İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2019/1353 K.2019/1033

İlk derece Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFIN İDDİASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, toplam 73.500,00. TL bedelli çeklerin meşru hamili müvekkili şirket olduğunu, söz konusu çeklerin kaybolduğunu, zayi edilen çeklerin üçüncü şahısların eline geçmesi halinde müvekkilinin mağdur olacağını, bu nedenle üçüncü kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek ve müvekkilin mağdur olmaması için dava konusu çekler üzerine ödeme yasağı konulmasına ve çeklerin kayıp nedeni ile iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk derece Mahkemesi 02/05/2019 tarih 2019/235 Esas sayılı ara kararında; "...TTK 759. Maddesi kapsamında davacı tarafça çekin elinde iken zıyaa uğradığına dair inandırıcı bir şekilde gösteren beyan sunulmadığından ve bu aşamada yaklaşık ispat koşulu oluşmadığından tedbir talebinin reddine karar vermek gerekmiştir...."gerekçesi ile, Yaklaşık ispat koşulu bulunmadığından ödeme yasağı talebinin REDDİNE, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, Müvekkili, çeklerin yasal, meşru hamili olduğunu, çekler elinde ve uhdesinde iken kaybolduğunu, Müvekkili 21.04.2019 tarihli PM. Amirliği başvuru dilekçesi ile 21.04.2019 günü 13.30 sıralarında ...

Mah. ... cad. üzerinde bulunduğu esnada cebinde bulunan cüzdanını düşürdüğünü, cüzdanındaki kimlikler banka kartları vs belgelerin yanı sıra dava konusu 6 adet çekin de kaybedildiğini,Çekler müvekkilinin yeddinde bulunduğu sırada kaybedildiği için tahsilatının mümkün olmadığını ve bu durumun da müvekkilinin mağduriyetine neden olduğunu, çek bedellerinin talep edilebilmesi bakımından çeklerin iptaline karar verilmesi ve müvekkilinin zarara uğramaması için çekler hakkında ödeme yasağı kararı verilmesinin gerektiğini, ancak ödeme yasağı talebinin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, İleri sürerek,

istinaf başvurusunun kabulü ile, yapılacak istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi ara kararının kaldırılmasına, dava konusu taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. İstinafa konu uyuşmazlık; ödemeden men talebinin reddine dair ara kararın dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktasındadır.

İlk derece mahkemesi ödeme yasağı talebini, " TTK 759. maddesi kapsamında davacı tarafça çekin elinde iken zıyaa uğradığına dair inandırıcı bir şekilde gösteren beyan sunulmadığından ve bu aşamada yaklaşık ispat koşulu oluşmadığı" gerekçesi ile reddetmiştir.

Mahkemece tensip kararı ile, davanın mahiyeti ve mevcut delil durumu dikkate alınarak Ticaret Sicili Gazetesinde ilanların yapılmasına ve muhatap banka müdürlüklerine ilgili yazılarının yazılmasına karar verildiği görülmüştür. Mahkemenin tensip kararında davacıya TTK' nun 759/2. maddesi uyarınca yükümlülüğünün hatırlatılmasına dair herhangi bir kararın alınmadığı anlaşılmıştır.

Davacı taraf dava dilekçesi ekinde çeklerin içinde bulunduğu cüzdanın düştüğüne dair karakol beyanları, çeklerin dökümü ile istinaf dilekçesi ekinde davaya konu bir kısım çeklere ilişkin tahsilat makbuzlarının ibraz ettiği görülmüştür. TTK' nun 757. maddesi uyarınca iradesi dışında çek ve bono kaybedenlerin ödemeden men talep hakları vardır.

Somut olayda ibraz olunan belgelerle, davanın mahiyeti ve hukuki sonuçları ile bu konudaki yerleşik Yargıtay kararları doğrultusunda, davacının yetkili hamil olduğu ve ödemeden men talebinin kabul koşullarının oluştuğu kabul edilmelidir.

Mahkemece davacıya 759/2 maddesi kapsamında yükümlülüklerini hatırlatmaksızın veya gerekli olan belgeleri istemeksizin ödeme yasağı talebini reddine karar verilmesi, hukuki dinlenme hakkının (HMK 27) ihlali mahiyetinde olduğu gibi diğer tensip kararları ile de çeliştiğinden dosya kapsamı, usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Sonuç itibari ile; yukarıda açıklanan nedenlerle davacının istinaf nedenleri yerinde görüldüğünden ilk derece mahkemesinin 353 1/b-2 maddesi uyarınca kaldırılarak davaya konu çeklere ilişkin olarak % 15 teminat ile tedbiren ödemeden men kararı verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.