporunun davacıya tebliğ gerekmediği; itfaiye yangın raporunun tarihinin 21.08.2024 tarihi olduğu, davanın itfaiye raporunun tanziminden çok sonra açıldığı,

yangın raporu tutulduktan sonra,davacı ticaret şirketinin yangın nedeniyle işletmesinde meydana gelen hasarı incelemesi gerektiği, davada delil olarak dayanılan başka bir şirket tarafından talep olunan delil tesbiti dosyasında alınan raporunda 02.09.2024 tarihinde dosyaya sunulduğu dikkate alındığında davacı vekilinin istinaf nedeni yerinde görülmemiş istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.