İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2020/209 K.2022/529

DOSYA NO 2020/209 Esas

KARAR NO

2022/529 Karar

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGEADLİYEMAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ(Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla)

TARİHİ : 14/11/2017

NUMARASI

2016/114 Esas 2017/379 Karar

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 06/04/2022

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirket tarafından sigortalanmış bulunan ....

A.Ş'ye ait emtianın davalı borçlu şirkete bağlı ... isimli gemi ile 09/06/2010 tarihinde İsrail' den Türkiye'ye nakledildiğini, bu nakliye sonucunda emtianın hasarlandığının tespit edildiğini, ekspertiz yaptırıldığını, davacı ... şirketinin 5.615,00 TL olarak saptanan hasar tazminatını ödediğini, davalının iş bu hasar tazminatından emtianın taşıyıcısı olarak sorumlu bulunduğunu, hasar bedelinin ödenmemesi üzerine davalı şirket hakkından İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasından borçlu/davalı hakkından icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine haksız ve hukuki mesnetten yoksun şekilde itiraz ederek takibin durdurulmasını sağladığını, bu nedenle davalının icra takibine itirazının iptali ile takibin devamını ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri, masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davada görevli mahkemenin uyuşmazlığın deniz yoluyla taşımacılık işinden kaynaklanması nedeniyle Deniz İhtisas Mahkemeleri olduğunu, ayrıca davanın hak düşürücü süre içerisinde ikame edilmediğini, davacının iddiasının ispatına yönelik delillerini sunmadığını, başlatılan icra takibinin usule aykırı olduğunu, ödeme emrinin usulüne uyun tebliğ edilmediğini, davacının icra inkar talebinin yerinde bulunmadığını, alacağının likit olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, haksız ve kötü niyetli olan davacının,

alacak miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 14/11/2017 tarih ve 2016/114 Esas - 2017/379 Karar sayılı kararında;"...Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan tüm delillerden, dosyada mevcut 30.05.2010 tarih ve ... nolu faturaya ve çeki listesine göre, dava dışı sigortalı ... A.Ş. tarafından İsrail’de yerleşik ...

Ltd. isimli şirketten, toplam 119 ruloda 300,715 ton kraftliner kağıt emtiasının satın alınmış olunduğunun anlaşıldığı, 03.06.2010 tarih ve ... no.lu kombine taşıma konişmentosuna göre, yükletenin İsrail’de yerleşik ... Ltd. şirketi, alıcının İstanbul’da bulunan ... San.

A.Ş. olduğu ve sigortalı 119 ruloda 300,715 ton kraftliner kağıt emtiasının 12 adet 40' HC kapalı konteyner içerisinde İsrail’in Haifa limanından Gemlik limanına kadar olan nakliyesinin davalıya ait ... (sefer no:1011) isimli gemi ile gerçekleştirildiği, .... Ltd.

Şti tarafından hazırlanmış 21.07.2010 tarihli Nakliyat Hasar Ekspertiz Raporuna göre, sigortalı emtianın 03.06.2010 tarihinde 12 adet konteyner içerisinde İsrail’den hareketle varış yeri olan Gemlik Limanı Gümrüğü’ne 09.06.2010 tarihinde alındığı ve aynı gün sigortalı tarafından gümrükten çekildiği, emtianın gerekli işlemlerden sonra alıcının Eskişehir’deki adresine nakledildiği, yine aynı raporda.

“İsrail’den Gemlik Gümrük Müdürlüğü’ne gemi ile konteyner içinde nakledilen toplam 300.715 kg kraftliner kağıtlardan 4567,80 kg ‘lık kısmı sevkiyat esnasında konteyner içinde ruloların birbirine sürtmesinden dolayı yırtılarak hasarlanmıştır” şeklinde hasarın oluş şekli ve nedeninin açıklandığı,

devamında “ ekspertiz esnasında kağıt rulolarında kısmi yırtılmalar tespit edilmiş, bu yırtılmaların ruloların birbirine ve konteyner duvarlarına sürtmesinden dolayı meydana geldiği kanaati” belirtilerek ruloların yırtık kısımları soyularak ve kesilerek hurda olarak değerlendirilmesi temeli ile hasar hesabının yapıldığı olayda, TTK’nun yürürlük tarihi itibariyle dava konusu uyuşmazlığa uygulanacak hükümlerin 6762 sayılı TTK hükümleri olduğu,

davacının, 195393910/3 nolu 8.6.2010 tarihli, 1.10.2010-2011 nakliyat emtea taşıma sigorta poliçesine istinaden, 3.6.2010 tarihli konişmento tahtında taşınması sırasında uğradığı hasar nedeniyle dava dışı sigortalısına ödemede bulunduğu, dolayısıyla davacı ... şirketinin yaptığı bu ödeme oranında sigorta ettirenin haklarına halef olduğu, emtianın davalıya ait ... (sefer no:1011) isimli gemi ile gerçekleştirildiği dolayısıyla davalının da taşıyanın sorumluluğu hükümlerine tabi olduğu ve pasif dava ehliyetinin bulunduğu, somut dava dosyasında bulunan konşimento kayıtlarından birinin, “...” “konteyner gemiye yüklenmiştir” kaydı olduğu,

konteynerin içeriğinin belli olmadığı dış görünüşü ile iyi durumda taşıyana teslim edildiğinin de yazılı olduğu, diğer bir kaydın “...” “yüklenmiş, istiflenmiş ve sayılmış ”bu klozdan, sigortalı kraftliner kağıt emtiasının, konteyner içerisine yüklenmesi, istifi, sayımı ve lashingi (sabitlenmesi) işlemlerinin bizzat yükleten ...

Ltd. şirketi tarafından gerçekleştirilmiş olduğunun anlaşıldığı, buna göre, konteynerın, yükleme işleminin yükletenin kendi adamları tarafından yapıldıktan ve kapıları mühürlendikten sonra gemiye kapalı halde yüklendiğinin anlaşıldığı, yüklemeden hemen sonra yükün tahta takozlar ve/veya spanzetler kullanılmak suretiyle konteyner içerisinde sabitlenmesi gerekmektedir ki bu işlemin yükleyici firma tarafından yapılmadığı,

kapalı bir kutu görünümünde ve kapıları mühürlü olan konteynerlerın, taşıma sırasında açılmasının da mümkün olmadığından teslim alındığı gibi nakil ve teslim edildikleri, bu sebeple, içerisinde bulunan yükün veya yüklerin ne şekilde yüklendiği ve kaymasını önlemek için gerekli tedbirlerin alınıp alınmadığının taşıyan tarafından kontrol edilebilmesinin mümkün olmadığı, konteyner içi hatalı yükleme yapılması nedeniyle hasardan dava dışı yükleten “ Hadere Paper’ın” sorumlu olduğu anlaşılmakla davacının davasının reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir..."gerekçesi ile,

Davacının davasının reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, İstanbul 17 .Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/114 E. 2017/379 K. Sayılı Sayılı kararı ile davacı müvekkilinİN davasının reddine karar verildiğini, işbu kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Gerekçeli kararda konteyner içi hatalı yükleme yapılması nedeniyle hasardan dava dışı yükleten ‘...’in sorumlu olduğu anlaşılmakla davacı müvekkilinin davasının reddine karar verildiğini, Yükün sabitlenmesi yükletenin değil taşıyanın sorumluluğunda olduğunu, taşıyan gemi içerisindeki yükün yerini kendi denge mekanizmalarına göre yapmakta olduğunu,

yükün yani konteynerin yüklenmesi ve sabitlenmesi taşıyanın sorumluluğunda olduğunu, konteynerin içinin istiflenmesi taşıyanın sorumluluğunu ortadan kaldıramayacağını, zaten hiçbir halde taşıyan konteyner içindeki yüke müdahale edemeyeceğini, hükme esas olan bilirkişi raporunda bilirkişinin dosyada yeterli bir hasar tutanağı olmadığından bahsetmişse de dosya içinde mevcut eksper raporuna göre konteyner içerisinde yer alan emtia taşıma nedeniyle hasarlandığını,

emtianın konteynere yanlış yüklendiği ve sadece sürtünmeden dolayı kâğıtların yırtılmak suretiyle hasarlandığı bu nedenle taşıyanın sorumlu olmadığı yönündeki tespitin yetersiz olduğunu, konteyner içi düzenleme yeterli olsa dahi taşıyan, yanlış yerleştirme ve taşıma esnasındaki bilgi ve tecrübesi neticesinde taşıma dolayısıyla emtianın zarara uğramasına pek tabi ki neden olabileceğini, bilirkişi konteyner içi yüklemenin ne nitelikte olduğunu bilebilecek durumda olmadığını, bilirkişinin afaki ve gerekçelere dayanmayan bir tür tespitte bulunduğunu, işbu hasarın neden taşıyanın taşımasından kaynaklanmayacağını açıklayamadığını,

dolayısıyla gerekçesi belge ve ispat içermeyen sadece görüşe dayalı yükletenin sorumlu olduğu ancak taşıyanın sorumlu olmadığı yönündeki tespit gerçeği yansıtmadığını, mahkemenin eksik ve görüşe dayalı iş bu rapor uyarınca hüküm tesis ettiğini, Davalıya sağlam bir şekilde tutanakla teslim edilmiş emtianın taşıma sonrasında hasarlandığının tespit edilmesi ile bu esnada meydan gelen zarardan taşıyanın sorumlu olduğu zaten açık bir karine olduğunu, bunun aksi yeterli belge ve delille ispat edilemediğinden taşıyanın sorumlu olduğunun kabulü gerekmekte olduğunu, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile,

ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonrası kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, nakliyat emtia taşıma sigorta poliçesine dayalı rücuen tazmin talebiyle başlatılan icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davanın dayanağı olan Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi incelendiğinde. Sigortacının davacı ..., sigortalının ise .... A.Ş., Sevk başlangıç yerinin İsrail, Varış yerinin Eskişehir, Nakil Vasıtasının ... isimli Gemi olduğu anlaşılmıştır. Somut olayda, dava dışı sigortalı ... A.Ş. tarafından İsrail’de yerleşik ... Ltd. isimli şirketten, toplam 119 ruloda 300,715 ton kraftliner kağıt emtiasının satın alındığı, konişmentoya göre, yükletenin İsrail’de yerleşik ...

Ltd. şirketi, alıcının İstanbul’da bulunan ....

A.Ş. olduğu ve sigortalı 119 ruloda 300,715 ton kraftliner kağıt emtiasının 12 adet 40' HC kapalı konteyner içerisinde İsrail’in Haifa limanında 03/06/2010 tarihinde gemiye yüklendiği, Gemlik limanına kadar olan nakliyesinin davalıya ait ... (sefer no:1011) isimli gemi ile gerçekleştirildiği, Gemlik Liman Müdürlüğüne 09/06/2010 tarihinde alındığı, aynı gün gümrükten konteynırların gümrükten çekilerek alıcının Eskişehir'deki adresine nakledildiği anlaşılmıştır.

Sigorta şirketine ihbarın 10/06/2010 tarihinde yapıldığı, expertisinde aynı gün Eskişehir'de yapıldığı anlaşılmıştır. .... Ltd.

Şti tarafından hazırlanmış 21.07.2010 tarihli Nakliyat Hasar Ekspertiz Raporuna göre, sigortalı emtianın 03.06.2010 tarihinde 12 adet konteyner içerisinde İsrail’den hareketle varış yeri olan Gemlik Limanı Gümrüğü’ne 09.06.2010 tarihinde alındığı ve aynı gün sigortalı tarafından gümrükten çekildiği, emtianın gerekli işlemlerden sonra alıcının Eskişehir’deki adresine nakledildiği, yine aynı raporda.

“İsrail’den Gemlik Gümrük Müdürlüğü’ne gemi ile konteyner içinde nakledilen toplam 300.715 kg kraftliner kağıtlardan 4567,80 kg ‘lık kısmı sevkiyat esnasında konteyner içinde ruloların birbirine ve konteynır duvarlarına sürtmesinden dolayı yırtılarak hasarlandığı, hasarın garanti kapsamında olmadığı, rücu imkanının olmadığına ilişkin kutucuğun işaretlendiği, hasar bedelinin ödenmesi konusunda taktirin sigorta şirketinde olduğu belirtilmiştir.

Mahkemece taraf delillerinin ibrazı sağlanarak, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi heyetinden rapor alınarak istinafa konu karar verilmiştir.

Mahkemece alınan bilirkişi heyet raporunda,meydana gelen hasarın konteynır içi hatalı yükleme yapılması nedeniyle hasardan dava dışı göndericinin sorumlu olduğu belirtilmiştir.HMK 266 maddesindeki "Mahkeme, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir..." ve yine HMK 282 maddesindeki "Hakim bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir," yasal düzenlemeleri de gözetildiğinde.

Davacı vekili tarafından davanın esasına yönelik ileri sürülen istinaf sebepleri yargılama aşamasındaki dilekçeleri ve bilirkişi raporuna yönelik verdiği beyan dilekçeleri ile de ileri sürüldüğü, İlk Derece Mahkemesine sunulan deliller, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapordaki tespitler de dikkate alındığında mahkeme gerekçesinde belirtildiği üzere; konişmentoda konteynere ilişkin herhangi bir hasar kaydının olmadığı, konişmentoda; " Shıpped On Board = konteynerin gemiye yüklendiği " , Shıpper's Load Stow and Cound = söz konusu malların konteynere yüklenmesi,

istifi, tartımı ve sayımı işlemlerinin bizzat yükleyici tarafından yapılmış olduğu,'' kayıtlarının mevcut olup bu kayıtların birlikte değerlendirilmesinde, emtianın gemiye hasarsız yüklenmiş olduğu anlaşılmaktadır. Konteyner, ilk olarak İsrail'in Hadera Limanında Ceylak 1011 isimli gemiye yüklendiği, daha sonra Gemlik limanında tahliye edilmiştir.

Gemi limanda tahliye edildikten sonra konteynerde gözle görülür bir hasarın olması durumunda gemi ve liman görevlileri tarafından konteyner el değiştirme tutanağının veya konteynerin limandan gönderilenin yetkili temsilcisi tarafından teslim alındığı sırada tutulmuş bulunan bir hasar tutanağının bulunmadığı, konteynırların dışında gözle görülür fiziki bir darbenin/hasarın olmadığı,

gerek exper raporunda, gerekse bilirkişi raporunda konteyner içindeki kağıt ruloların taşıma sırasında meydana gelen sarsıntılar neticesinde birbirine ve konteynır duvarlarına sürtmesinden dolayı yırtılarak hasarlandığı ve meydana gelen hasarın konteynır içi hatalı yükleme yapılması nedeniyle oluştuğunun belirtildiği, konişmentodaki kayda göre söz konusu malların konteynere yüklenmesi, istifi, tartımından gönderen yükleyicinin sorumlu olduğu,

kapıları mühürlü olarak gemiye yüklenen konteynırın yükleme ve taşıma sırasında taşımaya uygun olup olmadığının gemi kaptanı/taşıyan tarafından kontrol imkanının olmadığı ve hasarın deniz taşıması kısmında mı yoksa kara taşıması kısmında mı oluştuğu dosya kapsamı itibariyle tesbit edilemediği anlaşılmıştır.

Bu durumda hasarın, davalı taşıyıcının sorumluluk sahasında iken taşıyıcının kusuru ile meydana geldiğinin davacı tarafça ispatlanması gerektiği, mevcut delil durumuna göre davacı tarafça, hasarın, taşıyıcının sorumluluk sahasında iken ve taşıyıcının kusuru ile meydana geldiğinin ispatlanmadığı, dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesince ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği,

hüküm ve gerekçede davacı vekilinin istinaf nedenlerinin ayrıntılı olarak karşılandığı, yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.