İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2019/2191 K.2021/1612

İlk Derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından 21/11/2016 tarihinde davalı şirkete Elektronik Cihaz Sigorta Poliçesi ile ... marka MR cihazının sigorta ettirildiğini, sigorta poliçe limitinin 529.200,00 Euro olduğunu, 10/12/2016 tarihinde ... marka MR cihazının ani ve beklenmedik bir şekilde arızalandığını, cihazın yetkili teknik servis tarafından onarılmasına rağmen arızanın giderilemediğini, parça değişimi yapıldığını ancak parça değişimi sonrasında da problemin farklı bir birimde olduğunun anlaşılması üzerine ikinci bir parça değişimi gerçekleştiğini, tüm bu hasar onarımları için 60.096,46 TL ödeme yapıldığını,

Elektronik Sigorta Poliçesi kapsamında arızaya ilişkin giderlerin tazmini için davalı sigorta şirketine başvurulduğunu, davalı sigorta şirketi nezdinde 1316093 nolu hasar dosyasının açıldığını, hasar tespiti için eksper olarak ... Ltd.

Şti.nin atandığını, 04/02/2017 tarihinde tanzim edilen Eksper Raporu uyarınca ... ömürlü bir parça olduğu, bu parçanın ömrünün modeline göre 3-5 yıl arasında seyrettiği, değişimin uygun olduğu olduğu ancak ömürlü bir parça olması sebebiyle Elektronik Cihazlar Sigorta Genel Şartları gereği direkt olarak teminat dışı kaldığı ve hasar tutarının sadece 381,10 Euro olarak belirlendiğini, müvekkilinin eksper raporuna itiraz ettiğini ancak itirazının kabul edilmeyerek ödeme taleplerinin reddedildiğini, davalı şirketin poliçe limitleri uyarınca ödeme yapma yükümlüğünün bulunduğunu belirterek,

fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 Euro alacağın 17/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek yabancı para mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı tarafça, davaya cevap verilmemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 30/04/2019 tarih ve 2018/120 Esas - 2019/408 Karar sayılı kararı ile; " ....Bilirkişi Mak. Müh. ... MR cihazında meydana gelmiş bulunan hasarın nedeninin. MR Cihazı ... ünitesi mekanik parça ve iki adet flex line bağlantı esnek hortumlarının arızalanmasının sigortalı MR Cihazı İşleteni Davacı ... Ltd. Şti.

Kullanım /kusur veya ömrünü doldurmuş/tamamlamış olmasından kaynaklanmadığı, Soğutma devresinde Helyum gaz eksiltmesi ve basınç yükselmesini tetikieyen ... bağlantı parçasının delinmiş olmasının arıza/hasarın gerçek nedeni olduğunu tespit etmiş bulunduğundan dava konusu hasar Davalı Sigorta Şirketince düzenlenmiş olan Elektronik cihaz sigorta poliçesi teminatı kapsamındadır.Sigorta poliçesinin ön yüzünde; " her bir olayda cihaz başına minimum 7.500,00 euro olmak üzere hasarın % 20 si oranında tenzili muafiyet uygulanacaktır." özel şartı bulunmaktadır.

Sigorta poliçesinin 2. Sayfasında da. Muafiyetler hasar tarihindeki TCMB döviz satış kuru üzerinden TL sına çevrilerek dikkate alınır. 4. sayfada da. Bu poliçe kapsamında gerçekleştirilecek bir hasar durumunda tazminat hasar ödeme tarihindeki T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru Üzerinden TL olarak ödenir. Ancak hasar anında TL olarak yapılacak masrafların ödemesi TL olarak yapılır. Bu şartlara göre Davacıya Ödenmesi gereken tazminat tutarı.

7.500,00 euro x 3.7647 TL ( MB döviz satış kuru ) = 28.235,25 TL (muafiyet tutarı) 60.096,46 TL ( hasar tutarı) - 28.235,25 TL ( muafiyet tenzili) = 31.861,21 TL sidir. TTK nun 1427. maddesi gereğince sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur.

Davalı Sigorta Şirketince görevlendirilmiş olan sigorta eksperi 15.12.2016 tarihinden itibaren MR cihazında incelemelere başlamış bulunduğundan Davalı 30.01.2017 tarihinden itibaren temerrüde düşmüştür.

Sonuç itibariyle: Davacının Kullanımında olan MR cihazında meydana gelmiş olan hasar Davalı Sigorta Şirketince düzenlenmiş elektronik cihaz sigorta poliçesi teminatındadır, Davalı Sigorta Şirketinin 30.01.2017 tarihinden itibaren 31.861,21 TL tazminatı avans faizi ile birlikte ödemekle yükümlü olduğu anlaşılmakla; ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. " gerekçeleri ile;

" 1-Davanın kabulüne, dava ve ıslah dilekçesine göre 31.861,21 TL tazminatın 23.412,50 TL 'sine 30/01/2017 tarihinden itibaren, 8.448,71 TL 'sine de ıslah tarihi olan 29/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Yerel Mahkemece hükme esas alınan 18.03.2019 tarihli bilirkişi raporunda sigortalanan MR cihazı arızasının, ömrü dolan coldhead ünitesinden kaynaklanmadığı, helyum gaz eksiltmesi ve basınç yükseltmesini tetikleyen flex line bağlantı parçasının delinmiş olmasından kaynaklandığı belirtilmiş ise de, söz konusu tespitin kabulünün mümkün olmadığını, söz konusu kablo görülüp test edilmeksizin bu kanaate varıldığını, kablonun cihazda bulunduğu yer dikkate alındığında, kabloya dışarıdan erişimin ve kablonun dışarıdan bir müdahale ile delinmesinin mümkün olmayacağını, Davadan evvel yapılan incelemelerde,

gözle görülebilecek bir delinmeye rastlanılmadığını, servisin coldhead parçasının değişimi sonrasında gaz kaybı olduğunun söylemesi üzerine kabloda oldukça küçük çaplı bir delinme olduğunun tahmin edildiğini, bu denli küçük bir delinme ve gaz kaybının ise coldhead parçasının arızalanmasına neden olmasının imkansız olduğunu, zira gaz kaybının hiçbir zaman, coldhead parçasının arzılanmasında doğrudan etkili olmayıp aksine coldhead arızasının, sistemde helyum gazı kaybına neden olduğunu, ... parçasının, aksamlardan oluşan ve ana parçası yaylı sistemler üzerine kurulu bir piston olduğunu,

dolayısıyla gaz kaybının coldhead parçasına etki etmesi söz konusu olamayıp basınç düşüklüğüne ve buna bağlı olarak da arıza alarmı verilmesine sebep olan iç etken flexi kablo ise, coldhead parçasının sağlam olduğunun değerlendirilmesi gerektiğini, Bu kablonun delinmesinin iki şekilde olabileceğini, birinci ihtimale göre kablonun aşırı titreşimden etkilenerek bir başka parçaya sürekli çarpması sonucunda delinmenin gerçekleşebileceği, ikinci ihtimalde ise kablonun bağlantı noktasında cıvatanın aşınmasına bağlı olarak gaz kaçağı oluşabileceğini,

her iki ihtimalde de hasar sürecinin anlık olmayıp belirli bir geçiş süresi sonucunda aşınma ve yıpranmaya bağlı olarak gerçekleşebileceğini, bu halde de yıpranma ve aşınmanın Genel Şartlar uyarınca teminat dışı değerlendirileceği ve felxi kablosunun poliçe sorumluluğuna girmeyeceğini, Elektronik Cihaz Sigortası Genel Şartları'nın Teminat Dışında Kalan Haller başlıklı 3. maddesinde "e) Sigortalı kıymetlerin normal işlemesinden ve mutad kullanılmasından doğan aşınma ve yıpranmalardan veya çürüme, paslanma, korozyon, erezyon ve oksidasyondan,

atmosferik vesair şartların sebebiyet verdiği tedrici bozulmalardan." kaynaklanan hasarların teminat dışında kaldığının düzenlendiğini, dolayısıyla MR cihazının arızalanması halinde, kablonun yeri düşünüldüğünde hasarın oluş şekli bakımından yıpranma ve aşınma meydana gelmesi gerekeceğinden, hasarın ilgili Genel Şart hükmü gereğince poliçe teminatında değerlendirilemeyeceğini,Alınan ayrıntılı eksper görüşü uyarınca, coldheap parçası yapısında mekanik olarak çalışan yay sistemi, piston ve yataklar mevcut olup işbu parçanın MR cihazı üzerinde 24 saat durmaksızın çalıştığını, çekim yokken minimum kuvvetle,

çekim yapılırken de kullanılan radyo frekans gücüne dayalı olarak belirli bir kuvvetle çalıştığını, çalışan mekanik parçaların ömürlü parçalar olup yapılan araştırmalarda ömrün, onarım görmüş parçalarda azami 3 ila 4 yıl, yeni parçalarda ise 4 ila 5 yıl olduğunun tespit edildiğini,Elektronik Cihaz Sigortası Genel Şartları'nın Teminat Dışında Kalan Haller başlıklı 3. maddesinde " j) Valf ve tüpler hariç sigorta, conta,

kayış vesair gibi değiştirilebilir parçalar ve yağlar veya kimyasal maddeler gibi belirli sürelerde değiştirilmesi ve yenilenmesi mutad olan malzemelerde kullanılma neticesinde meydana gelecek ziya ve hasarlar (Bu parça ve malzemeler sebebiyle sigortalı diğer kıymetlerde meydana gelecek ziya ve hasarlar teminata dahildir)." düzenlemesinin bulunduğunu, Sigortalı MR cihazının arıza nedeninin coldhead parçasından kaynaklandığının tespit edildiğini, cihaz 2012 model olup, arızaya kadar geçen 4 yıl süresince coldhead parçasının ömrünün tamamladığı yahut tamamlamak üzere olduğunun tespit edildiğini, bu durumda ömürlü parçadan kaynaklanan hasarın,

genel şartlar uyarınca teminat dışı olduğunu ve bu kapsamda müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunmadığını, bilirkişi raporunda, arızanın kaynağı ve poliçe teminatı kapsamında yer alıp almadığı hususlarının ayrıntılı olarak değerlendirilmediğini, mahkemece eksik inceleme yapıldığını ve olayın takdirinde hataya düşüldüğünü, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, Elektronik Cihaz Sigorta Poliçesinden kaynaklanan hasar bedelinin davalı sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı tarafça istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Taraflar arasında davacı şirketin finansal kiralama sözleşmesi ile kiralayıp kullanımında olan ... marka MR cihazının sigortalanması hususunda 21/11/2016 tarihli Elektronik Cihaz Sigorta Poliçesi düzenlendiği, 10/12/2016 tarihinde sigortalı MR cihazının arızalandığını, cihazın yetkili teknik servis tarafından parça değişimi yapıldığı, ancak arızanın giderilemediği, bunun üzerine ikinci bir parça değişimi gerçekleştirilerek arızanın giderildiği, davacı tarafça hasar onarım bedelinin sigorta poliçesi teminatı kapsamında ödenmesi için davalı sigorta şirketine başvurulduğu,

davalı tarafça eksper raporuna göre, değişimi yapılan parçanın ömürlü bir parça olduğu, bu nedenle Genel Şartlar uyarınca teminat dışı kaldığı belirtilerek ödeme yapılmaması üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Mahkemece, talimat mahkemesi aracılığı ile sigortalı MR Cihazı üzerinde keşif yapılarak makine mühendisi bilirkişiden ve sigorta alanında uzman bilirkişiden rapor alınarak, istinafa konu kararın verildiği görülmektedir.

Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanak ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, sigortalı MR Cihazı ve esnek hortumların arızalanmasının, MR Cihazı işleteni davacı şirketin kullanım/kusur veya parçaların ömrünü doldurmuş/tamamlamış olmasından kaynaklanmadığı, hasarın sigorta teminatı kapsamında olduğu,

makine mühendisi bilirkişinin sigortalı cihaz üzerinde bizzat inceleme yaparak rapor tanzim ettiği, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporlarının davalı tarafa tebliğ edilmesine rağmen davalı tarafça itiraz edilmediği, davaya cevap dilekçesi de ibraz edilmediği nazara alındığında, HMK'nın 357. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmaların istinaf aşamasında ileri sürülerek incelenmesinin mümkün olmadığı, ilk derece mahkemesi hüküm ve gerekçesinde davalı vekilinin istinaf nedenlerinin ayrıntılı olarak karşılandığı, yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden,

davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.