İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2021/1079 K.2021/980

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFIN İDDİASININ ÖZETİ

Davacılar dava dilekçesi ile,... yönetim kurulu üyeleri olarak bulunduklarını, bu kooperatif Gaziosmanpaşa İlçesi ... Mahallesi ...

Caddesi No:... adresinde faaliyet gösterdiğini, 29.03.2015 tarihinde kooperatife ait karar defteri, üye kayıt defteri, gelen-gidern evrak defteri ... plakalı o zaman kooperatif üyelerinden ...'un sahip bulunduğu araçtan çalındığını, bu olayla ilgili olarak aynı gün Güneşli Polis Merkezine giderek şikayetçi bulunduklarını İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/380 esas sayılı evraklarla ilgili olarak zayi belgesi almak için müracaatta bulunduklarını, fakat dosyanın takipsiz bırakıldığından davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini,

iş bu nedenle kooperatifin çalınan evraklarına ilişkin zayi belgesi alınması için yeniden bu davanın açılmasının zorunluluğunun doğduğunu, açıklanan nedenlerle 29/03/2015 tarihinde çalınan kooperatife ait karar defteri, üye kayıt defteri gelen giden evrak defterleriyle ilgili olarak zayi belgesi verilmesini kooperatifin işlemlerini yapabilmesi için gerekli kararların verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 02/02/2021 tarih ve 2020/510 Esas - 2021/121 Karar sayılı kararında; "....TTK 82/7.maddesine göre, " yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde defter ve belgeler zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde kendisine bir belge verilmesini isteyebilir."hümü öngörülmüştür.

Belirtilen yasa hükmü de göz önüne alındığında TTK'nun 82/7 hükmü uyarınca süresinde dava açmadığı, İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/380 Esas sayılı dosyasından açılan davanın takip edilmediğinden davanın 20.01.2016 yılı itibarıyla açılmamış sayılmasına karar verildiği de gözetilerek..."gerekçesi ile, Davacılar tarafından açılan davanın TTK 82/7 maddesi uyarınca süresinde olmadığından REDDİNE, karar verilmiş ve karara karşı davacılar tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar ayrı ayrı verdikleri istinaf dilekçeleri ile, Yerel mahkemeden talep ettikleri zayi belgesi verilmesi yönündeki davanın TTK 82/7.maddesi gereğince kanunun öngörmüş bulunduğu sürede açılmadığı gerekçesiyle reddine karar verildiğini, Bu kararın yasaya ve hukuka aykırılık teşkil ettiğini, Kendilerinin S.S. 319 Nolu Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi Yönetim Kurulu Üyeleri olduklarını, bu kooperatifin İstanbul ili Gaziosmanpaşa İlçesi ... Mahallesi ...

Caddesi No: ... adresinde faaliyet gösterdiğini, 29/03/2015 tarihinde kooperatifte çanta içinde toshiba marka laptop bilgisayar, karar defteri, üye kayıt defteri, gelen - giden evrak defterleri ile birlikte ... plakalı o zaman kooperatif üyelerinden ...'un sahip bulunduğu araçtan çalındığını, bu olayla ilgili olarak aynı gün Güneşli Polis Merkezine giderek şikayette bulunduklarını, Aynı zamanda çalınan kooperatifle ilgili bu defter ve evraklarla ilgili olarak İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/380 Esas sayılı dosyasından zayi belgesi almak için müracaatta bulunduklarını,

fakat dosya takipsiz bırakıldığından davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, işbu nedenlerle kooperatifin çalınan evraklarına ilişkin zayi belgesi alınması için yeniden yukarıda numarası yazılı dosya ile dava açıldığını, fakat mahkemece davanın süresinde açılmadığından TTK 82/7.maddesi gereği yasanın öngördüğü 15 günlük süre geçmiş bulunduğundan davanın reddine karar verildiğini, Bu defterlerin çalınması nedeniyle kooperatif ile ilgili işlemleri yapamadıklarını, bu nedenle zayi belgesi verilmesi gerektiğini, her işlemde kendilerinden karar defteri istendiğini, bu kooperatifin 13 tane üyesi bulunduğunu,

hiçbir aidat ya da para da toplanmadığını, ortada ekonomik değer ifade eden bir mal varlığı da olmadığını, bu nedenle kimsenin bir kârı yada zararı da bulunmadığını, fakat kooperatif ile ilgili işlemleri yapamadıklarından dolayı cezai ve idari yaptırımla karşı karşıya olduklarını, taraflarınca zayi belgesi verilmesi halinde ancak iş ve işlemleri yürütme durumu olduğunu, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesi gereğince açılmış Zayi Belgesi Verilmesi talebine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacılar tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. TTK 82/7. Maddesinde.

"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir," hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda davacı taraf, 29/03/2015 tarihinde davacı kooperatife ait karar defteri, üye kayıt defteri, gelen giden evrak defterlerinin o tarihte kooperatif yönetim kurulu üyesi olan ...'un araçından çalınması sonucu zayi olduğu belirtmiş isede, TTK 82/7.

Maddesi uyarınca tacir, zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesi için başvurması zorunlu olup, davacı kooperatif iş bu davayı 15 günlük sürenin bitiminden sonra 15/10/2020 tarihinde açmıştır. Dava tarihi itibarıyla TTK 82/7. Maddede öngörülen 15 günlük hakdüşürücü süre geçmiştir. İlk derece mahkemesinin kabul ve gerekçesine göre davacıların istinaf sebepleri yerinde değildir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmamasına göre; ilk derece mahkemesince verilen karar usul ve yasaya uygun olup kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacıların istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.