İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2021/139 K.2021/132

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen ek karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesi ile, müvekkili borçlu tarafından borçlu ... ile akdedilen Genel Kredi Sözleşmesinin ... ve ...' ın kefil sıfatıyla imzaladıklarını, borçlu ... firmasının borcunu zamanında ödememesi ve temerrüde düşmesi nedeniyle Ankara .... Noterliğinden 01/03/2019 tarihli ve ... yevmiye numarası ve Ankara ....

Noterliğinin 05/04/2019 tarihli ... yevmiye numarası ile ihtarname keşide edilerek borcun ödenmesi talep edilmiş ise de henüz ödeme yapılmadığını, borçlunun mal kaçırma hazırlığı içinde olduğunu, 276.239,48 TL alacağın tahsili için borçlunun ve kefillerinin menkul, gayrimenkul malları ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczini istemiş, yarılama giderleri ile vekalet ücretinin borçlulara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk derece mahkemesi 09/09/2020 tarih ve 2020/250 D.İş Esas-2020/243 D.İş Karar sayılı kararı ile, Genel Kredi Sözleşmesi aslı ve Ankara ...Noterliği'nin 05/04/2019 tarih, ... ve 01.03.2019 tarih ... yevmiye no' lu ihtarname ve tebliğ şerhleri uyarınca talebin kabulüne, İİK’nun 257/1 maddesi gereğince alacaklının, 276.239,48.-TL alacağının alınabilmesini sağlamak için borçluların borca yetecek miktardaki menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının teminatsız olarak ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İhtiyati hacze itiraz edenler vekili itiraz dilekçesi ile, verilen ihtiyati haciz kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu bu nedenle verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkisizlik kararı verilmesini, ödeme planı ile yapılandırılmış kredi hakkında ihtiyati haciz kararı alınmasının hukuka aykırı olduğunu, kefiller hakkında ihtiyati haiz kararı alınması usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenle itirazın kabulüne karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin borçlulara yükletilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 23/10/2020 tarih ve 2020/250 D.İş Esas-2020/243 D.İş Karar sayılı ek kararında;" İİK 265 vd maddelerinde ihtiyati haciz kararına hangi nedenlerle itiraz edilebileceği açıklanmıştır.Borçlu ... ile akdedilen Genel Kredi Sözleşmesinin ... ve ...' ın kefil sıfatıyla imzaladıkları ancak ihtara rağmen borcun zamanında ödenmediği iddiası ile ihtiyati haciz talep edildiği,

İhtiyati haciz talep eden ve talep edilenlerin ikametgah bilgileri nazara alındığından tüm tarafların Çağlayan yetki sınırları içerisinde kaldığı bu hali ile itiraz edenin yetki itirazının HMK 6.maddesi uyarınca kabul edilmesi gerektiği anlaşılmakla..."gerekçesi ile, Mahkememizce verilen 2020/250 D.İş 2020/243 Karar sayılı ihtiyati haczin mahkememizin yetkisizliği nedeniyle KALDIRILMASINA, karar verilmiş ve karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesi ile, Davalı yan tarafından cevap dilekçesinde davanın yetkisiz mahkemede açılmış olduğu iddia edilerek davanın reddinin talep edildiğini, Ancak borçlu şirket ve alacaklı ... Bankası arasında 16.03.2018 tarihinde imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi çerçevesinde anılan sözleşmenin 29. Maddesine göre.

"Bu sözleşmeden kaynaklanan her türlü anlaşmazlığın çözümünde Bakırköy Mahkeme ve İcra Müdürlükleri yetkilidir." hükmüne yer vermek suretiyle yetki sözleşmesi yapıldığını, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 17. Maddesinin;"Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler." hükmünü içerdiğini, Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılacağını, Dava konusu olay bakımından da Bakırköy Mahkemelerinin kesin yetkili olduğunu,

Bu düzenleme karşısında borçlu tarafın Bakırköy Mahkemelerinin yetkili olmadığına ve bu sebeple mahkemenizin ihtiyati hacze karar vermeye yetkili bulunmadığına ilişkin itirazının yersiz olduğunu, Bu nedenlerle yerel mahkeme tarafından bu konuda verilen kararın hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, Huzurdaki davaya konu ihtiyati haciz kararı için yetkili mahkeme Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi ek kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep, GKS. den kaynaklı ihtiyati haciz istemine ilişkindir.Mahkemece, 09/09/2020 tarih ve 2020/250 D.İş Esas-2020/243 D.İş Karar sayılı kararı ile ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Muterizler vekilinin ihtiyati haciz kararına itirazı üzerine İlk Derece Mahkemesi 23/10/2020 tarih ve 2020/250 D.İş Esas-2020/243 D.İş Karar sayılı ek kararı ile; itiraz edenlerin yetki itirazının HMK 6.maddesi uyarınca kabul edilmesi gerektiği gerekçesi ile, Mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının mahkemenin yetkisizliği nedeniyle KALDIRILMASINA, karar verilmiş ve karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Uyuşmazlık, ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin yetkili olup olmadığı ve ihtiyati haciz koşullarının bulunup bulunmadığı noktasındadır. Alacaklı karşı taraf vekilinin borçlu tarafın yetki itirazının hukuka aykırı olduğuna yönelik istinaf sebebi incelendiğinde; ...Bankası Arnavutköy Şubesi ile muteriz asıl borçlu ... A.Ş.

Arasında imzalanan 16/03/2018 tarihli Genel Kredi Sözleşmesinin 29/a maddesinde;'' bu sözleşmeden doğacak her türlü anlaşmazlıkların çözümünde Bakırköy Mahkeme ve İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğu,'' düzenlenmiştir. HMK'nın 17. maddesinde yetki sözleşmesi düzenlenmiş olup "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler.

Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır," hükmü getirilmiştir. Sözleşmeye göre Bakırköy Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkili kılınmıştır.

Müteselsil kefil sıfatıyla sözleşmeyi imzalayan itiraz eden borçlular ... ve ... tacir olmasa bile, tacirler arasındaki genel kredi sözleşmesinde yer alan yetki şartı, 6102 sayılı TTK'nun 7. maddesinde öngörülen ticari teselsül karinesi nedeniyle muteriz kefilleri de bağlar.Bu durumda GKS' deki yetki sözleşmesi uyarınca mahkemenin kararı yerinde değildir.

Alacaklı karşı taraf vekilinin yetki yönünden yaptığı istinaf talebi yerinde olmakla birlikte bu durumda diğer itiraz nedenlerinin de incelenmesi gerekmektedir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK 257. Maddedeki koşulların oluşması gerekmektedir.İhtiyati haciz talep edebilmek için alacağın rehinle temin edilmemiş olması ve vadesinin gelmesi yeterli olup, alacağın varlığı hakkında yaklaşık ispata yeterli delillerin sunulması gerekir.

İİK' nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir. Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir.

Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek olmadığı gibi, Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu' nun 27.12.2017 tarih, 2016/1 Esas, 2017/6 karar sayılı kararında belirtildiği üzere, ihtiyati haciz bir icra işlemi de olmayıp özel geçici bir hukuki koruma müessesesidir.

Alacağın muaccel olması için kat ihtarnamesi tanzimi ve tebliğ edilmesi yeterlidir. Asıl borçluya gönderilen ihtar, alacağın muacceliyeti için yeterlidir. İhtiyati hacze itiraz ise İİK 265. maddesinde sınırlı olarak sayılmıştır. Buna göre borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı itiraz edebilecektir.İtiraz eden borçluların itiraz nedenleri İİK.

265 maddesinde düzenlenen itiraz sebepleri arasında olmayıp somut olayda ihtiyati haczin koşullarının bulunduğu tespit edilmiştir. İlk derece mahkemesince muterizlerin itirazının reddine karar vermesi gerekirken, yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesi açıklanan nedenlerle dosya kapsamına, usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Sonuç olarak; talep eden alacaklı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile, ilk derece mahkemesi ek kararının HMK'nın 353/1-b2 uyarınca kaldırarak dairemizce yeniden hüküm kurmak suretiyle; itiraz edenlerin itirazının reddine, itiraz reddedildiğinden ve önceki ihtiyati haciz kararı geçerli olduğundan yeniden ihtiyati haciz kararı verilmesine gerek ve neden olmadığına şeklinde karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.