İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2019/1459 K.2019/1038

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFIN İDDİASININ ÖZETİ

İhtiyati tedbir talep eden vekili dilekçesi ile. Taraflar arasında uluslararası ticari satım ilişkisi olduğu, emtia bedelinin % 20' sinin peşin alındığı, kalan % 80' inin mal yüklenmeden önce Telegraphic Transfer (T/T) (elektronik bankacılık- EFT) şeklinde yapılmasının kararlaştırıldığı, davalının ödemenin yapıldığına ilişkin SWIFT mesajını kendilerine göstermesi üzerine emtiayı temsil eden konişmento ve belgelerin teslim edildiği,

fakat daha sonra ödemenin yapılmadığı ve davalının kendilerine sahte mesaj gönderdiğinin anlaşıldığını öne sürerek 2 Mayıs 2019 tarihinde Diliskelesi limanın'na yanaşacak "... " gemisinde taşınan ve halen müvekkilinin malik olduğu 416 parça sıcak haddelenmiş çelik levhanın müvekkiline teslimine ve her halükarda söz konusu malların kati suretle karşı tarafa teslim edilmemesi yönünde söz konusu yükler üzerinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk derece Mahkemesi 03/05/2019 tarih 2019/723 D. İş - 2019/722 Karar sayılı kararında; Talebin deniz ticaretine ilişkin olduğu ve buna bakma görevinin Deniz Ticaret Mahkemesine ait olduğu..."gerekçesi ile, Mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin görev yönünden reddine, karar kesinleştikten sonra dosyanın görevli ve yetkili İSTANBUL 17 ASLİYE TİCARET MAHKESİ'ne gönderilmesine karar verilmiş ve karara karşı aleyhine ihtiyati tedbir istenen vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Aleyhine ihtiyati tedbir istenen firma vekili istinaf dilekçesi ile, ..., İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/723 D.

İş sayılı dosyası tahtında müvekkili ile aralarında akdolunan 19.11.2018 ve 10.12.2018 tarihli sözleşmelerden doğan bakiye bedelin müvekkili tarafından ödenmediğinden bahisle sözleşmeye konu çelik levha yükü üzerinde ihtiyati tedbir talebinde bulunduğunu, Denizcilik İhtisas Mahkemeleri'nin görev alanının 6762 sayılı TTK'nın dördüncü kitabında yer alan deniz ticaretine ilişkin uyuşmazlıklarla sınırlı olduğu, somut olayda taraflar arasındaki ihtilaf deniz ticaretine ilişkin bir uyuşmazlık olmadığı, uyuşmazlığın taraflar arasında akdolunan sözleşmelere konu yükün aynına ilişkin olduğu,

yani uyuşmazlığa esas konu yükün mülkiyetinin kime ait olduğuna ilişkin olduğu, Jiangsu'nun talebi de yük üzerinde ihtiyati tedbir tesisine ilişkin olduğu, hal böyleyken uyuşmazlığın Denizcilik İhtisas Mahkemeleri' nin görev alanına girdiğinin kabulü mümkün olmadığını ileri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Uyuşmazlık, ihtiyati talebinde görevli mahkemenin hangi mahkeme olduğu noktasındadır.Taraflar arasındaki ticaret uluslararası bir ticari satım olup, emtianın deniz yolu ile taşındığı sabittir.

Fakat uyuşmazlık deniz ticaretine yahut, taşınmasına ilişkin olmayıp, talepte bulunan, emtianın alıcısının taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı olarak malın bedelini ödemiş gibi gösterip kendilerini yanılttığını, böylelikle emtiayı temsil eden konişmentoları aldığını, yükün gemiyle İzmit Diliskelesine getirildiğini öne sürmekte, emtia bedelinin tamamı ödenmediği için emtinanın alıcısına teslim edilmemesi gerektiği yönünde ihtiyati tedbir talep etmektedir.

İhtiyati tedbir talebinin tarafları emtianın satıcısı ve alıcısıdır. Emtianın deniz yolu ile taşınmasına ilişkin bir ihtilaf ve talep bulunmamaktadır. Bu anlamda uyuşmazlık 6102 sayılı TTK'nın 5. Kitabında düzenlenen deniz ticaretine ilişkin olmadığı gibi, deniz ticaretinden kaynaklanan taşımaya ilişkin bir ihtilaf ta bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık uluslararası ticari alım satım ilişkisine konu, satılan emtiaya ilişkin ihtiyati tedbir talebinin verilip verilemeyeceğine yönelik olduğundan; ihtilafın denizcilik ihtisas mahkemesinde görülmesini gerektiren yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Mahkemenin yorumu bu nedenle isabetli olmamış, ihtiyati tedbir talebi hakkında bir karar verilmek üzere görevsizlik kararının kaldırılarak dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmesi gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK 353/1-a-3 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak dosyanın mahkemesine iadesine ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.