İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2026/259 K.2026/385

Davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin, ...Şti'yi hasım göstererek İstanbul Anadolu 26. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2022/148 esas sayılı dosyada tasarrufun iptali davası açtığını,yargı sürecinde şirketin ticaret sicilinden 09.10.2015 tarihinde re’sen silindiğini öğrendiklerini, ihyası istenilen şirketin son temsilcisi ... olması nedeni ile dava dilekçesinde gösterildiğini, davada husumeti, sadece ticaret sicil müdürlüğüne yönelttiklerini belirterek, İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğünün... sicilinde kayıtlı .... Şti'nin tüzel kişiliğinin ihyasına,tasfiye memuru olarak son yasal temsilcisinin tayin edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Sicili Müdürlüğü vekili. 6102 Sayılı TTK m. 32 ve Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 34 madde hükmü çerçevesinde işlem yaptığını, müvekkil Ticaret Sicili Müdürlüğünün re’sen terkin işlemini, “6102 sayılı Kanunun Geçici 7’nci maddesi”, “Münfesih Olmasına Veya Sayılmasına Rağmen Tasfiye Edilmemiş Anonim ve Limited Şirketler İle Kooperatiflerin Tasfiyelerine ve Ticaret Sicili Kayıtlarının Silinmesine İlişkin Tebliğ’in 5’inci maddesi”,

“6103 sayılı Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 20/1 maddesi” ve “Anonim ve Limited Şirketlerin Sermayelerini Yeni Asgari Tutarlara Yükseltmelerine ve kuruluşu ve Esas Sözleşme Değişikliği İzne Tabi Anonim Şirketlerin Belirlenmesine İlişkin Tebliğ’in 7. maddesi” kapsamında sicil dosyasında yapılan incelemede; dava konusu şirketin, "sebebi ne olursa olsun aralıksız son beş yıla ait olağan genel kurul toplantısının yapılmadığı" ve "adresinin tespit edilemediği" hususlarının belirlenmesinin ardından,re'sen terkin kapsamına alındığı,

tebligat ve ilan prosedürlerinin yerine getirilmesinin ardından 09.10.2015 tarihinde sicil kaydının re’sen terkin edildiğini belirterek, müvekkili aleyhine yargıl gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; 6102 sayılı TTK'nun geçici 7. Maddesinin 15. Bendinde "ticaret sicilinden kaydı silinen şirket veya kooperatifin alacakları ile hukuki menfaatleri bulunanlar haklı sebeplere dayanarak silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde mahkemeye başvurarak şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebilirler"hükmünde dava açmak için beş yıllık hak düşürücü süre ön görüldüğü, ancak somut olayda beş yıllık sürenin dolduğu gerekçesiyle açılan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davanın açılmasına dayanak işlemin İstanbul ...... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosya alacağından kaynaklı olduğunu, terkin tarihinde şirket hakkındaki icra takibi ve davaların devam ettiğini,icra takibinin tasfiye sürecinden önce başlatıldığını, hak düşürücü sürenin işbu dava açısından ileri sürülmesinin mümkün olmadığını belirterek,kararın kaldırılmasına şirketin ihyasına ,tasfiye memuru atanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK.'nın geçici 7. maddesi uyarınca Ticaret Sicil Müdürlüğünce resen terkin edilen şirketin ihyası davasıdır.Anayasa Mahkemesi’nin, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı TTK’na 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanun’un 38. maddesiyle eklenen geçici 7. maddenin (15) numaralı fıkrasının beşinci cümlesinde yer alan “...silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde...” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline dair, 15/09/2023 tarihli ve ..... sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 2023/...

Esas, 2023/... Karar sayılı ve .../06/2023 tarihli "İptal" kararının eldeki uyuşmazlığa etkisi incelenmelidir. Anayasanın 153. maddesinin 5. fıkrasına göre iptal kararları geriye yürümez. İptal kararlarının geriye yürümezliğine ilişkin hükmün temel amacı iptal edilen kanuna veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükmüne dayanılarak daha önce yapılan işlemlerin geçerliliklerinin korunmasını sağlamaktır.

Bununla birlikte, somut norm denetiminde, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar gelirse itiraz yoluna başvuran mahkeme iptal kararını uygulamak zorunda olup bu durumda iptal kararı geriye yürüyecektir; aksinin kabulü hâlinde ise mahkemeler açısından itiraz yoluna başvurulmasının bir anlamı olmayacaktır.Diğer taraftan, Anayasa Mahkemesi tarafından verilen iptal kararlarının kesin hüküm hâlini almış yargı ve idare kararları saklı kalmak şartıyla geriye yürüdüğünü kabul etmek gerekmektedir.

İptal kararlarının geriye yürümemesi “hukuk güvenliğini sağlamak” amacı ile konulduğuna göre, bu ilke yalnızca kesin hüküm hâllerinde ifade eder. [Teziç, Erdoğan: Anayasa Hukuku (Genel Esaslar), 23. Bası, İstanbul 2019, s.264-265]Yapılan bu açıklamalara göre somut norm denetimi yoluyla verilen Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının kesin hüküm hâlini almamış derdest dosyalar yönünden uygulanması zorunludur.Açıklanan nedenlerle; geçici 7. maddede öngörülen hakdüşürücü süre Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiğinden kararın dayanağı ortadan kalkmış bulunmaktadır.

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, dava yeniden görülmek üzere dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.