İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2021/1117 K.2021/1123

İlk Derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketlerin tek yetkilisi olan müvekkilinin, 2019 ağustos ayından itibaren faal olmayan ancak saklama yükümlülüğü olan şirkete ait 2018-2019 yılına ait ticari defter, fatura, belge, imza sirkülerini 2021 ocak sonunda tüm dikkatine rağmen kaybettiğini, daha sonra ise çalındığını, şirket hissedarının tüm özen ve dikkatine rağmen müvekkili şirkete ait ticari defterler, karar defteri ve alış satış faturalarının zayi olduğunu, müvekkilinin bu hususta öncelikle emin olmak için araştırma yaptığını,

gazetelere ilan verdiğini ancak hemen akabinde 30 Ocak 2021'de zayi olduğundan emin olduktan sonra 10/02/2021 tarihinde iş bu davayı açtığını belirterek, müvekkili şirketlerin 2018-2019 yılına ait zayi olmuş resmi evrak, alış satış fatura ve ticari defterlerinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 13/04/2021 tarih ve 2021/138 Esas - 2021/380 Karar sayılı kararı ile; " ...TTK'nun 82. maddesinin 7. fıkrası, tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, bu baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zıyaa uğraması durumunda zayi belgesi verilebileceğini belirtmektedir.

Davacının söz konusu defterleri kaybettiğini ileri sürdüğü, dava konusu defterlerin ve belgelerin ilgili maddede sayılan yangın, su baskını gibi bir afet ya da hırsızlık olayı nedeniyle zayi olmadığı, bu nedenle kanunda aranan şartın mevcut olmadığı, kaybolma iddiasının zayi belgesi verilmesi için yeterli bir sebep sayılamayacağı değerlendirildiğinden talebin reddine karar verilmiştir. " gerekçesi ile; " 1-Davanın REDDİNE, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Dava dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek, ticari defterlerin müvekkilinin basiretli davranmasına rağmen kaybolduğunu, söz konusu şirketlerin 2019 Ağustos ayı itibariyle faaliyetlerinin durduğunu, şirket merkezleri de taşınma ve işlemsizlik nedeniyle kullanılmadığından davaya konu ticari defterlerin müvekkilinin yanında kaldığını, müvekkilinin bu süreçte defterleri koruduğunu ve yasaya uygun olarak tuttuğunu, ancak 30 Ocak'ta 2021 tarihinde söz konusu defterlerin zayi olduğu gerekçesiyle hemen basiretli tacir gibi davranarak gazetelere ilan vermesini müteakip işbu davayı açtığını,

defter ve belgelerin zayi olmasına veya elden çıkmasına yol açan olayın, gerçekten ilgilinin iradesi dışında gerçekleştiğinin ve hayatın olağan akışına uygun bir gerçekleşme olduğunun ortaya konulması gerektiğini, Defterlerin çalındığı durumunun hiç irdelenmediğini, beyanlarının kaybolma olarak kabul edilerek davanın reddedildiğini, ancak bu konuda açıklayıcı bir beyanda bulunmalarının istenmesi gerektiğini, söz konusu defterlerin çalınma durumunda ise, kim tarafından çalındığının bilinmediğini, ancak zayi durumunun hemen akabinde müvekkilinin iyi niyetli davranarak gazetelere ilan verdiğini,

ticari şirketlerin faaliyetleri uzun süre durdurduğundan, müvekkilinin bu yöndeki tutumunun iyiniyet kurallarına göre değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dava dilekçesinde dava konusu defter ve belgelerin kaybedildiği, daha sonra ise çalındığı beyan edilmiş olup, zayi durumunun ne şekilde meydana geldiği net olarak ifade edilememiştir. Basit yargılama usulünün uygulandığı çekişmesiz yargıda, tüm delillerin dava dilekçesi ekinde ibraz edilmesi gerekmektedir.

İstinaf dilekçesinde, defterlerin çalındığı durumunun mahkemece hiç irdelenmediği istinaf sebebi olarak ileri sürülmüş ise de, çalınma iddiası ile ilgili herhangi bir delil sunulmadığı gibi bu hususta şikayetçi olunduğu ya da resmi makamlara başvurulduğuna dair bir iddiada da bulunulmamıştır.

Dosya kapsamı ile davacı şirketlerin, basiretli bir tacir olarak ticari defter ve belgelerin korunması için gerekli dikkat ve özeni gösterdiği ispatlanamadığından, ileri sürülen istinaf sebepleri yerinde değildir. Ancak, dava dilekçesinde davacılar. 1- ... Limited Şti, 2. ... Limited Şirketi, 3- ... Limited Şti, 4- ...

Ltd Şti, yetkilisi ... olup, davacı şirketler vekili tarafından dava açılmasına rağmen, gerekçeli karar başlığında davacı şirketlerin isimleri belirtilmeyip, davacı olarak ...'nun gösterilmesi usul ve yasaya uygun olmadığı gibi, mevcut hali ile davanın tarafı olmayan kişi hakkında hüküm kurulması kamu düzenine aykırılık teşkil etmektedir.

Bu nedenlerle, davacı şirketler yetkilisi ...'nun istinaf başvurusunun usulen kabulü ile, mahkeme kararının HMK'nın 355. maddesi uyarınca kaldırılarak, gerekçeli karar başlığı da düzeltilmek suretiyle yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.