İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2018/1543 K.2019/639

İlk derece Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı banka ile müvekkili arasında içinde ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ne ait alacakların da bulunduğu 30.04.2013 tarihi itibarıyla olan alacakların toplu bir temlik sözleşmesi ile faiz, ferileri ve teminatları ile birlikte müvekkili şirkete Beyoğlu ....

Noterliğinin 12.07.2013 tarih ve ... yevmiye numaralı alacak devir/temlik sözleşmesi ile devredildiğini, hesap kesim tarihinin 30.04.2013 olarak tanımlandığını, temlik sözleşmesinin 3.1.a maddesine göre İstanbul dışındaki icra ve dava dosyalarına ait temlik beyan yükümlülüğünün, devreden ... ait olduğunu, sözleşmenin 3.4 maddesine göre bankanın temlik alan menfaatlerine zarar verecek şekilde borçlularla herhangi bir anlaşma yapamayacağını,

5. Maddesine göre ise hesap kesim tarihinden itibaren (bu tarih dahil) herhangi bir borçludan gerek icra müdürlüğü vasıtası ile gerekse haricen yapılacak tahsilatların temlik alana ait olduğu kabul edilerek, borçlunun banka nezdindeki hesaplarına yatırılan birikmiş alacak tutarını geçmemek kaydı ile yatırıldığı ayı takip eden ayın ilk haftasında alıcının hesaplarına yatırılacağının kararlaştırılmış olduğunu, davalı eski adı ... olan ... San. ve Tic.

Ltd Şti'den olan kredi alacaklarının da faiz, masraf vergi ve vekalet ücreti gibi ferileri ile her türlü ayni ve şahsi teminatların da yasa ve sözleşme gereği müvekkiline devir ve temlik edildiğini, bu kapsamda ... San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ... olan kredi borcunun teminatı olarak bir kısım kira alacaklarını da ... devir ve temlik ettiğini, bu işlemin ...Ltd.

Şti.'nin ...A.Ş. nezdinde doğmuş ve doğacak kira alacaklarının 1.431.000TL lık kısmınını ... geri dönülmez şekilde temlikini içeren Kdz. Ereğli ....

Noterliğinin 01.04.2011 tarih ve ... yevmiye sayılı temliknamesinin düzenlendiğini, kira alacakları teminat amacıyla temlik edildiğinden diğer teminatlarla birlikte müvekkiline devredildiğinden artık kira alacaklarının alacaklısının müvekkili olduğunu, kira temlik sözleşmesi hükümlerinden de anlaşılacağı üzere kredinin teminatı olan temlik konusu kira alacaklarının tahsil ve talep yetkisinin de müvekkiline geçtiğinden bankanın veya ... San. ve Tic. Ltd.

Şti.nin bu alacak üzerinde hiçbir hak ve yetkisi bulunmadığını, kira temlik sözleşmesinde kira bedellerinin yatırılacağı hesabın ...

A.Ş.'de olduğunun belirtildiğini, böylelikle kiracının ... bu hesaba yaptığı ödeme ile borcunu Burganbank'a ödemiş olduğunu, nitekim kiracının bankaya gönderdiği teyit yazısında kiranın bankaya ödenmesini engelleyecek bir takyidat bulunmadığını ve temlik bildirim yazısındaki hesaba ödeyeceklerini belirttiğini kaldı ki kirayı temlik almış olan alacaklı yerine başkasına ödemesinin de düşünülemeyeceğini, ... Ltd.

Şti.nin temlik etmiş olduğu kira alacakları üzerinde hiçbir tasarruf hakkı bulunmadığını zira yatan bu parayı temlik etmiş olduğunu, ... A.Ş. nin müvekkiline temlik ettiği kredi teminatından 30.04.2013 tarihinden 03.10.2014 tarihine kadar 283.000.00 TL tahsilat yaptığını ancak sözleşmenin 5. Maddesine göre tahsilatı takip eden ayın ilk haftası içinde müvekkili hesaplarına aktarmadığını ve haberdar etmediğini, ...San. ve Tic. Ltd.

Şti.nin 01.10.2014 tarihinde Karadeniz Ereğli 1. Sulh Hukuk Mahkemesine tevdi mahalli tayini konulu 2014/31 D.

İş sayılı dosya ile dava açtığını, ancak bu davada müvekkiline hiçbir tebligat yapılmadığını, mahkemenin de zaten ... yevmiye sayılı sözleşmede kira alacağının yatırılacağı hesabın gösterildiği gerekçesiyle tevdi mahalli tayini talebinin reddine karar verdiğini, bu karar üzerine bankanın bu hesaptaki kira alacaklarını müvekkiline devretmesi gerekip hesap sahibine ödeme yapmaması gerekirken müvekkiline Kadıköy ....

Noterliğinin 03.10.2014 tarih ve ... yevmiye sayılı bir ihtar göndererek, hesapta bulunan tutarın hesap sahibine ödenmesinin engellenmesi yönünde bir ihtiyati tedbir kararı gönderilmemesi halinde bu tutarın hesap sahibine ödeneceğine dair ihtarda bulunduğunu, müvekkilinin ...San. ve Tic.

Ltd Şti.nden olan temlik konusu alacaklarını dava tarihi itibarıyla tahsil edemediğini, bu hesabın bir mevduat hesabı gibi kabul edilmesine imkan bulunmadığını, bir an için mevduat hesabı olduğu düşünülse bile bankanın temlik öncesi sahip olduğu,

kredi sözleşmesinden doğan hakları temlik sözleşmesi ile müvekkiline devrettiğinden, hesaba yatan kira bedellerinin kredi borçlusuna veya müvekkili dışında bir üçüncü şahsa ödenemeyeceğini beyan ederek açıklanan nedenlerle davalı ile müvekkili arasındaki sözleşmeye göre devir edilen krediler ve onların teminatlarından hesap kesim tarihinden sonra yapılan tahsilatların müvekkiline ait olacağına dair hükme göre, davalı nezdindeki hesaplarda bulunan ve müvekkiline temlik edilen kredi borçlusuna ait 283.000,00 TL alacağın hesaplara yatırılış tarihlerinden itibaren yasal faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesine hükmedilmesine,

dava sonuna kadar bu bedele halel gelmemesi adına kira alacağını temlik etmiş olan kredi borçlusuna, bankaya, müvekkili dışında herhangi 3. Kişiye ödenmemesi için tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkili banka ile ... San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan kredi sözleşmesi ile kredi kullandırıldığı ve Karadeniz Ereğli ... Noterliğinden düzenlenen 01.04.2013 tarih ve ... yevmiye sayılı temlikname ile ...San. ve Tic.

Ltd. Şti.'nin ...Tic. A.Ş.'nden olan 15.08.2005 tarihli kira sözleşmesinden kaynaklanan doğmuş ve doğacak kira alacaklarının müvekkili bankaya temlik edildiğini, ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin borçlarını ödememesi üzerine hesapları kat edilerek hakkında yasal işlem başlatıldıktan sonra firmadan olan alacağın Beyoğlu ....Noterliğinin 12.07.2013 tarih ve ... yevmiye sayılı işlemle ...

A.Ş.'ne temlik edildiğini, bu sözleşmeden sonra kiracının kira ödemesi açıklaması ile 283.042,65 TL yi 01.04.2013 tarih ve ... yevmiye sayılı temliknamede belirtilen ...San. ve Tic. Ltd. Şti. ne ait hesaba 29.09.2014 tarihinde yatırdığını, daha sonra ise ... San. ve Tic. Ltd.

Şti.nin hesabında bulunan temlik kapsamındaki kira bedellerinin kendisine ödenmesini talep ettiğini, bunun üzerine tevdi mahalli tayini talep edilmesine rağmen talebin Karadeniz Ereğli 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/31 D. İş. Sayılı dosyasından reddedildiğini, bunun üzerine Kadıköy ...

Noterliğinin 03.10.2014 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi davacıya gönderilerek hesapta bulunan paranın kiralayana verilmemesi için ihtiyati tedbir kararı getirilmemesi halinde Bankacılık Kanunun 61. Maddesi gereğince hesap sahibine ödemek zorunda kalınacağının bildirildiğini, davacının böyle bir tedbir kararı getirmemesi üzerine söz konusu tutarın hesap sahibine ödendiğini, ödeme yapılan ...A.Ş.'ne, söz konusu kira bedellerini ...A.Ş.'ne ödemesi için ihbarda bulunulduğunu, ...San. ve Tic.

Ltd. Şti.nin müvekkiline ait kredi borç ve risklerinin davacıya temlik edildiğinde bir anlaşmazlık bulunmadığını ve hesap kesim tarihinin de 30.04.2013 olup, İstanbul dışındaki icra ve dava dosyalarının temlik beyanında bulunulmaması yükümlülüğünün de müvekkiline ait olduğu,

ancak temlik borçlusuna bundan sonraki ödemeleri kendisine yapması için bildirimde bulunması gerekenin de temlik alacaklısı olan davacı olduğunu, sözleşmeye göre dosya borçlularından 30.04.2013 den sonra yapılacak tahsilatların temlik alan davacıya ait olduğu tartışmasız ise de dava konusu borcun icra dosyasına ödenmediğini, dava dilekçesindeki iddia aksine kira temlik sözleşmesindeki hesap numarasının, müvekkili bankanın Karadeniz Ereğli Şubesinde ...San. ve Tic. Ltd. Şti.

Adına açılmış bir hesap olduğu, bu sebeple müvekkilinin ...San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait banka hesabının da davacıya temlik edilmiş sayılmasının olanaksız olduğunu, kredi sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenmiş olan müvekkili banka nezdindeki banka hesabında bulunan değerler üzerindeki rehin, hapis, takas ve mahsup haklarının da ancak hesap sahibi firmanın müvekkili bankaya olan borç ve riskleri bulunması halinde başvurulabilecek bir hüküm olduğu, ...San. ve Tic. Ltd.

Şti.nden 30.04.2013 den sonra kredi borcuna mahsuben herhangi bir tahsilat yapılmadığını, davacının yapılan tahsilatın kendisine aktarılmadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, zira ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. hesabına ... Tic.

A.Ş. tarafından hepsi aynı tarihte gönderilen 18 adet EFT ile toplam 283.042,65 TL nin 29.09.2014 tarihinde hesaba girdiğini, bu durumun davacıya 03.10.2014 tarihinde noter aracılığı ile bildirildiğini, tevdi mahalli tayini hususundaki taleplerinin de reddedildiği, alacak devir temlik sözleşmesinde tüm ipotekler ve sair teminatlar tek tek belirtilmiş ve bu teminatların da davacıya temliki sağlanmış ise de kira temlik sözleşmesinin alacak temlik sözleşmesine konu edilmediğini, bu nedenle davacının bu davayı açmakta yararı bulunmadığı,

mevduat hesabı üzerindeki kredi sözleşmesinden kaynaklanan rehin hakkının kredi sözleşmesinin tarafı olan bankaya ait olup devredilebilir olmadığını, ancak hesap sahibi tarafından imzalanacak ayrı bir sözleşme ile devredilebileceğini, müvekkilinin davacıyı ihtarla uyarmasına rağmen hiçbir yasal girişmi olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 07/03/2018 tarih 2014/1297 Esas 2018/195 sayılı kararında;"TBK m. 299 vd. kapsamında davacı- temlik alan ile davalı- temlik eden arasında dava dışı ihbar olunan ... Mağazacılıktan olan kira alacaklarının temlik olunduğu, dava edilen alacağın kira alacağına ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Davalı genel mahiyette davanın reddini savunmuştur. Dava konusu kira ilişkisinden doğan alacak davasına ilişkindir.

6100 S HMK m. 4/ 1- a gereğince kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklara ilişkin davalarda sulh hukuk mahkemeleri görevlidir. 6100 S HMK 114/ 1. ve 115/ 2. maddelerinde düzenlendiği gibi görev bir dava şartı olup yargılamanın her aşamasında mahkeme hakimince re' sen dikkate alınması gereken bir husustur ve görevli mahkeme olarak yargılamaya devam edilmeyerek davanın usulden reddi ile görevsizlik kararı verilmelidir.

Ayrıca yine aynı kanunun 20, 21, 22 ve 23. maddeler görevsizlik kararı üzerine yapılacak işlemler ve yargı yeri belirlenmesine dair hükümleri ihtiva etmektedir.

Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; yukarıdaki açıklamalar gereğince..."gerekçesi ile, -Mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK.nun 4/1-a, 20, 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın usulden reddine, talep halinde dava dosyasının görevli İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, Dava dosyasında Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeniyle talep halinde görevli İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesine dava dosyasının gönderilmesine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile,Ne davalı banka ne de müvekkili firma arasında kiralayan kiracı ilişkisi bulunmadığını, uyuşmazlığın kira alacağına ilişkin olmayıp, davalı bankanın müvekkili firma ile akdettiği temlik sözleşmesine aykırı davranması sonucunda oluşan zararın tazminine ilişkin olduğunu, dolaysıyla davanın kira alacağına ilişkin bir dava olmayıp verilen görevsizlik kararının yasaya, hukuka ve taraflar arasında akdedilen devir ve temlik sözleşmesine aykırı olduğunu, Bu nedenlerle davanın kira alacağına ilişkin olmayıp taraflar arasında kiracı kiralayan ilişkisi bulunmadığını,

uyuşmazlık temlik sözleşmesine aykırılık nedeniyle oluşan zararın tazmini hakkında açılmış olan alacak davası olduğundan, ilk derece mahkemesinin verdiği görevsizlik kararının usule, yasaya ve taraflar arasında akdedilen temlik sözleşmesine aykırı olduğunu, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucu kaldırılmasına, yeniden esas hakkında talep doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/1297 Esas 2018/195 Karar sayılı dosyası kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, davalı bankanın dava dışı asıl borçlu şirkete kullandırdığı kredi alacaklarını davacıya temlik etmesi nedeniyle, dava dışı asıl borçlunun,

ihbar olunun ile aralarındaki kira ilişkisi nedeniyle ihbar olunan tarafından dava dışı kredi borçlusu şirket hesaplarına ödenen kira bedellerinin temlik sözleşmesine aykırı şekilde kendilerine ödenmediği iddiasına dayalı olarak söz konusu bedellerin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.Dava dışı asıl borçlu şirket ile ihbar olunan arasında akdedilmiş olan kira sözleşmesi bu davanın konusunu oluşturmayıp, davanın konusu her iki tarafında tacir olduğu ve bankacılık işleminden kaynaklanan kredi alacağının temliki sözleşmesinden kaynaklanmakta olup,

TTK 4. maddesine göre tarafların ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları nisbi ticari dava olup TTK 5. maddesine göre uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemeleri görevlidir.Bu nedenle mahkemece uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklandığından bahisle Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkemenin görevsizlik kararının kaldırılmasına,

HMK 353/1-a-3 maddesine göre dosyanın davada görevli olan Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.