İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2021/652 K.2021/771

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili; ... A.Ş. Çorlu Şubesine ait, ... Seri Nolu, 05/12/2020 Keşide tarihli, 52.000,00 TL bedelli çekin vadesinde ödenmediğini, alacaklarının hiçbir teminata bağlı bulunmadığı gibi borcun vadesi dolduğu halde bugüne kadar ödenmediğini, borçlunun mal kaçırma ihtimali olduğunu iddia ile borçlunun menkul ve gayrimenkul mallarının ve 3.şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi 16/12/2020 tarih 2020/480 D.İş 2020/481 Karar sayılı kararında.

1)İİK nın 257. ve sonraki ilgili maddelerinde öngörülen koşulların gerçekleştiği ve bu istemin yerinde bulunduğu belirlendiğinden, 2)Davacının iddia ettiği 52.000,00- TL. alacak miktarı ile sınırlı olmak üzere borçlunun, a)Taşınır mallarının, b)Taşınmaz mallarının, c)Üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının, İHTİYATEN HACZİNE, 3)İhtiyati haciz isteyen tarafından %15 nakdi veya kati süresiz banka teminat mektubunun mahkeme veznesine yatırıldığı takdirde ihtiyati haciz kararının ihtiyati haciz isteyene verilmesine, takibin kesinleşmesi ve borçlunun muvafakatı halinde teminatın ihtiyati haciz isteyene iadesine, karar vermiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden vekili 16/12/2020 tarihli dilekçesi ile, karşı tarafın vekili tarafından 16/12/2020 tarihli dilekçesi ile müvekkili aleyhine yapılan ihtiyati haciz başvurusu üzerine ihtiyati haciz kararı verildiğini, akabinde İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyasından esasa kaydedildiğini müvekkilin ihtiyati haciz kararından, haciz tarihi olan 17/12/2020 tarihinde haberdar olduğunu ve icra takibi başlatıldığını, İhtiyati Haciz başvurularında yetkili mahkemenin Aleyhine İhtiyati Haciz İstenen tarafın ikametgâhının bulunduğu mahkeme olduğunu, müvekkili şirketin ticari sicil adresi ...

KIRKLARELİ olduğunu, bu nedenle genel yetki kuralı gereği yetkili mahkemenin İSTANBUL ANADOLU MAHKEMELERİ olmadığını, müvekkili şirketin sicil adresinin bulunduğu yerin KIRKLARELİ ilinin yargı çevresinin dahil olduğu KIRKLARELİ Asliye Ticaret (ya da Asliye Hukuk) Mahkemeleri olduğunu, müvekkili açısından mahkemenin yetkisine açıkça itiraz ettiklerini, verilen İhtiyati Haciz Kararına yetkisiz mahkemede verilmesinden dolayı Yetki İtirazında bulunduklarını, müvekkilin takibe konu çekle ile ilgili olarak alacaklı tarafa herhangi bir borcunun olmadığını,

alacaklı tarafça ihtiyati haciz kararı istenemeyeceğinden ve alacaklı ile müvekkili arasındaki hukuki ihtilaf yargılamayı gerektirdiğinden verilen ihtiyati haciz kararına itiraz ettiklerini, usul ve esasa ilişkin itirazlarının kabul edilmesini verilen İhtiyati Haciz kararının iptalini, müvekkilinin taşınır ve taşınmaz mallarına konulan ihtiyati hacizlerin kaldırılmasını, yargılama giderlerinin ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 13/01/2021 tarih 2020/480 D.

İş - 2020/481 Karar sayılı Ek kararında; "ihtiyati hacze konu çekin Muhatap bankaya ibrazı sonrasında karşılıksız kalan çeke dayalı borcun bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç nevine dönüştüğü, bu durumda HMK'nın 10. ve TBK'nın 89. maddesi uyarınca alacaklının yerleşim yeri olan İstanbul Anadolu Mahkemelerinin de ihtiyati haciz kararı verilmesi hususunda yetkili sayılacağı, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yaklaşık ispatın gerçekleşmesinin yeterli olduğu, İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati hacze itiraz sebeplerinin tahdidi olarak belirtildiği,

davacıların borca yönelik itirazlarının bu madde kapsamında sayılan cinsten olmayıp menfi tespit davasına konu edilebilecek nitelikte bulunduğu, mahkememizce teminat mukabili ihtiyati haciz kararı verildiği, kararın yasaya ve usule uygun olduğu anlaşıldığından talebin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir...."gerekçesi ile, Mahkememizin 2020/480 D.iş sayılı 16/12/2020 tarihli ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine, karar verilmiş ve karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden (Muteriz) vekili istinaf dilekçesi ile, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, yerel mahkemenin yeterli araştırma ve inceleme yapmadan karar verdiğini, Genel yetki kuralları gereğince İhtiyati Haciz başvurularında yetkili mahkemenin Aleyhine İhtiyati Haciz İstenen tarafın ikametgâhının bulunduğu mahkeme olduğunu, müvekkili şirketin ticari sicil adresinin ...

KIRKLARELİ olduğunu, bu nedenle genel yetki kuralı gereği yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri değil, müvekkili şirketin sicil adresinin bulunduğu, Kırklareli ilinin yargı çevresinin dahil olduğu Kırklareli Asliye Ticaret (ya da Asliye Hukuk) Mahkemeleri olduğunu, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile, 13/01/2021 tarihli ek kararın kaldırılarak davanın istinaf mahkemesinde yeniden görülmesini, davanın istinaf mahkemesinde görülmesi mümkün değilse hükmün bozulmasını ve dosyanın yeniden karar verilmek üzere yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep, çeke dayalı olarak verilen ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkindir.

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, müvekkilinin lehdarı olduğu talebe konu çekin bankaya ibrazında karşılığı çıkmadığını, alacaklarının rehinle teminat altına alınmadığını belirterek keşideci borçlu hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiş, mahkemece talebin kabulü ile teminat karşılığında ihtiyati haciz talebinin kabulüne dair verilen karara karşı keşideci borçlu tarafından yetki itirazında bulunulmuş, mahkemece duruşmalı inceleme sonucunda itirazın reddine karar verilmiş, karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İİK’nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Kanunun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur.

Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar, aranacak alacaklar niteliğinde olduğundan, bu alacaklar için 6098 sayılı TBK.'nun 89-(1) hükmü uygulanamaz.

Her ne kadar, Yargıtay 11. HD'nin önceki kararları ile Yargıtay 19. HD'nin (2016/7960 E., 2016/14415 K., ve2017/1037 E., 2017/3223 K.) ve 23 HD'nin (2016/6861 E., 2016/4290 K.) kararları Kambiyo senetlerinin aranacak alacaklar niteliğinde olduğundan TBK'nın 89. maddesinin uygulanamayacağı yönünde ise de, Yargıtay 11 HD'nin "muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç,

bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir. (Yargıtay 11. HD 2016/12815 E., 2016/9299 K.. 2016/12481 E., 2016/8797 K.. 2016/8892 E., 2016/7362 K.. 2017/2488 E., 2017/4324 K.) " şeklinde kararları bulunmaktadır. Dairemiz uygulaması da bu yöndedir.

Somut olayda söz konusu çek yasal süresi içinde bankaya ibraz edilmiş ve bankaca karşılıksız şerhi düşülmüştür. Buna göre bankaya ibraz edilmekle araması tüketilen çekten kaynaklı alacak götürülecek borçlardan olduğundan ve TBK'nın 89. maddesine göre para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edileceğinden HMK'nın 10. maddesine göre alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olacağından borçlunun yetki itirazı yerinde değildir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmamasına göre; ilk derece mahkemesince verilen karar usul ve yasaya uygun olup kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.