Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2026/260 K.2026/219

İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACILARIN İDDİALARININ ÖZETİ

Davacılar vekili; müvekkillerinin üyesi oldukları ...

Yapı Kooperatifi'nin 05.08.2021 tarihli Genel Kurul toplantısının 05.08.2021 tarihinde yapıldığını, 1163 Sayılı Kanun'un 53/1 maddesi gereğince süresi içerisinde genel kurulda alınan kararlardan 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 ve 8. maddelerde bulunan kararların iptali gerektiğini, davalı kooperatifin üyesi olan müvekkili ...'ın, diğer müvekkili ...'in yazılı yetkilendirmesi ve görevlendirmesiyle hem kendi adına hem de ... adına genel kurul toplantısına katılmış olup iptali talep edilen maddelerin tümüne itiraz ettiğini, itirazlarını yazılı olarak sunarak kararların oylamasında muhalif oy kullandığını,

davalı kooperatif genel kurulu gündem maddelerinden yukarıda sayılmış olanlara karşı her ne kadar müvekkillerince ret oyu kullanılmış ve itiraz ile şerhlerini yazılı olarak sunmuş iseler de ekte sunulan Genel Kurul Toplantı Tutanağı'nda olduğu şekliyle karar alınması nedeniyle eldeki davayı açmak zorunluluğu doğduğunu beyanla davalı kooperatifin 05.08.2021 tarihli genel kurul toplantısı ile alınan kararlardan usul ve yasaya aykırı olan 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 ve 8. maddelerinde bulunan kararların iptaline,

alınan kararlardan özellikle 10. maddenin uygulamasının ileride telafisi güç sonuçlar ortaya çıkarabileceğinden davalı kooperatif uhdesindeki taşınmazlar üzerine tedbir konulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...SMMM ... 22/03/2022 tarihli raporunda, iptali talep edilen Olağan Genel Kurul kararlarından 8, 10, 11, 12, 13, 14, 15 ve 16. Maddelerinin ,1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu, ana sözleşme dürüstlük ve eşitlik ilkelerine aykırı olmadığının tespit edilmesi karşısında davacıların davalı kooperatifin 05/08/2021 tarihli genel kurul kararının 8, 10, 11, 12, 13, 14, 15 ve 16. maddelerinin iptali taleplerinin reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; gerekçeli kararda dosya muhtevasında bulunan ... tarihli bilirkişi raporunda iptalini talep ettikleri olağan genel kurul kararlarından 8,10,11,12,13,14,15 ve 16. maddelerin 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu, ana sözleşmenin dürüstlük ve eşitlik ilkelerine aykırı olarak iptali talep edildiği gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kararın, eksik inceleme neticesinde oluşturulmuş bilirkişi raporuna dayanarak verildiğini, dava dilekçesinde ve karara dayanak bilirkişi raporuna karşı itirazlarını sunduklarını,

karara dayanak bilirkişi raporunun karar vermeye elverişli olmadığını, eksik inceleme neticesinde hazırlandığını, bu nedenle mezkur rapora dayanarak iptalini talep ettikleri olağan genel kurul kararlarından 8,10,11,12,13,14,15 ve 16. maddelerin 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu, ana sözleşme dürüstlük ve eşitlik ilkelerine aykırı olmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, davalı kooperatifin 05/08/2021 tarihli genel kurul kararının 8, 10, 11, 12, 13, 14, 15 ve 16. maddelerinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 53. maddesi uyarınca, toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten ortak tarafından, alınan kararların kanuna, ana sözleşme hükümlerine ve iyiniyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile Genel Kurul kararları aleyhine, toplantıyı kovalayan günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye iptal davası açılabilir. Diğer anlatımla, genel kurul toplantısında hazır bulunan ortakların alınan kararlara karşı iptal davası açabilmeleri için, ret oyu kullanmış ve muhalefetlerini de toplantı tutanağına kaydettirmiş olmaları gerekmektedir.

Emredici nitelikte olan bu yasal düzenlemenin, davalı kooperatif ana sözleşmesinde de aynen tekrarlandığı görülmektedir. Oylama öncesi yapılan görüşme sırasında, sonradan alınacak karara esas olması muhtemel bir öneriye karşı olunduğunun belirtilmesi, alınan karara muhalif olunduğu anlamını taşımamaktadır. Muhalefetin, görüşülen öneriye değil, alınan karara karşı yapılması gerekmektedir.

Diğer anlatımla, dava açma koşulu olarak aranan muhalefetin, oylama öncesinde gündem ve görüşmelere yönelik düşünce açıklamak ve eleştiri getirmek suretiyle değil, oylama sonrasında ve oylama sonucuna yönelik olarak yapılması gerekmektedir.

Red oyu verdiği halde, üyenin muhalefet şerhini oylama sonrasında yazdırmaması halinde, HMK'nın 114/2. madde hükmü yollaması ile 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 53. maddesinde ve ana sözleşmede aranan dava şartının gerçekleşmediği gözetilerek HMK'nın 114/2. ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekir. (Bknz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2014/1847 Esas ve 2014/6026 Karar sayılı ilamı)

Somut olayda; davacı yan, iptaline karar verilen genel kurulun 10. maddesinde karar alınmadan önce muhalefet şerhini genel kurul tutanağında imzalamak suretiyle vermişse de bu maddede ve iptali istenilen diğer maddelerde yukarıda açıklandığı üzere oylama sonrasında, oylama sonucuna yönelik verilmiş bir muhalefet şerhi bulunmamaktadır.

Eş deyişle, 10. madde için yapılan muhalefet, görüşülen öneriye yapılmış olup, alınan karara karşı yapılmış bir muhalefet şerhi bulunmadığı gibi, iptali istenilen diğer maddeler için ise, karar öncesi ve sonrasında açıklandığı şekilde yapılan bir muhalefet bulunmamaktadır.

Dosya kapsamına alınan bilirkişi raporunda genel kurulun 8, 10, 11, 12 ve 14. maddelerinin oy birliği ile alındığının tespit edildiği, 16. maddesinde ise hukuki yönden sonuç doğuracak nitelikte alınmış bir karar bulunmadığı belirlenmiştir.

Bu durumda İlk Derece Mahkemesince; davacının iptali istenen genel kurul maddelerine, genel kurula katılıp iptali istenen yukarıda açıklanan maddelerde red oyu kullanmamaları, aynı zamanda da oylama sonrası yazılı veya tutanağa geçmiş sözlü beyanları ile bir muhalefetlerinin bulunmaması, ayrıca herhangi bir yokluk ve mutlak butlan halinin de söz konusu olmadığı anlaşılmakla.

HMK'nın 114/2. maddesi hükmü yollamasıyla 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 53. maddesi ve ana sözleşmede aranan dava şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın 115/2. maddesi hükmü uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesiyle yetinilmesi gerekirken, bunun yanında iptali istenen genel kurul maddelerinde kanuna, ana sözleşme hükümlerine ve iyiniyet esaslarına aykırı bir hal olmadığından bahisle esasa ilişkin gerekçe oluşturularak davanın esastan reddine karar verilmesi isabetli değilse de, bu yanılgı yeniden yargılama yapılmasını gerektirir nitelikte olmadığından hükmün bu yönden düzeltilmesi gerekmektedir.

(Bknz. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2023/2565 Esas ve 2024/959 Karar sayılı ilamı)

Sonuç olarak; davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince esastan kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosya kapsamına göre delillerin toplanmış olması karşısında dosya İlk Derece Mahkemesi'ne gönderilmeyerek davanın usulden reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak yeniden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...