İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2026/326 K.2026/402

Gereği düşünüldü

Davacı vekili. Müvekkilinin hamili olduğu iddia edilen 7 adet çekin keşidecileri tarafından müvekkiline gönderilmek üzere kargoya verildiğini ve çeklerin 24/12/2021 tarihinde kargo şirketinde kurye olarak çalıştığı iddia edilen ......'in kullandığı ........plakalı araç park halinde iken çalındığını, Bakırköy C Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu, çeklerden ... Bankası ......

Şubesi'ne ait, keşide yeri ...., tarihi 31/07/2022 ve ...... çek seri nolu, keşidecisi ... olan 75.000-TL bedelli çek ile ilgili olarak Bakırköy 7. ATM'nin 2022/16 Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası ikame edilerek ödeme yasağı kararı alındığını, ilgili bankaya müzekkere yazıldığını ve müzekkere cevabında çekin 01/08/2022 tarihinde takas aracılığı ile mahkemelik olduğundan iade edildiği bilgisinin verildiğini, çek keşidecisi ve müvekkilinin davalıyı tanımadığını bu nedenle davalının, dava konusu çeki kötü niyetli iktisap ettiğini, çekin çalınmasından sonra bir çok kişiye ciro edildiğini, bu nedenlerle davanın kabulü ile ...

Bankası ....... Şubesi'ne ait olduğu iddia edilen, keşide yeri ..., tarihi 31/07/2022 ve ... çek seri numaralı, keşidecisi ... olduğu iddia edilen 75.000-TL bedelli çekin haksız iktisap eden davalıdan, dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsiline, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere davalı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı asil cevap dilekçesinde özetle; davanın ticari dava olduğunu ve dava şartı arabuluculuğun yerine getirilmediğini, çekin cirantaya teslim edildiğini ve önceki cirantanın kendisine olan ödemesini gecikmeli olarak yaptığını, davacı ile temel borç ilişkisi olmadığı gibi çeki davacıya teslim etme gibi bir zorunluluğununda olmadığını, temel borç ilişkisinden kaynaklı olarak çekin önceki ciranta olduğu iddia edilen dava dışı ... tarafından ödeme yapılarak kendisine teslim edildiğini, çek ile ilgili bir işleminin kalmadığını, davacı taraf kusurunun kendisine mal edilemeyeceğini, bu nedenlerle öncelikli olarak usul,

aksi halde esas yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece.

Dava dilekçesi incelendiği davacı vekilinin çekin istirdatına yönelik bir talebi olmadığı, çek bedeli olan 75.000-TL'nin davalıdan tahsilini istediğini,İİK'nın 72/7. maddesi gereğince genel hükümlere göre açılan davalarda ise borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan kişi ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, genel hükümlere göre dava açarak ödediği paranın geri ödenmesini davalı alacaklıdan isteme dava hakkına sahip olduğu , bu davada da davacı çek bedeli olan 75.000- TL'nin davalıdan tahsili talep ettiği, davanın konusunun hukuken bir miktar paranın ödenmesine yönelik alacak davası olduğu,

bu sebeplerle davanın TTK 5/A. maddesi kapsamında dava şartı olan arabuluculuk hükümlerine tabi anlaşılmakla dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.Davacı vekili; mahkemece açılan istirdat davası bir alacak davasıymış gibi değerlendirilerek arabuluculuk başvurusu yapılmadığından bahisle TTKnın 5/A. maddesi kapsamında dava şartı olan arabuluculuk hükümlerine tabi anlaşılmakla dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmişse de hatalı bir karar verildiğini istirdat davalarında 01.09.2023 tarihinden itibaren dava şartı olan arabuluculuk zorunlu hale getirildiğini ,Yargıtay 11. HDnin 2019/3048 esas

2020/1093 karar sayılı ve 10.02.2020 tarihli kararına göre; " Anılan madde hükmüne göre açılan davada davacının talebi, bir miktar paranın ödenmesi, alacak veya tazminat değil kıymetli evrak olarak çeki haksız olarak elinde bulundurduğu iddia edilen hamilden çekin iadesidir. Bu itibarla TTK'nin 792. maddesi kapsamında açılan çek istirdadı davasında arabulucuya başvurmak dava şartı değildir.

Denildiğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Elde ki dava TTK nın 792 maddesinde yazılı çek istirdadı davası olup dava tarihi 28/01/2023 tarihidir.Ticarî davalarda arabulucuya başvuru zorunluluğu getiren TTKnın 5/A(1) maddesi hükmü 28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,

dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklinde olup, eldeki davanın açılış tarihi itibariyle çek istirdadı davaları arabulucu zorunlu başvuru şartı kapsamında bulunmamak tadır. Mahkemenin İİK nın 72 maddelerine dayalı istirdat davası olduğu tespiti de yerinde değildir.Dava. TTK nın 792 maddesine dayalı çek istirdadı davası olup çekin(ödenmişse bedeli) istirdadı davası yasal değişiklikten evvel para alacağı davaları kapsamında değerlendirilmemiştir.

Dava arabulucu dava şartına tabi olmadığı halde arabulucuya başvurulmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, dava yeniden görülmek üzere dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.