İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2019/947 K.2019/878

DAVA Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

KARAR TARİHİ : 20/06/2019

İlk derece Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı dava dilekçesi ile, ... Bankası' na ait 52 adet, ... Bankası' na ait 6 adet, ....' a ait 56 adet, ... Bankası' na ait 47 adet, ... Bank' a ait 13 adet, ... ait 39 adet ve ... Bankası' na 231 adet boş çek yapraklarını çaldırdığını, bu çeklerin iptalini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 02/04/2019 tarih 2019/225 Esas - 2019/343 Karar sayılı kararında; " ... Mahkemece de benimsenen birçok yerleşik Yargıtay kararında belirtildiği gibi TTK' nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK.' nun 818/s maddesi yollamasıyla 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptal davası açabileceği ve keşideci olan davacının dava açma (aktif husumet) ehliyeti olmadığı,

zayi olmuş çek hakkında keşideci, ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabilir veya çekte imzası yoksa her zaman muhatap banka şubesini çekteki imzanın kendisine ait olmadığı yönünde uyarabileceği veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açabileceği, Davacının çek hesabı sahibi olduğu, kendi çeki hakkında zayi nedeniyle iptal davası açamayacağı,, davanın taraflarının HMK nun 114/1-d taraf ve dava ehliyetine sahip olmalarının dava şartı olduğu, HMK nun 115/2. maddeleri gereğince dava şartlarından olan bu hususun sonradan giderilmesinin mümkün olmadığı,

bu konuda davacıya ek süre vs. verilmesine gerek olmaksızın davacının dava dilekçesinde belirttiği çeklere ilişkin davasının dava şartı yokluğu..."gerekçesi ile, ... Bankasına ait 52 adet, ... Bankasına ait 6 adet, .... ait 56 adet, ... Bankasına ait 47 adet, ... Bank'a ait 13 adet, ... ait 39 adet ve ...Bankası'na 231 adet çekler yönünden hukuki yarar yokluğundan davanın REDDİNE, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinaf dilekçesi ile; 231 adet çekini kaybettiğini veya çaldırdığını, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı' na ait 27/03/2019 tarihli ve 2019/13705 soruşturması ile şikayette bulunduğunu, 231 adet çekin yapraklarının tamamının boş olduğunu, bu nedenle çekin art niyetli kişilerin eline geçtiği zaman boş olan çekleri doldurarak kullanma ihtimalinin bulunduğunu, çekler hakkında mağduriyetin önlenmesi için çeklerin iptal edilmesinin gerektiğini, ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının davacı lehine kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK' nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. Uyuşmazlık konusu, mahkemece verilen kararın dosya içeriğine usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktasındadır. Davacının iddiasına göre kendi firmasına ait çekler boş olarak kaybolmuş yahut çalınmıştır.

TTK' nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası açma hakkı, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye yani kambiyo senedinden dolayı hak sahibi olan kişiye tanınmış bir haktır. Hak sahibi olan hamil, kambiyo senedi yerine mahkemeden alacağı zayi kararını ibraz suretiyle keşideciden haklarını talep edebilecektir. Dava dilekçesindeki açıklamalardan, çek yapraklarının boş olduğu, kambiyo senedi vasfı kazanmadığı ( Yargıtay 11. H.D.

2014/18998E. - 2015/ 3994K), davacının hamil olmayıp, keşideci konumunda yer aldığı, bu nedenle ilk derece mahkemesince kurulan hüküm ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.