İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2021/1800 K.2023/1857

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, davacıya olan borcundan dolayı davalı/borçlu aleyhine Küçükçekmece ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takip dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalı borçlu gönderilen ödeme emrine karşı “Alacaklı şirket ödeme emrinde bahse konu faturadan dolayı herhangi bir borcu olmadığını böyle bir ticari ilişkilerinin olmadığını söyleyerek” itiraz ettiğini ve yapılan itiraz üzerine icra takibi durdurulduğunu, Davacı şirket emlak sektöründe çalışan bir firma olduğunu, zaman zaman kendisine başvuran müşterileri davalı şirket gibi konut işi yapan firmalara yönlendirerek bu firmalardan taşınmaz satın almasını sağladığını,

bu hizmetinden dolayıda davalı gibi firmalara komisyon hizmet bedeli faturası keserek ücretini aldığını, Davalı/borçlu aleyhine yapılmış icra takibine dayanak olan faturada ... isimli şahsın davalı firmadan konut almasına aracılık etmesi nedeni ile tanzim edilmiş bir fatura olduğunu, aynı tarih de davacı şirketin yetkilisinin eşi olan ... da aynı işlemi yaptığını davalı firmaya konut satışı için ... isimli şahsı götürmüş ve bu satıltan dolayı davaya konu olan faturayla aynı içerikli bir fatura tanzim etmiş bu faturada davalı firma tarafından ödendiğini,

gerek davacının tanzim etmiş olduğu 14.02.2020 tarihli ... numaralı gereksede davacının eşi olan ... isimli kişi tarafından tanzim edilmiş olan 14.02.2020 tarihli ... numaralı fatura e-posta yoluyla aynı e-postanın eki olarak davalı şirket çalışanı olan ...@... s-posta kullanıcısına 14.02.2020 tarihinde saat 17.15 te gönderdiğini, davanın kabulü ile davalı/borçlunun Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyasına yönelik itirazının iptalini,icra takibinin devamına alacağın %20 dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalı/borçludan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davanın reddini, davacının haksız ve kötü niyetli icra takibi nedeni ile %20'dan az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 24/03/2021 tarih 2020/587 Esas 2021/306 Karar sayılı kararında;"...Somut davaya uygulanması gereken TBK'nın 520/3. maddesinde "Taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz." hükmünün yer aldığı, taşınmaz simsarlık sözleşmesine ilişkin öngörülen bu şekil şartının bir geçerlilik şekli olduğu, bu nedenle yazılı şekilde yapılmayan taşınmaz hakkındaki simsarlık sözleşmelerinin geçerli olmayacağı, taraflar arasında yazılı bir simsarlık sözleşmesi bulunmadığının her iki tarafın da kabulünde olduğu,

bu durumda davacının alacak talebinin geçerli bir sözleşmeye dayanmadığından yerinde olmadığı, davaya konu talebin senetle ispat sınır üzerinde olduğu, bu nedenle tanık dinlenemeyeceği, yine yazılı sözleşme olmadığından, tarafların ticari defterlerinin incelemesinin mevcut şekil eksikliğini giderecek nitelikte olmadığı,

hal böyle olunca davacının, TBK 520/3. maddesi gereğince taşınmaza ilişkin simsarlık sözleşmesi bulunduğunu ispat edemediğinden ve bu hususta yazılı sözleşme sunmadığından simsarlık hizmeti verilmiş olması halinde bile geçerli olmayan sözleşmeye dayalı olarak alacak talebinde bulunmasının hukuken mümkün bulunmadığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur..."gerekçesi ile, 1-Açılan itirazın iptali davasının reddine,2-Koşulları oluşmayan kötüniyet tazminat talebinin reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, yerel mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu,Müvekkili şirketin emlak sektöründe çalışan bir firma olup zaman zaman kendisine başvuran müşterileri davalı şirket gibi konut işi yapan firmalara yönlendirerek bu firmalardan taşınmaz satın almasını sağladığını, bu hizmetinden dolayıda davalı gibi firmalara komisyon hizmet bedeli faturası keserek ücretini aldığını, davalı/borçlu aleyhine yapılmış icra takibine dayanak olan faturada ... isimli şahsın davalı firmadan konut almasına aracılık etmesi nedeni ile tanzim edilmiş bir fatura olduğunu,

Aynı tarih de müvekkili şirketin yetkilisinin eşi olan ... da aynı işlemi yapmış davalı firmaya konut satışı için ... isimli şahsı götürdüğünü ve bu satıştan dolayı davaya konu olan faturayla aynı içerikli bir fatura tanzim ettiğini, bu faturanında davalı firma tarafından ödendiğini, müvekkilinin eşininde davalı firma ile yazılı bir simsarlık sözleşmesi bulunmadığını, davalı firma bu simsarlığı kabul ettiğini ve ödemesinide hiçbir itirazda bulunmadan yaptığını,

Müvekkilinin tanzim etmiş olduğu 14.02.2020 tarihli ... numaralı gereksede müvekkilinin eşi olan ... isimli kişi tarafından tanzim edilmiş olan 14.02.2020 tarihli ... numaralı fatura e-posta yoluyla aynı e-postanın eki olarak davalı şirket çalışanı olan ...@... s-posta kullanıcısına 14.02.2020 tarihinde saat 17.15 te gönderildiğini, bu faturalardan ... adına olan fatura ödenmiş müvekkili adına olanın ödenmediğini, müvekkiline ait fatura ödenmediği gibi yasal süresi içerisinde faturaya yönelik herhangi bir itirazda da bulunulmadığını,

Borçlar Kanunundaki düzenlemeye göre faturalara tebliğ tarihinden itibaren 8 gün içerisinde itiraz edilmez ise fatura içeriği muhatap tarafından kabul edilmiş sayılacağını, bu hüküm uyarınca davalı/borçlu faturayı kabul ettiğini ve itirazda bulunmadığından fatura içeriğini kabul etmiş sayıldığını, davanın reddedilmesinin hukuka uygun olmadığını, Müvekkili tarafından dava konusu fatura ... isimli kişinin davalının sahibi olduğu taşınmazdan mülk alması nedeni ile tanzim edildiğini, tapu kayıtları incelendiğinde bu kişinin taşınmaz satın aldığı açıklığa kavuşacağını,

ayrıca mahkeme gerekli görürse bu kişi mahkemede bu konuda tanıklık edebilecek durumdayken mahkeme hiçbir şekilde bu kişiyi tanık olarak dinlemediğini, Ayrıca davalı tarafından mahkemeye delil olarak sunulan bilgisayar ekran görüntüleri incelendiğinde ... isimli müşterinin müvekkili tarafından getirildiği ve satışın bu şekilde yapıldığının görüleceğini yani davalı taraf kendi delillerinin arasında sunduğu belgede dahi müvekkili ile aralarında söz konusu ticari bir ilişkinin olduğunu kabul ettiğini,

Davalı ile müvekkili arasında görülen dava simsarlık sözleşmesinden kaynaklı olan bir dava olmayıp müvekkili tarafından tanzim edilen ve davalıya gönderilen faturadan kaynaklandığını, davalı taraf söz konusu faturayı tebliğ aldığını ancak herhangi bir itirazda bulunmadığını, bu şekilde fatura içeriğini kabul etmiş sayıldığını, yerel mahkeme tarafından bu şekilde araştırma yapılması gerekmekte iken bu yönden hiçbir araştırma yapılmadan davanın reddine karar verilmesi hukuka aykırı olduğunu, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasını talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, tellalık sözleşmesi uyarınca ücret alacağının tahsili için düzenlenen faturaya dayalı alacağın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. TBK’nun 520/3. maddesinde “Taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz.” hükmü düzenlenmiştir. Geçerlilik koşuluna uyulmadan yapılan sözleşme geçersizdir. Hukuk düzeninde sonuç doğurmaz. Geçersiz sözleşmenin varlığı durumunda; tarafların birbirlerinden sözleşmenin ifasını istemeleri mümkün değildir.

Şayet; ifa edilmiş edim var ise ancak bunlar geri alınabilecektir. Somut davada taraflarca yazılı şekil şartına uyularak yapılan bir sözleşmenin dosyaya ibraz edilmediği gibi bu yönde bir iddianın da olmadığı ve taraflar arasında yazılı tellalık sözleşmesi bulunmadığı tarafların kabulünde olup bu hususta ihtilaf bulunmamaktadır.

Davacı davalıya ait gayrımenkulün satımına aracılık ettiğini, icra takibine konu faturanın davalıya tebliğ edildiğini, faturaya itiraz edilmediği ve ödendiğini iddia ederek tellalık komisyon ücret alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatmıştır. Taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması geçerlilik şartı olup,Yargıtay13.

Hukuk Dairesinin 2015/19626 Esas- 2016/14059 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere taraflar arasındaki simsarlık sözleşmesi yazılı olarak düzenlenmediği için geçersiz olduğuna göre geçersiz sözleşmeye dayalı olarak fatura düzenlenip tebliğ edilmesi de geçersiz sözleşmeyi geçerli hale getirmez.Bu durumda mahkemenin taraflar arasında geçerlilik koşullarını taşıyan yazılı tellallık sözleşmesi bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine yönelik verilen kararda yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden,

mahkemenin kabulüne yönelik davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.