İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2017/757 K.2018/137

Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 22/02/2018

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ... numaralı nakliyat emtiya abonman alt sigorta poliçesi ve... numaralı nakliyat emtiya abonman sigorta poliçesi ile sigortalanan ...ye ait Bakır tel emtiyasının denizliden Avusturyaya nakliyesi işlemini ana taşıyıcı sıfatıyla davalının üstlendiğini, davalı şirketin navlun faturasını düzenleyen, CMR belgesi ve tren konişmentosu olan CİM belgesini düzenleyen ve bu sıfatla taşıma işlemini gerçekleştiren olarak taşımadan ve taşıma nedeniyle oluşan hasardan sorumlu olduğunu,

emtiyaların 11 palet üzerinde istiflenerek davalı firma çalışanları tarafından tartılarak yüklenildiğini, konteynırın davalı firma sorumluluğunda TCCD Çerkezköy terminaline getirildiğini, emtiaların Denizli'den Çekkezköy'e araç üstü konteynır ile taşındığını burada da konteynır vagona yüklenerek nakliye işleminin devam ettiğini, konteynır nakliyesi sonrasında Slovakya içine DSV Slovakia S.R.D dahili nakliye aracı ile taşındığını, buradaki kontrollerde 1 palet emtiyanın eksik olduğunun tespit edildiğini, fatura ve yapılan tespitler gereğince 34.271,25 TL sigorta zararının müvekkili tarafından karşılandığını belirterek poliçe hükümleri,

halefiyet ve temlik esası gereğince davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının sigortalısının ...A.Ş olduğunu ancak müvekkilinin taşıma sözleşmesini.... A.Ş ile yaptığını, sigortalı firma ve taşıtan firmanın farklı firmalar olduğunu, bu nedenle sigorta şirketinin dava ehliyeti bulunmadığını, yüklemenin gönderen firmanın çalışanları tarafından yapıldığını, CMR nin 14.

Maddesi gereğince müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, ayrıca müvekkilinin risk alanına giren ya da ihmalinden kaynaklanan bir nedenden malların kaybolma ihtimalinin düşük olduğunu, malların dört ayrı aşamada taşındığını, bu süreçlerte malların açılmadığını ve kontrol edilmediğini, bu süreçler dikkate alındığında üç ve dördüncü süreçte kaybolma ihtimalinin bulunmadığını, eksik yüklenmiş olma ihtimalinin yüksek olduğunu, ekspertiz raporu hazırlanırken müvekkili firmanın davet edilmediğini, müvekkilinin sorumluluğu kabul edilse bile CMR 23-3.madde gereğince sınırlı olduğunu,

ayrıca hasar ihbarının süresinde yapılmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 12/07/2017 tarih ve 2016/73 Esas 2017/731 Karar sayılı gerekçeli kararı ile; " ... davacı ile ...A.Ş arasında ...numaralı nakliyat emtiya abonman alt sigorta poliçesi ve ... numaralı poliçe nolu nakliyat, emtiya abonman sigorta poliçesinin imzalandığı, her iki poliçede de sigortalı olarak ... A.Ş nin yer aldığı, açıklamalar ve özel koşullar içerdiğinde de " sigortalımızın ...

AŞ adı ile yapacak olduğu yurt dışı satışlarının kara, hava ve deniz yoluyla nakliye taşımalarını kapsamaktadır" hükmünün yer aldığı, sigorta sözleşme hükümleri dikkate alındığında sözleşmelerin ... A.Ş ile yapılmasına karşın ..... A.Ş lehine de sigorta sözleşmesi yapıldığının anlaşıldığı, davalı ile dava dışı .. .. arasında CMR(CIM) sözleşmesinin düzenlendiği, yine 2.525 Euro bedelli navlun faturasının ... A.Ş adına düzenlendiği, buna göre; sigorta sözleşmesinin davacı ile ..

A.Ş arasında yapıldığı ancak ...Ş yararına da poliçede hüküm bulunduğu, taşıma ilişkisinin ise davalı ile ...A.Ş arasında olduğu, davacı sigortacının ödeme yaptığı... A.Ş yerine geçerek dava açtığı, ancak rücu edenin talepte bulunabilmesi için yerine geçtiği kişinin de talepte bulunabilme hakkının bulunması gerektiği, dava konusu olayda ...

A.Ş nin davalı taşıma şirketinden aralarında taşıma sözleşmesi bulunmaması nedeniyle bu taşımaya ilişkin herhangi bir talepte bulunma hıkkının olmaması nedeniyle sigorta şirketinin de rücu ilişkisine dayanarak dava açma hakkının bulunmadığı,

Davacı TTK nın 1454. maddesine dayanarak talepte bulunduğunu belirtmiş ise de; TTK nın 1454 ve 1472. maddeleri gereğince de davalıdan talepte bulunmasının söz konusu olmadığı, sigorta sözleşmelerinde ...l A.Ş. lehine sözleşme hükmü söz konusu ise de; bu şirkete ödeme yapılmadığı, Sigorta sözleşmeleri ..A.Ş. ile yapılmasına karşın tazminat .. A.Ş ye ödenerek davalıdan talepte bulunulmuş olsaydı üçüncü kişi lehine sözleşme hükmünden yararlanılarak tazminat talep edilebileceği, ancak dava konusu olayda bunun yapılmadığı, ödemenin ..i A.Ş. ye yapıldığı bu nedenlerle davacının iş bu davada aktif dava ehliyeti bulunmadığından davanın husumet nedeniyle reddine karar " karar verilmiş ve verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

Alacağın devrine ilişkin TBK 184/2 maddesinde alacağın devrine ilişkin sözleşmelerin şekle bağlı olmadığının belirtildiğini, dava dışı her iki firmanın da müzekkere cevapları, poliçe şartı ve tüm diğer hususlar dikkate alındığında ..l Tic. A.Ş.' nin bu yönde iradesi olduğu anlaşılmakla birlikte yazılı temlik iradesinin de istinaf dilekçesine ekli olarak sunulduğunu bu kapsamda müvekkilinin aktif dava ehliyetinin bulunduğunu,

Satışın ... Satış yöndemi ile yapılması nedeniyle dava dışı sigortalının tazminatı almakta hukuki menfaatinin bulunduğunu,

Mahkeme ve bilirkişiler tarafından açıklık getirilmesi istenen hususların, yargılama aşamalarında izah edilerek firmalar arasındaki ilişki ve bunun sonucu olarak sigorta tazminatı ödemeleri ile bu ödemelerin ne şekilde ne sebeple hangi firmaya yapıldığının ispat edildiğini,

İleri sürerek ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

Dava, emtia abonman sigorta poliçesi ile emtia abonman alt sigorta poliçesinden kaynaklanan alacağın rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davacı sigorta şirketi ile dava dışı ...i A.Ş arasında .. poliçe numaralı nakliyat emtia abonman sigorta poliçesi ile .. numaralı nakliyat emtia abonman alt sigorta poliçesi imzalandığı ve her iki poliçede de sigortalı olarak .. .. .. Mamülleri A.Ş nin yer aldığı, poliçelerin açıklamalar ve özel koşullar içerdiğinde de " sigortalımızın ... AŞ adı ile yapacak olduğu yurt dışı satışlarının kara, hava ve deniz yoluyla nakliye taşımalarını kapsamaktadır" hükmünün yer aldığı anlaşılmaktadır.

6102 sayılı TTK'nın 1454. maddesi uyarınca; sigorta ettiren, üçüncü bir kişinin menfaatini, onun adını belirterek veya belirtmeyerek, sigorta ettirebilir. Sigorta sözleşmesinden doğan haklar sigortalıya aittir. Sigortalı, aksine sözleşme yoksa, sigorta tazminatının ödenmesini sigortacıdan isteyebilir ve onu dava edebilir. Madde hükmünden de anlaşılacağı gibi aksine bir sözleşme kuralı yoksa sigorta tazminatını talep hakkı sigortalıya aittir. Dava konusu poliçede bu yönde (aksine) bir hüküm yoktur.

Davalı ile dava dışı ... A.Ş arasında CMR(CIM) sözleşmesinin yapıldığı ve 2.525 Euro bedelli navlun faturasının da .... A.Ş adına düzenlendiği, dava konusu taşımaya ilişkin hasar ihbarının da dava dışı ... A.Ş tarafından yapıldığı anlaşılmıştır.

Taşımaya konu emtiaların yurt dışındaki firmaya satışına ilişkin faturanında ... A.Ş tarafından düzenlendiği, buna göre satıcı firmanın ... A.Ş olduğu, davacı sigorta şirketinin ödeme yaptığı ... A.Ş nin gerek taşıma sözleşmesi gerekse malın yurt dışına satışına ilişkin satım sözleşmesinin tarafı olmadığı, yine dava dışı.. A.Ş'nin, satıma konu malların bedelini .. San. A.Ş'den tahsil edemediği yönünde bir iddianın davacı tarafından da ileri sürülmediği, dolayısıyla .. A.Ş'nin taşıyandan talep hakkınında olmadığı, buradaki talep hakkının TTK'nın 1454.maddesi kapsamında ... San. A.Ş'ye ait olduğu ancak davacı sigorta şirketince ona yapılmış bir ödemenin olmadığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesinin kararı usul ve yasaya uygun olup kararda kamu düzenine de bir aykırılık yoktur.

HMK'nın 357.maddesine göre; İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar istinaf aşamasında ileri sürülemeyeceğinden davacı vekilinin istinaf dilekçesine ekli olarak sunduğu .... A.Ş'den aldığı alacağın temlikine ilişkin belge dairemizce istinaf incelemesinde dikkate alınmayarak istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.