İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2021/1645 K.2021/1324

İlk Derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Alacaklı vekili dava dilekçesi ile. 18/03/2021 keşide tarihli 24.544,00 TL bedelli, 17/03/2021 keşide tarihli 24.544,00 TL bedelli iki adet çek aslı ile ilgili ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur. İlk Derece Mahkemesi 26/03/2021 tarih 2021/200 D.İş - 2021/201 Karar sayılı kararında. İhtiyati haciz talebinin Kabulü ile Alacağın rehinle temin edilmemiş olması ve mevcut kanıtlara göre istem kanuna uygun görülmüş olmakla.

(43.748,00.-TL) alacak yönünden alacağın %15'ine tekabül eden (6.562,20-TL) teminat karşılığında İİK'nun 257/1 maddesi gereğince borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarının İcra İflas Kanunun koyduğu sınırlar içinde ihtiyaten haczine, karar vermiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden vekili dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ticaret sicil müdürlüğüne kayıtlı olduğu yerin Sakarya olduğunu, yine takibe konu çekin düzenlenme yerinin Sakarya olduğunu, yetkili mahkeme ve icra dairelerinin Sakarya mahkemeleri ve icra daireleri olduğunu, bu sebeple mahkememizin yetkisiz olduğunu belirterek, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 25/05/2021 tarih 2021/200 D.İş - 2021/201 Karar sayılı ek kararında; " İhtiyati hacze konu yapılan çekin keşide yeri Sakarya, itiraz eden adresi ve muhatap banka şubesi Hendek olup, diğer çek borçlusu adresi de Düzce'dir. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya ödeme yerinde ihtiyati haciz isteyebilecektir.

Somut olayda ihtiyati haciz İstanbul Mahkemelerince verilmiş olup İstanbul Mahkemeleri yukarıda belirtilen kural gereğince yetkili değildir. Ayrıca çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu olmadığı ve dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul edilemeyeceği değerlendirilmiştir.

Doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden evrakta tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağı da yoktur. Bu yönüyle TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olmadığı değerlendirilmiştir. Bu sebeplerle mahkememizin yetkisizliği nedeniyle, itiraz eden borçlu bakımından İ.İ.K 265 md gereğince ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur...."gerekçesi ile, İhtiyati hacze itiraz eden ...

Limited Şirketi yönünden. Mahkemenin ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olmadığı anlaşılmakla ihtiyati hacze itiraz eden ... Limited Şirketi yönünden itirazın kabulü ile mahkememiz 26/03/2021 tarihli kararı ile ... Limited Şirketi hakkında verilen ihtiyati haciz kararının mahkememizin yetkisizliği nedeniyle kaldırılmasına, karar verilmiş ve karara karşı alacaklı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Alacaklı vekili istinaf dilekçesi ile, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, İcra takibinin karşılıksız çeke dayalı olup borç aranacak borç niteliğinden götürülecek borç niteliğine dönüştüğünü bu nedenle, ifa yeri olarak alacaklının ikametgahının bulunduğu icra dairesinin de takipte yetkili olduğunu, ( TBK’nun 89. Madde) (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2017/2488 K. 2017/4324 T.

13.9.2017 sayılı kararı) (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2016/12481 E. 2016/8797 K. 14.11.2016 T. Sayılı kararı) (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2014/15478 E. 2014/17256 K. 10.11.2014 T. Sayılı kararı) Alacaklı müvekkilinin adresi “... Mahallesi ... Caddesi ... ... Blok ... Kat:...

Mecidiyeköy ŞİŞLİ-İSTANBUL” olduğunu, icra takibi alacaklının adresinin bağlı bulunduğu yetkili İstanbul İcra Dairelerinden başlatıldığını, dolayısıyla, yerel mahkemenin ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olduğunu, Dava konusu çekin, Faktoring Sözleşmesi çerçevesinde alınmış olup Faktoring Sözleşmesi'nin Çeşitli Hükümler kısmının 22. Maddesinde "İşbu Sözleşmeden doğacak ihtilaflarda İstanbul (Çağlayan) Ticaret Mahkemeleri ve İstanbul (Çağlayan) İcra Müdürlükleri yetkilidir." hükmünün yer aldığını,

müvekkili ile dava dışı ... - Düzce Plastik arasında akdedilen faktoring sözleşmesi maddesi kapsamında İstanbul İcra Dairelerinin yetkili kılındığını, ihtiyati hacze itiraz eden borçlunun yetki itirazının reddedilmesi gerekirken kabul edilerek ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesinin usul, yasa ve Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, İleri sürerek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep, çeke dayalı olarak verilen ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkindir.

Alacaklı vekili, müvekkilinin, aleyhine ihtiyati haciz talep edilenlerin keşideci ve ciranta oldukları çeklerin yetkili hamili olduğunu, çeklerin karşılıksız çıktığını, sorumlular tarafından çek bedellerinin ödenmediğini belirterek, borçlular hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiş, mahkemece teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmiş, ihtiyati haciz kararına karşı keşideci borçlu tarafından yetki itirazı yapılmıştır.

Mahkemece borçlunun yetki itirazının kabulü ile itiraz eden borçlu yönünden ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiş, karara karşı ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili istinafa başvurmuştur. İİK’nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Kanunun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur.

Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Kambiyo senetleri aranacak borçlardan ise de, çekin muhatap bankaya ibrazı ile karşılıksız çıkması halinde araması tüketilmiş olup götürülecek borçlardan olmaktadır. Dairemizin görüşü bu şekildedir.

Bu durumda muhatap bankaya ibrazı ile götürülecek para borcu olan çeke dayalı taleplerde TBK'nın 89/1 maddesi gereğince alacaklının yerleşim yeri mahkemeleri de yetkili olmaktadır. Buna göre ihtiyati haciz talep eden alacaklının yerleşim yeri, mahkemenin yargı çevresi içinde bulunduğundan, istinafa konu kararı veren mahkemede yetkili olmaktadır. İtiraz eden borçlu sadece yetkiye itiraz etmiştir.

Mahkemece borçlunun yetki itirazının reddine karar verilmesi gerekirken, kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesi hatalı olmuştur. Bu nedenle istinafa başvuran alacaklının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b2 maddesi ile kabulü ile ilk derece mahkemesinin itirazın kabulüne dair ek kararının kaldırılarak, ihtiyati hacze itirazın reddine dair yeniden karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

İLK DERECE YÖNÜNDEN

3-Yasa gereği ihtiyati hacze itiraz yönünden harç alınmasına yer olmadığına, 4-İhtiyati hacze itiraz eden tarafından sarfedilen yargılama giderlerinin, itiraz eden borçlu üzerinde bırakılmasına, 5-Talep eden alacaklı vekille temsil edildiğinden Dairemiz karar tarihi itibariyle yürürlükte olan AAÜT 2. kısım 1.bölüm 1/b maddesine göre hesaplanan 1.125,00.TL vekalet ücretinin itiraz eden borçludan alınarak talep eden alacaklıya verilmesine,

İSTİNAF YÖNÜNDEN

6-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 59,30 TL istinaf karar harcının ihtiyati haciz talep eden alacaklıya iadesine, 7-İhtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından istinaf aşamasında sarf edilen 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile ihtiyati haciz kararından sonra sarf edilen 27,5 TL tebligat gideri olmak üzere; toplam 189,6 TL'nin itiraz edenden alınarak ihtiyati haciz talep eden alacaklıya verilmesine, 8-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine, 9-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 04/10/2021 tarihinde HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.