İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2017/849 K.2018/162

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava dışı ... GmbH firmasının ... numaralı emtia nakliyat sigortası ile müvekkili nezdinde sigortalı olduğunu, sigortalı tarafından dava dışı ..

Ticaret ve .... firmalarından satın aldığı mobilya ve mermer malzemelerinin .... plakalı araçta davalı ... firması sorumluluğunda Türkiye'den Rusya'ya taşındığını, taşınan yükün varma yerinde kısmen hasarlı teslim edildiğini,sigorta eksperinin bizzat Rusya' ya giderek hasar tespiti yaptığını ve 27.856,77 USD zarar tespit edildiğini, bunun karşılığı olarak müvekkili tarafından 53.838,80 TL tazminat ödemesi yapıldığını,sigorta ekspertiz raporunun olay inceleme tutanağı niteliğinde olduğunu, zararı gereği gibi tespit ettiğini ve tazminatın likit hale geldiğini, CMR m.17 gereği sorumlu olan davalıya karşı;

davacının sigortalısı ... firmasına Ödeme yaptığı gözetilerek TTK m 1472 gereği halefiyete hak kazandığını, ödenen bedelin tahsili için ihtarname gönderildiği, ödeme yapılmaması üzerine icra takibi yapıldığını ancak davalının yapılan takibe itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davalının taşıma sürecinde rol üstlenmediğini, dosyada davalının taşıyıcı olduğunu gösteren bir delil bulunmadığını, pasif husumete itiraz edildiğini, müvekkilinin taşıma işleminin ifasında yer almadığını, davacının "ekspertiz raporunda" "nakliyeci" hanesinde ... AŞ. yazması nedeni ile husumeti ... A.Ş. ye yönlenlendirdiğini,sigortalı ...

GmbH iken; sigorta ettiren .... ve... firmasına ödeme yapıldığını, hak sahibine ödeme yapılmadığını,yine malların satış faturalarına bakıldığında ...

Ticaret ve ... firmalarından ... firmasına satış yapıldığı ve satışın mal mukabili olduğu, bu durumda da sigortalı ve sigorta ettirene ödeme yapılmasının hatalı olduğunu, ödemenin hatır ödemesi olduğunu,yükleme ve istiflemenin sigortalı tarafından yapıldığı ve bu sebeplere dayanan hasar durumunda da davalının sorumlu tutulamayacağını terditli olarak müterafık kusurun gözetilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 06/06/2017 tarih ve 2015/100 Esas 2017/412 Karar sayılı gerekçeli kararı ile; " ... dava konusu emtianın dava dışı ... GMBH firması tarafından yine dava dışı ... firmasına ex-works satış türü ile satıldığı, bir ticari satış türü olan ex-works satışlarda satıcının hasardan sorumluluğu emtianın uygun şekilde ambalajlanarak taşıyıcıya teslimi ile son bulduğu,

teslimden sonra oluşacak hasara alıcının katlanması gerektiği, somut olayda, dava dışı satıcının malı uygun biçimde ambalajlayarak taşıyana teslim ettiği, satış sözleşmesinin tarafları arasındaki ex-works anlaşması nedeniyle bu andan itibaren hasarın alıcıya geçtiği, bu durumda hasara neden olanların bu arada taşıyıcının sorumluluğuna gitme hakkınında dava dışı alıcı ... firmasına geçtiği,davacı sigorta şirketinin sigortalısının hasar tazminatı talep etme hakkı bulunmadığından, sigorta şirketinin halef olduğu bir hak da söz edilemeyeceği gerekçeleri ile;

" davanın aktif husumet yokluğundan " karar verilmiş ve verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Dava dosyasında mübrez 29.12.2016 havale tarihli bilirkişi raporunda işbu davayı açmakta haklı olduklarını ve dava ehliyetlerinin olduğunun ispat edildiğini, Mal bedellerinin satıcılara ödendiğine ilişkin dava dosyasına müteaddit defalar beyan dilekçesi ve ekinde belgeler sunulmuşsa da yerel mahkemece bu hususların dikkate alınmadığını, Davaya konu emtialarda meydana gelen hasara istinaden sigortalının muvafakati ile sigorta ettirene hasar ödemesi yapıldığını, ayrıca buna ilişkin ibraname (temlikname) alınarak dosyaya sunulduğunu,

Sigorta poliçesinin geçerli olduğu bir dönemde meydana gelen hasar ile dava dışı sigortalıya hasar ödemesi yapıldığından ödeme dekontu ile TTK hükümleri gereği halefiyet şartları, ibraname ile de Borçlar Kanunu hükümleri gereği alacağın temliki şartlarının oluştuğunu,bahsi geçen ibranamede sorumlulara karşı rücu haklarının kayıtsız ve şartsız olarak müvekkil davacı şirkete devredildiğini,

böylece müvekkil şirketin hem halefiyet ( TTK m 1472 hükümleri ) kapsamında hem de alacağın temliki ( BK m 183 vd hükümleri ) kapsamında işbu davada dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuen tahsiline ilişkin sigortalının haklarına halef olduğunun ispat edildiğini, Dava dışı sigortalıya ödeme muvafakatine istinaden poliçe kapsamında yapılan hasar ödemesi ve ödeme karşılığı alınan ibraname ile alacağın temliki hükümlerine göre de talep hakları mevcut olduğundan davalı taşıyıcıya karşı rücu alacaklarına yönelik aktif dava ehliyetlerinin bulunduğunun kabulü gerekeceğini,

İleri sürerek ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

Dava, Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesinden kaynaklanan alacağın davalı taşıyıcıdan rücuen tahsili istemiyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince davanın aktif husmet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Davanın dayanağı olan nakliyat emtia sigorta poliçisine göre; sigorta ettirenin ... ve ...Tic.Ltd.

Şti , sigortacının davacı sigorta şirketi, sigortalısının ise ... GMBH şirketi, sigortalı yükün çeşitli mobilya malzemeleri ve mermer olduğu,ürünlerin yükleme yerinin İstanbul, varış yerinin Rusya, taşıyacak aracın plakasının ise; .... olduğu dosya kapsamına göre sabittir. Dosyada bulunan faturalara örneklerine göre; sigortalı ...GMBH şirketinin taşıma konusu emteaları ...Ltd. Şti ve ...

Tic Ltd Şti ' den "mal mukabili satış" şeklinde tedarik ettiği ve daha sonra bu malları Rusya'da bulunan ... şirketine ex-works satış şeklinde sattığı ve taşıma işinin de davalı şirket tarafından organize edildiği anlaşılmıştır. Sigortalı malları taşıyan araç sürücüsünün imzasının da bulunduğu tutanağa göre ürünlerin varma yerinde hasarlı olduğunu tespit edilmiş ve sigorta eksperi tarafından inceleme yapılmıştır. Sigorta poliçesine göre sigortalının dava dışı ...

GMBH şirketi olduğu, ödemenin de dava dışı sigortalı ...GMBH şirketinin talimatı ile yine dava dışı sigorta ettiren ... San. Ve Tic.Ltd. Şti 'ne yapılarak ibraname ve temlik belgesi alındığı ancak sigortalı ... GMBH'nin ürünlerin bedelini Rusyada bulunna alıcı firmadan alıp almadığına ilişkin herhengi bir belgenin dosya içerisinde olmadığı anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesinin red sebebine dayanak yaptığı EXW (Ex Works ) teslim şeklinde: Satıcı malları işletmesinde daha önce belirlenen tarihte alıcının emrine hazır tutarak alıcıya bildirir. Alıcı malları işletmeden teslim alarak ihracı için gerekli belgeleri hazırlar gümrük işlemlerini tamamlayarak malları kendi ülkesine ithal eder. Malların işletmede teslim edilmesinden itibaren malla ilgili bütün masraf ve risk ile diğer yükümlülükler alıcı tarafından karşılanır. Ancak.

Erenköy Gümrük Müdürlüğü' ne verilen gümrük beyannamelerine göre; ürünlerin sigortalı ... GMBH şirketi tarafından tedarikçi firmalar olan ... Ltd.

Şti ve ...Tic Ltd Şti.' den "mal mukabili satış" şeklinde tedarik edildiği ve daha sonra bu malların Rusya'da bulunan ... şirketine ex-works satış şeklinde satıldığı, sigortalı ...GMBH şirketinin Almanya'da bulunan bir şirket olmasına rağmen ürünlerin doğrudan İstanbul'dan Rusya'ya gönderilmesinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.Bu kapsamda satıma konu malların bedelinin sigortalı ... GMBH tarafından Rusya'daki alıcıdan tahsili önem arz etmektedir.

Şöyle ki; satıma konu malların bedeli dava dışı Rusya'daki alıcıdan tahsili halinde taşınan malın tüm hasar ve yararı alıcıya geçeceğinden satıcı tarafından taşıma nedeniyle sigorta ettirilebilir bir menfat bulunmayacak ve dolayısıyla yapılan ödeme hatır ödemesi niteliğinde olacak, aksi halde malların teslimine kadar satıcının sigortalanabilir menfaati bulunduğundan yapılan ödeme uyarınca taşıyıcıya rücu edilebilecektir.

Satıma konu malların bedelinin sigortalı tarafından Rusya'daki alıcısından alınmadığı yönündeki ispat yükü davacı üzerinde olup, davacı bu kapsamda dosyaya herhangi bir delil ibraz etmediğinden ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olup, kamu düzenine de aykırı olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.