İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2019/1740 K.2019/1152

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti

Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkilinin alacaklarına karşılık bayilerden aldığı 9 adet çek'in kargo dağıtımı esnasında kaybolduğunu, bu hususta şikayette bulunulduğunu ve soruşturma başlatıldığını, bu çekler nedeniyle İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1358 esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını ve çekler hakkında ödeme yasağı kararı verildiğini, ancak söz konusu çeklerden ...

A.Ş Aydın şubesine ait, 31/03/2019 vade tarihli, 9.560,00 TL bedelli çekin icra takibine konulduğunu, müvekkilinin İcra Hukuk Mahkemesi nezdinde bu çek hakkında "sahtecilik/imza" itirazında bulunulduğunu belirterek bu davanın çalınan başka bir çek hakkında Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2019/308 Esas sayılı dosyası ile açılan istirdat davası ile birleştirilmesi ile çekin istirdadına ve çek bedelinin müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 13/06/2019 tarih ve 2019/308 Esas sayılı ara kararı ile; " Davacı vekilinin tedbir yoluyla icra takibinin durdurulması talebinin İİK' nun 72/3 mad. 1. cümle gereğince icra takibinden sonra açılan davalarda ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilemeyeceğinden talebin reddine. İİK' nun 72/3 mad.

2. cümle gereğince % 15 teminat karşılığında sadece davanın tarafları arasında sınırlı olmak kaydıyla icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı vermek gerekmiş ... " gerekçeleri ile; " 1-Davacı vekilinin tedbir yoluyla icra takibinin durdurulması talebinin İİK'nun 72/3 mad. 1. cümle gereğince icra takibinden sonra açılan davalarda ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilemeyeceğinden talebin reddine. İİK' nun 72/3 mad.

2. cümle gereğince % 15 teminat karşılığında sadece davanın tarafları arasında sınırlı olmak kaydıyla icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Müvekkilinin alacaklarına karşılık olarak İzmir ve Ankara Bölgesi bayilerinden aldığı 9 adet çekin ... Kargoda dağıtım esnasında çalındığını, işbu hususta Orhanlı Polis Merkez Amirliği' nde ... Kargo Acenta Müdürü tarafından 21.11.2018 tarihinde ...

Olay nosu ile ifade verildiğini, Çekleri çalan/çalanların, piyasaya dolaşıma sokanların cezalandırılması, çeklerin tahsil için şubeye ibrazında müsaderesi/çeklere el konulması zımnında İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı' nın 2018/225204 Soruşturma Nolu dosyasından suç duyurusunda bulunulduğunu, savcılık makamınca mezkur çeklerin bankaya ibrazı halinde en yakın kolluk kuvvetine bildirimde bulunulması yönünde karar verildiğini,

Çeklerin zayi nedeni ile iptali ve ödemeden men kararı için İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2018/1358 E. sayılı dosyasından çalınan çekler için çek zayi nedeni ile iptal davası açıldığını ve işbu davada % 15 teminat mukabili ödemeden men kararı/ödeme yasağı kararı verildiğini, Çalınan çeklerden ... Bankası İvedik/Ankara Şubesinin ... hesap, ... çek nolu, 31.03.2019 vadeli 35.000,00 TL tutarındaki çekin davalı tarafından İstanbul .... İcra Müdürlüğü' nün ...

E. sayılı dosyasından icra takibine konduğunu, Çalınan çeklerden ... A.Ş. Aydın Şubesi' nin, ... Hesap, ... çek nolu 31.03.2019 Vadeli 9.560,00 TL tutarındaki çekin davalı tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğü' nün ... E. sayılı dosyasından icra takibine konduğunu, Müvekkil ... San. Tic Ltd. Şti. 'ne. 35.000 TL. tutarındaki çek çalınmadan önce bayisi ... San. Tic. Ltd. Şti. den ciro yolu ile geçtiğini, 9560,00 TL tutarındaki çekin bayisi ...dan geçtiğini, Çekte bulunan ...

San. ve Tic. Ltd. Şti., .... San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...

Tic - ... fiktif cirolar olduğunu, Davalı tarafından çekin kötü niyetli olarak icra marifeti ile tahsil edilmeye çalışıldığını, Yerel mahkemenin ret kararının hukuka aykırı olduğunu ve kabul edilemeyeceğini, Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin, Çek Zayi ve İstirdat Davasının ruhuna aykırı olarak İcra İflas Kanunu' nun 72/3 maddesini yanlış yorumladığını, İcra Dosyasına yatacak paranın davalı/takip alacaklısına ödenmemesini huzurdaki davanın tarafları ile sınırlamak veya icra takibinde taraf olarak gösterilmemiş olmaları nedeni ile tedbir talebinin reddi kararının kötü niyetli şahısları ödüllendirmek olacağını,

Benzer açılan davalarda diğer mahkemeler başlatılan icra takibi nedeni ile icra veznesine hangi yolla olursa olsun girmiş ve girecek her türlü paranın tedbiren davalı tarafa ödenmemesine/ verilmemesi yönünde karar verdiklerini beyanla. Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2019/308 E. sayılı dosyasından ... Bankası İvedik/ Ankara Şubesi' nin ... hesap, ... çek nolu, 31.03.2019 vadeli 35.000,00 TL. tutarındaki çek için verilen tedbir talebinin reddi ve ... A.Ş.

Aydın Şubesinin, ... Hesap, ... çek nolu 31.03.2019 vadeli 9.560,00 TL tutarındaki çek için verilen davanın tarafları arasında geçerli olmak üzere verilen tedbir kararının istinaf incelemesi sonucu kaldırılarak; " İstanbul ... İcra Müdürlüğü' nün ... E. sayılı ve İstanbul .... İcra Müdürlüğü' nün ...

E. sayılı dosyalarından başlatılan icra takibi nedeni ile icra veznesine hangi yolla olursa olsun girmiş ve girecek her türlü paranın tedbiren davalı tarafa ödenmemesine/ verilmemesi yönünde " karar verilmesini, talep etmiştir.

İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

HMK 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kam düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Davalar, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarıdır. Davacının Bakırköy 2 ATM' de ve 7. ATM de ayrı ayrı davalar açtığı, 7 ATM'deki davanın 2. ATM' deki dosya ile birleştirildiği anlaşılmaktadır.

Mahkeme 2019/308 sayılı dosyada 03/05/2019 tarihli tensip ara kararı ile İstanbul .... İcra Md. ... E sayılı dosyasına yönelik olarak İİK 72/3.maddesi uyarınca %15 teminatla sadece davanın tarafları arasında sınırlı olmak kaydıyla icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı vermiştir.

Davacı 06/05/2019 tarihinde davalının kötüniyetli olduğunu öne sürerek tedbir kararının taraflarla sınırlamaya gidilmeksizin icra dosyasına yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesi şeklinde düzeltilmesini istemiştir. Mahkemece 24/05/2019 tarihli dosya üzerinde verilen ara karar ile talebi reddetmiştir. Birleşen 7 ATM' nin ( 2019/369 E) dosyası ile ilgili olarak birleşme sonrası 2019/308 sayılı dosya üzerinden 13/06/2019 tarihinde İstanbul ....

İcra Md. Nün ... sayılı dosyasıyla ilgili olarak İİK 72/3 uyarınca % 15 teminatla sadece davanın tarafları arasında sınırlı olmak kaydıyla icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmiştir. Davacı 25/06/2019 tarihinde verdiği istinaf dilekçesiyle İstanbul .... İcra Md.nün ... ve İstanbul ....

İcra Md.... sayılı dosyalarında başlatılan icra takipleri nedeniyle "icra veznesine hangi yolla olursa olsun girmiş ve girecek her türlü paranın tedbiren davalı tarafa ödenmemesine/verilmemesine " yönünde tedbir kararı verilmesini istemektedir.

Uyuşmazlık konusu; mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararlarının dosya içeriğine uygun olup olmadığı, davacının istemi doğrultusunda icra veznesine girecek her türlü paranın davalıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilip verilemeyeceğine ilişkindir. Davacının ilk önce 03/05/2019 tarihli tedbir kararının açıklanması değiştirilmesi yönündeki 06/05/2019 tarihli istemi üzerine mahkeme 24/05/2019 tarihinde dosya üzerinden talebi reddetmiştir.

Davacı (birlikte görülen) her iki davası yönünden ortak istinaf dilekçesi ile tedbir kararlarının değiştirilmesini (genişletilmesini) istemektedir.

Yargıtay 11.H.D.' nin 14/05/2018 Tarih ve 2018/2004 E- 2015/3548 K sayılı kararına göre: " İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin karara karşı istinaf yoluna başvurulabileceği gibi (HMK m. 391/3), ayrıca yokluğunda ihtiyati tedbir kararı verilen kişinin itirazı üzerine verilen karara karşı da istinaf yoluna başvurulabilecektir (HMK 394/5).

Hukuk Muhakemeleri Kanununda kural olarak ara kararlara karşı kanun yoluna başvuru kabul edilmemiş, bu tür kararlara karşı kanun yolu başvurusu ancak kanunda düzenlenen istisnai durumlar bakımından kabul edilmiştir. Ara kararlara karşı kanun yoluna başvurulabilmesi için bu hususu kanunun açıkça düzenlemesi gerekmekte olup, aksi takdirde ara kararlar ancak esas hükümle birlikte kanun yoluna götürülebilir.

Davacının talebi HMK'nın 396. maddesine dayalı, durum ve koşulların değişmesi sebebiyle daha önce verilen ihtiyati tedbirin genişletilmesine ilişkin olup, zikredilen maddede, durum ve koşulların değişmesi sebebiyle ihtiyati tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması talebinin reddine ilişkin kararın istinaf dahi edilemeyeceği aslında kanun koyucunun da açık ve bilinçli bir tercihidir.

Zira durum ve koşulların değişmesi sebebiyle itiraz hakkında Hukuk Muhakemeleri Kanunu' nun 396. maddesinin ikinci fıkrasında, 394. maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarının kıyasen uygulanacağı açıkça belirtilmiştir. Bu şekilde 394. maddenin üçüncü fıkrasına yapılan atıf ile üçüncü kişilerin de itiraz edebileceği, dördüncü fıkraya yapılan atıf ile de itirazın şekli ve incelenmesinin kıyasen uygulanacağı düzenlenmiştir.

Dikkat edilirse kanun yoluna başvuru imkanını düzenleyen 394. maddenin beşinci fıkrasına atıf yapılmamıştır.

Gerekçede de belirtildiği gibi ihtiyati tedbir kararı verildikten sonra, mevcut olan durum ve koşulların dava sırasında birden fazla değişmesi mümkün olabilir ve her seferinde itiraz edilebilir, her itiraz üzerine verilen karara karşı kanun yoluna başvurulması, ihtiyati tedbir kararlarına karşı başvurulması öngörülen isitnaf yolundan beklenen amacın tam tersine bir sonuç doğuracaktır.

Durum ve koşulların değişmesi sebebiyle yapılan itiraz üzerine verilen kararlara karşı ancak esas hükümle birlikte kanun yoluna başvurulabilecektir. 6100 sayılı HMK' nın 396. maddesinin ikinci fıkrasında, 394. maddenin beşinci fıkrasına atıf yapılmadığından durum ve koşulların değişmesi sebebiyle ihtiyati tedbir kararının değiştirilmesi talebinin reddi hakkında verilen karar istinaf edilemez.

Yukarıda da belirtildiği üzere, ihtiyati tedbir isteyen (davacı) vekilinin ihtiyati tedbirin genişletilmesi yönündeki talebinin reddine dair mahkemece verilen ara kararın istinafı mümkün değildir." Davacının talebi, ihtiyati tedbir talebine ilişkin verilen kararın hukuka uygun olmadığı,

yeniden ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiği yönünde kabul edilse bile mahkemece verilen karar, davacının hukuki durumunda bir değişiklik yaratmamakta olup, dosyaya yatacak her türlü para, her halükarda borcun ödenmesine yönelik olacağından davacı vekilinin yerinde olmayan istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.