İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2020/1452 K.2020/1053

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen ara karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı şirketin, davacıdan un satın alan şirketlerden biri olduğunu, aralarında ticari alım-satım ilişkisine dayanan cari hesap ilişkisi bulunduğunu, ancak davalı şirketin davacıdan almış oluğu ürünlerin bedellerini ödemekte gecikmeye başladığını ve nihayetinde ödeme yapmayı durdurduğunu, bunun üzerine 1.341.901,01 TL alacağın tahsili amacıyla İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, ancak davalı tarafından borca ve ferilerine itiraz edildiğini, itiraz sonucunda icra takibinin durdurulmasına karar verildiğini, davacı şirketin alacaklarının satış faturalarına dayandığını, davalının borçlarının davacı şirketin ticari defterleri ile kayıt altında olduğunu, ayrıca söz konusu faturalara ilişkin sevk irsaliyelerinin de düzenlendiğini ve her bir faturaya konu malların tamamen ve eksiksiz teslim alındığını gösterecek şekilde imzalandığını,

borca dayanak faturalarda satılan ürün miktarı ve bedelinin yanı sıra davalı şirketin cari hesap borç bakiyesinin de ayrıca ve açıkça belirtildiğini, söz konusu faturaların tamamının davalı şirkete ulaştırıldığını, davalı şirket tarafından da söz konusu faturalara herhangi bir itirazda bulunulmadığını, davalı şirket tarafından icra takibi başlatıldıktan sonra bir takım ödemelerde bulunulduğunu,

bu ödemeleri toplam borç miktarından mahsup ettikten sonra güncel borç miktarının işlemiş ticari faiz hariç olmak üzere dava tarihi itibarıyla 947.869,80 TL olduğunu belirterek davalı tarafın mal kaçırma ve adres değiştirme ihtimaline karşı davacı şirketin alacağının tahsili bakımından taşınır ve taşınmaz malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının borca yeter miktarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 16/04/2020 tarih 2020/151 Esas sayılı ara kararında; " Somut olayda davacının alacağını fatura konusu malların teslimine dayandırdığı, dava dilekçesi ekinde borca dayanak fatura, sevk irsaliyesi ve şipariş formlarının ekli olduğunun bildirildiği, ancak dava dilekçesi ekinde ilgili faturaların ve fatura konusu malların teslimine dair teslim alan kısmı davalı borçlu şirket tarafından imzalanan sevk irsaliyesinin bulunmadığı,

ayrıca taraflar arasında faturalara konu alacağın hangi tarihte ödeneceğine dair dilekçeye ekli bir belge sunulmadığı gibi ödemelerin malın teslimi, faturaların kesilmesinden sonra belli bir tarihte ödeneceğine dair sözleşme ve benzeri hiçbir belge örneğinin dosyaya sunulmadığı, buna göre alacağın muaccel hale gelip gelmediğinin bilinmediği, alacak muaccel olarak kabul edilse dahi isteme konu alacak için yapılan icra takibinde borca itiraz edilmesi ile takibin durması sonrasında talep eden tarafın borçlunun mal kaçırmakta ve gizlemekte olduğu iddiasına ilişkin olarak hiçbir delil, bilgi ve belgenin dosyaya sunulmadığı,

soyut iddianın ihtiyati haciz kararı verilmesi için yeterli olmadığı dikkate alınarak dosya içeriği itibari ile İİK'nin 257 ve devamı maddelerinin ruhuna uygun ihtiyati haciz koşullarının gerçekleşmediği..."gerekçesi ile, Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Yerel mahkemeye dava dilekçesinde gösterilen delillerin dosyaya sunulmadığını, yerel mahkemenin dilekçede gösterilmiş fakat dosyaya sunulmamış deliller için HMK m.140/5 hükmü gereği taraflara süre vermekle yükümlü olduğunu, (Yargıtay 2. HD. 2015/26731 E., 2016/7488 K. sayılı ve 13.04.2016) (Ek-1: Yargıtay 2. HD. 2015/26731 E.,

2016/7488 K. sayılı ve 13.04.2016 tarihli ilamı) İhtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ara karar ile aynı tarihli Tensip Tutanağı (6) numaralı ara kararında da taraflardan dilekçelerinde delil olarak gösterdikleri belgeleri sunmalarının istendiğini ancak bunun için süre belirtilmediğini, aynı gün içerisinde mahkemenin kurduğu münferit bir ara karar ile "delil sunulmaması" gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddedine karar verilmesinin çelişki yarattığını, (Yargıtay 23. HD. 2015/4682 E., 2016/909 K. sayı ve 19.02.2016 ) (Ek-2: Yargıtay 23. HD. 2015/4682 E.,

2016/909 K. sayı ve 19.02.2016 tarihli kararı) İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/151 E. sayı ve 16.04.2020 tarihli ara kararında dava konusu alacağın muaccel hale gelip gelmediğinin bilinmediğinin belirtildiğini, Türk Ticaret Kanunu m.21/2 hükmü uyarınca fatura içeriğine itiraz etmeyen tarafın fatura içeriğini kabul etmiş sayılacağını, dava konusu alacağa dayanak faturaların tamamının davalıya teslim edildiğini, davalının söz konusu faturalara herhangi bir itirazda bulunmadığını, Yargıtay içtihatlarının da bu yönde olduğunu, (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2015/4473 E.,

2016/10 K. sayı ve 11.01.2016) (Ek-3: Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2015/4473 E., 2016/10 K. sayı ve 11.01.2016 tarihli kararı Yerel mahkeme tarafıdan tensip tutanağı ile itirazın iptali davasına konu İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı dosyasının istenmesine karar verildiğini fakat dosyanın gelmesi beklenmeden aynı gün içerisinde kurulan bir ara karar ile ihtiyati haciz talebinin reddine karar verildiğini, davanın dayanağı takip dosyası getirilip dava dilekçesinde gösterilen deliller toplanarak ihtiyati haciz talebini değerlendirmek gerekirken icra dosyası beklenmeksizin talebin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, ( Yargıtay 6. Hukuk Dairesi de 2014/11968 E., 2015/8785 K. sayı ve 21.10.2015 ) (Ek-4: Yargıtay 6. Hukuk Dairesi de 2014/11968 E.,

2015/8785 K. sayı ve 21.10.2015) İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulüne yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Talep itirazın iptali davasında ihtiyati haciz istemine ilişkindir.İhtiyati haciz talep eden vekili, taraflar arasındaki ticari ilişkide müvekkili tarafından davalıya düzenlenen fatura bedellerinin bir kısmının ödenmediğini, bunların tahsili için yaptıkları takibe haksız olarak itiraz edildiğini belirterek itirazın iptalini ve ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiş, mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili bu karara karşı istinaf başvurusunda bulunmuştur. İİK 257. maddesinde düzenlenen ihtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına (önceden) geçici olarak el konulmasıdır.

Maddeye göre rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İİK' nın 258/I. maddesinin ikinci cümlesinde.

"Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebebi hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur," şeklinde yapılan düzenleme ile alacaklının, alacağı ve haciz sebepleri hakkında delillerini sunması gerektiği belirtilmiştir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir.

Talep eden alacaklı mahkemece alacağın varlığı ve ihtiyati haciz sebeplerinin gerçekleştiği yönünde yaklaşık ispata yeterli bütün delillerini talep dilekçesine eklemek zorundadır. Tek taraflı olarak düzenlenen fatura ve sevk irsaliyesi alacağın varlığını ve muaccel olduğunu yaklaşık olarak ispata yeterli değildir.

Somut olayda ihtiyati haciz talep edenin dava dilekçesinde belirttiği belgeler alacağın varlığını ve muaccel olduğunu yaklaşık ispata yeterli olmayıp, yargılamayı gerektirmektedir. İİK 257. Maddede öngörülen ihtiyati haciz şartları oluşmadığından talep eden vekilinin istinaf sebepleri yerinde değildir.

Bu nedenle dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.