İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2018/1510 K.2019/1482

İlk derece Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFIN İDDİASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket tarafından işletilmekte olan "... " adresinde bulunan Ataşehir...mağazasında 16/09/2016 tarihinde .... isimli personel tarafından kendisine teslim edilen BCA00012261 nolu yeni nesil yazarkasa pos cihazının kaybedilerek zayi olduğunu, bu kayba ilişkin pos cihazının zayi olduğuna dair personelin ilgili savunmasının, tutanağın ve gazete ilanının dilekçeleri ekinde sunulduğunu,

Davaya konu pos cihazının bulunamadığını, zayi olduğunu, işbu cihaza ait mali hafıza ve bu cihazın hasılat bilgilerinin kayıtlı olduğu elektronik kayıt ünitesinin müvekkil şirketin iradesi dışında pos cihazının zayi olması sebebi ile ulaşılamaz hale geldiğini, Söz konusu zayi nedeni ile bildirilen pos cihazının mağazada yetkili mercilerce yapılacak bir denetimde talep edilmesi halinde ibraz edilemeyeceğini, dolayısıyla TTK' nun 82/7 maddesi gereği söz konusu cihazdaki sair bilgilerin zayi olduğuna dair kendilerine zayi belgesi verilmesini talep etme zarureti doğduğunu beyanla.

Ataşehir ... mağazasındaki BC A 00012261 seri numaralı pos cihazına ait mali hafıza ve hasılat bilgilerinin kayıtlı olduğu Elektronik Kayıt Ünitesi içerisindeki sair bilgiler için zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 14/02/2017 tarih ve 2016/1042 Esas - 2017/128 Karar sayılı kararı ile;

" Toplanan deliller, iddia ve beyanlar ile tüm dosya münderecatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; yeni nesil pos cihazının 16/09/2016 tarihinde şirket çalışanı tarafından kaybedildiği, kanunda tahdidi olarak sayılmamakla birlikte yeni nesil pos cihazının yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sonucu yada bunlara benzer bir sebepten basiretli bir tacirin göstereceği tüm dikkat ve özenin gösterilmesi(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 25.05.2016 tarih, 2015/11186 Esas - 2016/5704 Karar) halinde dahi önlenemeyen bir sebepten ötürü zıyaa uğradığının ispatlanamadığı sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılarak davanın reddine karar vermek ... " gerektiği gerekçeleri ile;

" Davanın REDDİNE, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile,

İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2016/1042 Esas sayılı dosyası ile kaybın herhangi bir afete dayanmaması nedeniyle davalarının reddine karar verildiğini,

Dava konusu pos cihazı her ne kadar afet neticesinde zayi olmamışsa da, cihazın müvekkil şirketin iradesi dışında kaybolduğunun ve bulunamadığının, cihazın korunmasına yönelik müvekkil şirketin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini ancak çalışanının hatası nedeni ile cihazın kaybedildiğini,

Söz konusu zayi nedeni ile belirtilen mağazada yetkili mercilerce yapılacak bir denetimde talep edilmesi halinde ibraz edilemeyeceğini ve kaybının açıklanamayacağını, bu nedenle zayi belgesi taleplerinin reddine ilişkin kararın istinaf yolu ile incelenerek kaldırılmasına karar verilmesini talep etme zorunluluğu doğduğunu,

İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2016/1042 E. - 2017/128 K. sayılı ve 14/02/2017 tarihli kararının kaldırılmasına ve BCA00012261 nolu pos cihazına ait Elektronik Kayıt Ünitesi içerisindeki bilgiler için zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK' nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, TTK 82/7.maddesine dayanan zayi belgesi verilmesi davasıdır. Davanın konusunu oluşturan pos cihazının kaybıyla, cihazın mali hafıza ve hasılat bilgilerinin kayıtlı olduğu elektronik kayıt ünitesinin zayi olduğu öne sürülmekte ve buna istinaden zayi belgesi istenmektedir.

Davacı çalışanı tarafından kaybedilme, TTK 82/7 anlamında zayi sayılamaz. Zira TTK 82/7 de öngörülen zayi, tacirin bütün dikkat ve ihtimamı göstermesine rağmen elinde olmayan, saklaması gereken defter ve kayıtların mücbir sebeplere istinaden zayiidir. TTK 18/2.maddesine göre her tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir. Davacının çalışanının eylemleri de aynı şekilde davacıyı bağlar.

Yeni nesil pos cihazının davacı çalışanı tarafından kaybedilmiş olması TTK'nın 82/7.maddesine öngörülen iradi olmayan zayi nedenleriyle uyuşmadığından, mahkemenin verdiği karar usul ve yasaya, dosya içeriğine uygun olup, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesine göre esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.