İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2022/1133 K.2022/1005

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFIN İDDİASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, 03.10.2021 tarihinde Müvekkilinin şirket merkezinde yapılmış olan tadilat sonrasında şirket dosyalarının yeniden tanzim ve yerleştirilmesi sırasında 2017 yılına ait alım satım belgelerinin bulunduğu klasörün kaybolduğunun farkına varıldığını, tüm aramalara rağmen bulunamadığını, bu döneme ilişkin Matrah artırımı ve KDV artırımı bildiriminin yapıldığını ve tahakkuk eden vergilerinde ödendiğini,

Müvekkili şirketin 2017 yılına ait vergiye esas belgeler ve sair her türlü belge ve evraklar zayi olduğundan TKK.82/7 maddesi uyarınca Müvekkil şirketin 2017 yılına ait alım satıma konu fatura ve sair belgeler ile müvekkili şirkete ait 2017 yılına ait yevmiye defterinde kayıt altına alınan alım satıma konu fatura, fiş ve sair belgelerin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 24/02/2022 tarih 2021/658 Esas 2022/130 Karar sayılı kararında; "....Tüm dosya kapsamının ve delillerin değerlendirilmesi sonucunda; davacının 2017 yılına ait alım satıma konu fatura ve sair belgelerin TTK nun 82. Maddesinde belirtilen yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebi ile zayi olduğu iddia ve ispat edilemediği gibi saklanmasında gerekli özenin gösterildiği de iddia ve ispat edilemediğinden..."gerekçesi ile, Davacının davasının reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, Müvekkili şirkete ait 2017 yılına ait yevmiye defterinde kayıt altına alınan alım satıma konu fatura, fiş ve sair belgelerin zayi olduğuna dair tarafımıza zayi belgesi verilmesi talebi ile yerel mahkemeye müracaat edildiğini, mahkemece talebin reddine karar verildiğini, Mahkeme kararının gerekçesinde " 6102 sayılı TTK 82/7. maddesi uyarınca; tacir saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgelerin zıyaı halinde; işletmenin bulunduğu yer mahkemesinden zayi belgesi verilmesini isteyebilir.

Ancak zıyaın, saklamakla yükümlü olunan defter ve belgelere ilişkin olması ve bu defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde gerçekleşmesi gerekmektedir.

Tacir tarafından bu yöndeki talebin de zıyaın öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde Mahkemeye yapılması gerekir." denildiğini, Dava dilekçesinde de belirtildiği üzere 03.10.2021 tarihinde müvekkili şirket merkezinde yapılmış olan esaslı tadilat sonrasında şirket dosyaların yeniden tanzim ve yerleştirilmesi sırasında 2017 yılına ait alım satım belgelerinin bulunduğu klasörün kaybolduğunun farkına varıldığı ve tüm aramalara rağmen bulunamadığını ve zıyaın öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük yasal süre içinde 13.10.2021 tarihinde dava açıldığını,

Yine Mahkeme kararının gerekçesinde "davacının 2017 yılına ait alım satıma konu fatura ve sair belgelerin TTK nun 82. Maddesinde belirtilen yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebi ile zayi olduğu iddia ve ispat edilemediği gibi saklanmasında gerekli özenin gösterildiği de iddia ve ispat edilemediğinden" şeklinde belirtilen nedenle davanın reddedildiği belirtilmiş ise de kanun maddesinde belirtilen hususlar kesin ve sınırlı olmayıp örnekleme olarak belirtildiğini,

hayatın olağan akışı içinde ve yeni gelişen olaylar karşısında bu örneklendirmelerin içtihat yoluyla mahkemeler tarafından genişletilebilmesi imkan dahilinde olduğunu, mahkemeler olayın meydana geliş şekline göre kanun metninde belirtilenler dışındaki nedenlerle de bağımsız bir şekilde karar verebilmesi gerektiğini, Dava dilekçesi ekinde sundukları ve zayi belgesi istedikleri belgelerin var olduğu ve kayıt altına alındığı Vergi Dairesinden gelen cevabi yazılarla da sabit olduğunu, bu belgelerin fiziki olarak bulunamama nedeni tüm araştırmalara rağmen müvekkili firma tarafından da tam olarak tesbit edilemediği ve hiç bir yan yola sapılmadan,

samimiyet ve iyi niyet dahilinde olayın gerçek şekli ile Mahkemeye müracaat edildiğini, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, davacı şirketin 2017 yılına ait yevmiye defterinde kayıt altına alınan alım satıma konu fatura, fiş ve sair belgelerin ziyaı nedeniyle TTK'nın 82/7. maddesi gereğince açılan zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Somut olayda, davacı şirkete ait 2017 yılına ait yevmiye defterinde kayıt altına alınan alım - satıma konu fatura, fiş ve sair belgelerin 03.10.2021 tarihinde davacı şirket merkezinde yapılmış olan tadilat sonrasında şirket dosyalarının yeniden tanzim ve yerleştirilmesi sırasında kaybolduğu ve yapılan aramalara rağmen bulunamadığından bahisle zayi belgesi verilmesi talep edilmiş isede, tacirin TTK 82/7. maddeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması gerekmektedir.

Tacirin defter ve belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerekir. Davacı tarafça, zayi belgesi verilmesi istenilen fatura, fiş ve sair belgelerin ne şekilde ve ne zaman zayi olduğuna dair somut bir kanıt dahi sunulmamıştır. Somut olayda TTK. 82 maddesinde düzenlenen şartların oluşmadığı anlaşılmıştır.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, mahkemenin kabul ve gerekçesine göre davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2013/13932 Esas- 2013/20907 Karar sayılı kararı benzer mahiyettedir.) Yukarıda açıklanan gerekçelerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.