İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2018/248 K.2018/1099

İlk derece Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFIN İDDİASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, iş yerinde 05.06.2017 tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle, 09.04.2014 tarihinden itibaren satışlarına ait fatura ve sevk irsaliyelerinin tamamı ile kullanılmamış boş fatura ve sevk irsaliyelerinin tamamı, 2014-2015-2016-2017 dönemleri tutulması zorunlu kanuni yasal defterleri, 09.04.2014 tarihinden itibaren olan alış -gider faturaları, tahsilat makbuzları ile ödeme yapılan firmalardan aldığı tahsilat makbuzları ile çek fotokopileri ve yasal muhtelif evrakları, SGK belgelerinin zayi olduğunu ileri sürerek, belgelerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 01/02/2018 tarih 2017/585 Esas 2018/75 sayılı kararında;

"Dosya kapsamı, toplanan deliller hep birlikte değerlendirildiğinde, İBB İtfaiye Daire Başkanlığının yangın raporuna göre davacının iş yerinde 05.06.2017 tarihinde meydana gelen yangın sonucunda dava konusu edilen ve hüküm fıkrasında yazılı olan 09.04.2014 tarihinden itibaren fatura ve sevk irsaliyelerinin, alış-gider faturalarının, tahsilat makbuzları ile davacının ödeme yaptığı firmalardan aldığı tahsilat makbuzları, SGK evraklarının, 2017 yılı Yevmiye,

Envarter ve Defteri Kebir defterlerinin ve 2014 yılı işletme defterinin yangın sonucu zayi olduğu anlaşılmakla adı geçen ticari defter ve belgelere ilişkin davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacı 2015, 2016 yılı ticari defterlerinin tasdiklerini yapan noter isimlerini bildirmiş, Beyoğlu ...

Noterliğinin yazı cevabına göre 2015 ve 2016 yılı ticari defterlerinin tasdiki ile ilgili herhangi bir kaydın bulunmadığı belirtilmiş olmakla anılan defterler ile ilgili davanın ve ayrıca zayi kararı verilecek belgeler kapsamında bulunmayan boş fatura ve sevk irsaliyeleri ile çek fotokopilerine ilişkin davanın reddine karar vermek gerekmiş..."gerekçesi ile,

Davanın kısmen kabulü ile,

a) 2014 yılı işletme defteri

b) 2017 yılı yevmiye, envanter, kebir defterlerinin,

c)-Basımı G...e Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılan 2014 yılına ait B ...seri ve sıra numaralı faturalar ile 2014 yılına ait ... seri ve sıra numaralı sevk irsaliyelerinin; 2016 yılına ait F... seri ve sıra numaralı faturalar ile 2016 yılına ait C ... seri ve sıralı numaralı sevk irsaliyelerinin yazılı olanlarının,

d)-...tarafından yapılan 2015 yılına ait ... seri ve sıra numaralı sevk irsaliyeleri ile ... seri ve sıra numaralı faturalar ve 2016 yılına ait ... seri ve sıra numaralı faturalar ile 2017 yılına ait A... seri ve sıra numaralı sevk irsaliyelerinin yazılı olanlarının,

e)... Maatbacılık tarafından yapılan 2017 yılına ait A -26951- 27200 seri ve sıra numaralı faturalar ile 2017 yılına ait A33851-34350 seri ve sıra numaralı sevk irsaliyelerinin yazılı olanlarının,

f)-09.04.2014 tarihinden itibaren Tahsilat Makbuzları ile davacının ödeme yaptığı firmalardan aldığı tahsilat makbuzları, SGK belgeleri, alış-gider faturalarının zayi olduklarının tespitine,

2015, 2016 yılına ait ticari defterler, boş fatura ve sevk irsaliyeleri ile çek fotokopilerine ilişkin davanın reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile,

Davacının iş yerinde 05/06/2017 tarihinde meydana gelen yangında tüm belgelerin zayi olduğunu, zayi olan belgelerin bir kısmının ayrılmasının hukuka aykırı olacağı gibi davacının boş fatura ve sevk irsaliyelerinin yangında zayi olduğunun ispatının da başkaca türlü yapılamayacak olup, davacının 2015-2016 yılları yasal defterinin de yangında zayi olduğunun ispatının da mümkün olmadığını,

Bu durumda davacının mağdur olmaması için hukuken TTK 68. maddesi son fıkrası gereği talepte bulunulduğunu, yangında zayi olan belgeleri birbirinden ayırarak bir kısmına zayi yönünden red kararı verilmesinin hukuka uygun olmadığını,

İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararındaki davacının zayiye ait 2015-2016 yılı yasal defterlerinin ve boş fatura ve boş sevk irsaliyelerinin ve çek fotokopilerinin davacı aleyhine kısmen reddine ilişkin kararın istinaf incelemesi soncu kaldırılmasına ve TTK 68.maddesi son fıkrası gereği zayi talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/585 Esas 2018/75 Karar sayılı dosyası kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava TTK 82/7 maddesi gereğince tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğraması nedeniyle zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

TTK'nın 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " hükmü düzenlenmiştir.

TTK 82/1. maddesinde ise "Her tacir;

a) Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini,

b) Alınan ticari mektupları,

c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini,

d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. " denilerek saklamakla yükümlü olunan defter ve belgeler sayılmıştır.

Çek fotokopileri ile kullanılmamış fatura ve sevk irsaliyeleri TTK 82/1 maddesinde belirtilen saklanması zorunlu olan belgeler arasında gösterilmemiştir ve bunların saklanması zorunlu değildir.

Davacının 2015-2016 yıllarına ait kanuni ticari defterlerine ilişkin zayi belgesi talebine gelince, davacı tarafça bu defterlerin onaylandığı belirtilen noterliklerden defterlerin onaylarına ilişkin bilgi mahkemece sorulmuş, gelen yanıtlardan ilgili noterliklerde söz konusu yıllara ait kanuni defterlerin onayına ilişkin bir kayıt olmadığı anlaşılmıştır. Davacı söz konusu yıllara ait kanuni defterlerinin yasal tasdiklerini yaptırdığını ispatlayamamıştır.

TTK 64/3 maddesine göre tacir ticari defterlerinin yasal tasdiklerini yaptırmak zorundadır. 82/1 maddesine göre saklanması zorunlu olan kanuni defterler yasal tasdikleri yaptırılmış ticari defterlerdir.

Davacı söz konusu yıllara ait tutmakla yükümlü olduğu ticari defterlerinin yasal tasdikini yaptırdığını bunların yangın sırasında zayi olduğunu ispatlayamadığından bu yıllara ati ticari defterleri ile ilgili zayi belgesi talebinin reddinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmamaktadır.

Bu nedenle dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre mahkeme kararı usul ve yasaya uygun olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.