İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2022/1601 K.2025/474

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın Mobilyacılık sektöründe faaliyet gösterdiğini, 02.07.2020 tarihinde toplam bedeli 24.300,00-TL olan 4 adet sore cinsi, 2 adet zeynep cinsi, 2 adet tekgül cinsi, 2 adet yağmur cinsi ve 2 adet hadise cinsi olmak üzere toplam 12 adet mobilyayı mail order yoluyla sipariş ettiğini, sipariş konusu malların müvekkiline teslim edilmemesi üzerine Mersin ...

Noterliği 24.07.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içinde ödemenin yapılmasının ihtar edildiğini, ihtarnameye rağmen ödemenin yapılmaması üzerine ... sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalı(borçlu) şirket vekilince borca itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, müvekkilin hesapları kontrol edildiğinde ve sunmuş oldukları ödeme detaylarına bakıldığında, müvekkili tarafından ödeme gerçekleştirilmesine karşılık sipariş mallarını teslim alamadığını,

beyan ederek davanın kabulüne ve takip çıkışının %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; görev ve yetki itirazlarının bulunduğunu,müvekkili şirketin davacıyla hiçbir ticareti olmadığını, gerek defter, gerek kredi kartı, gerek hesap özetleri incelendiğinde söz konusu iddiaların gerçek olmadığının anlaşılacağını, davacının müvekkili şirket aleyhine neden böyle bir yola başvurduğunun anlaşılamadığını, beyanla davanın reddine ve davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 08/03/2022 tarih ve 2021/14 Esas - 2022/154 Karar sayılı kararında;"Mahkememizce delillerin ibrazını müteakip celbi gerekli delillerde celp edilerek dosyamız arasına katılmıştır.Mahkememizce celp edilen ...takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine 24.300,00 TL alacağın yasal faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının vekili marifetiyle yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile;

icra müdürlüğünün yetkisine, ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Tarafların ve dava dışı .... A.Ş. ile ... A.Ş.'nin ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde inceleme yapılmak üzere dosya mali müşavir bilirkişi ...'a tevdii edilmiş olup, düzenlenen 27/12/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Dava konusu 24.300,00 TL tutarındaki mail order ödeme belgesinin davalı ...

A.Ş. 'ne tevdi edildiği; davalının ise tedarikçisi durumundaki, Dava dışı ...

A.Ş. 'ne ödeme olarak aktardığı, dava dışı şirketin davalının cari hesabına tutarı ödeme olarak kaydetmiş olduğu, bu şekilde mail order belgesini kullanmış olduğu ve davacının kredi kartından çekilmiş olan tutarı tahsil etmiş olduğu, karşılığında davalı tarafından sipariş edilen ürünü teslim etmediği gibi, yapılan ihtar sonrasında para iadesinin yapmadığı ve başlatılan takibe itiraz ederek durdurduğu, davalı ....

A.Ş.'nin ... sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devam etmesi gerektiği, davalının mail order belgesini tedarikçisine aktarması ve cari hesabına ödeme olarak kaydedilmesi,davacıya ürün de teslim etmemesi karşısında, borçlu olduğunu bilebilecek durumda olduğu ve icra takibine itirazının haksız olduğu, dosyanın aydınlatılması bakımından açıklamak gerekirse, davadışı ....'ın davalıdan aldığı mail order belgesini kendi tedarikçisi diğer dava dışı ...'ye aktardığı ve bu firma tarafından mail order ödemesinin kredi kartından çekilmiş olduğu,

...'ın, ...'ın ise davalı ... şirketinin cari hesabına ödeme olarak muhasebeleştirdiği yönündeki tespitlerimizin nihai takdiri ve hukuki değerlendirmesi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere saygı ile sunulur." şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.Dava;

anlaşma gereği mobilyaların teslim edilmediğinden bahisle ödenmiş olan sipariş bedeline dayalı olarak ... sayılı dosyasında başlatılan icra takibine davalı yanın itirazının iptali isteminden ibarettir.Davalı yan görev ve yetki itirazında bulunmuş ise de, davanın tarafları tacir olup uyuşmazlık ticari ilişkiye dayandığından mahkememiz görevli ve davalının adresi itibarıyla mahkememiz yetkili olduğundan yerinde görülmeyen yetki ve görev itirazlarının reddine karar verilmiştir.Davalı yan icra müdürlüğünün yetkisine de itiraz etmiş ise de,

itiraz dilekçesinde yetkili icra müdürlüğü gösterilmeyerek usulüne uygun şekilde yetki itirazı yapılmadığından, itirazının reddine karar verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda, davacının mail order yoluyla yaptığı ödeme karşılığı malların teslim edilmediğinden bahisle ödediği bedelin iadesi amacıyla başlattığı icra takibine davalı yanca yapılan itirazın iptali istemiyle açılan eldeki davada, mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlendiği üzere; davacıya ait kredi kartı mail order belgesinin çek gibi kullanıldığı, davacının davalı şirkete verdiği mail order belgesinin davalı tarafça dava dışı... şirketine devredildiği,

bu şirketin de mail order belgesini mal alımı yaptığı ... şirketine devrettiği, ... şirketinin ticari defter ve belgelerine göre 02.07.2020 tarihli ... yevmiye kaydında dava konusu 24.300 TL'lik ödemenin dava dışı ... şirketi kayıtlarına davalı şirket tarafından yapılmış ödeme olarak kaydedilerek karşıt hesap olarak ... şirketi hesabının borçlandırıldığı ve davalı şirketin dava dışı ... şirketine olan 104.424,72 TL olan borcunun yapılan 24.300 TL'lk ödeme ile 80.124,72 TL'ye düştüğü, böylece davacı tarafça kredi kartı mail order yöntemi ile davalı yararına bir ödeme yapıldığının sabit olduğu,

davalı yan davacı ile aralarında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını savunmakta ise de, dava dışı ... şirketinin ticari kayıtlarına göre ve bu şirketin davacıya çektiği ihtarnamede de belirtildiği gibi davacının mail order yoluyla yaptığı ödemenin davalı şirketin dava dışı ... şirketine olan borcundan düşüldüğünden savunmasına itibar edilemeyeceği, davacı yanın ödemesi ve bu ödemeden davalının yararlandığı sabit olduğundan, davalı yanın bu ödemenin karşılığının bulunduğunu ispatla mükellef olduğu,

ancak davalı yanca ödemenin karşılığı olarak davacıya mal veya hizmet verildiğinin eldeki davada ispatlanamamış olması nedeniyle davacı yanın ödediği bedelin iadesi talebiyle başlattığı icra takibinin haklı, davalı yanın takibe itirazının haksız olduğu anlaşıldığından davanın kabulü ile itirazın iptaline, alacak davalı yanca da belirlenebilir yani likit olduğundan takibe haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir."gerekçesi ile,''Davanın KABULÜ İLE, ... sayılı takip dosyasında,

takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 24.300,00 TL alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazın iptali ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren takipte belirtilen oranlarda faiz uygulanmak sureti ile takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, Alacağın % 20'si oranındaki 4.860,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,'' karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Yerel Mahkeme yapmış olduğu yargılama sonucunda davacı ...'ın müvekkili firmadan 4 adet sore cinsi, 2 adet zeynep cinsi 2 adet tekgül cinsi, 2 adet yağmur cinsi ve 2 adet de hadise cinsi olmak üzere toplamda 12 adet mobilya siparişi verdiğini ve bu mobilyalar için toplamda 24.300,00 TL ödeme yaptığı şeklindeki iddialarını doğru olduğu yönünde karar vererek davacının davasının kabulüne karar vermişse de yerel mahkemenin vermiş olduğu karar yasaya ve usule açıkça aykırılık teşkil etmekte olduğunu,Öncelikle davacının ilk olarak açmış olduğu Gaziosmanpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/586 E. Sayılı dosyasıyla her ne kadar görevsizlik kararı

verildiğini ve Dosya İstanbul Asliye Tİcaret Mahkemesi'ne gönderildiğini ve yerel mahkeme de davacının defter incelemesi yapılmadan esnaf mı tacir mi olduğu belirlenmeden davacının tacir sıfatında olduğunu düşünerek mahkemenin görevsizlik itirazlarımızı dikkate almadan esasa ilişkin karar vermiş olmasının da usule ve yasaya aykırılık teşkil etmekte olduğunu; bu sebeple yerel mahkeme kararının bozulması gerektiğini; görevli ve yetkili mahkemenin Gaziosmanpaşa Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, Yerel Mahkeme'nin yargılama sırasında sadece dava dışı ...

Ürünleri'nin defterlerini incelediğini ve ona göre karar vermişse de yerel mahkeme dava taraflarının defterlerini incelemeden sadece dava dışı ...Ürünleri'nin defterlerini inceleyerek karar vermesi sebebiyle de yerel mahkemenin kararının bozulması gerektiğini, Müvekkili firmanın davacı ile bir ticareti olmadığını; müvekkili firmanın dava dışı ...Ürünleri ile ticaret yaptığını ve bunun neticesinde ... Ürünleri müvekkilin carisinden düştüğünü; müvekkili firma ile ...

Ürünleri cari alacak şeklinde çalışmakta olup bu durumun takibini yapmadan sadece ...

Ürünleri müvekkil firmanın cari hesabından düşmüş olması sebebiyle müvekkilinin davacıya borçlu olduğu yönünde verilen karar da usul ve yasaya aykırılık teşkil etmekte olduğunu; iş bu sebeple yerel mahkeme kararının bozulması gerektiğini,İleri sürerek, yukarıda arz ve izah olunan sebeplerle;Yerel Mahkemenin öncelikle Kamu Düzeninden olan Görev İtirazlarını dikkate almadan vermiş olduğu hukuka aykırı kararın kaldırılması gerektiğini; bununla birlikte yerel mahkeme dava dışı şirketin defterlerini incelerken dava taraflarının defterlerini incelemeden de esasa ilişkin karar vermiş olmasının usul ve yasaya aykırılık teşkil etmekte olduğunu;

iş bu sebeple Yerel Mahkeme kararının BOZULMASINA yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava; davacı tarafından davalıdan satın alındığı ve teslim edilmediği iddia edilen ürünlere karşılık mail order yöntemi ile ödenen bedelin iadesi için başlatılan icra takibine itirazın iptaline ve davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talebine ilişkindir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Davalı vekili,

iş bu yargılamada Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğunu, tarafların ticari defter ve belgelerinin incelenmeden karar verildiğini, taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki olmadığını, Mahkemece bu hususlar gözetilmeksizin verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.TTK'nın 3. maddesinde. "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

TTK'nın 4. maddesinde ise bu kanundan doğan ve bu madde de belirtilen hukuk davaları,tarafların sıfatına bakılmaksızın mutlak ticari dava. TTK'da düzenlenen bir hususa ilişkin olmamakla birlikte iki tarafın ticari işletmesini ilgilendiren davalar ise nispi ticari davadır. Hükme göre bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için, hem davanın her iki tarafının tacir olması hem de uyuşmazlığın iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi gerekir.

Somut uyuşmazlıkta, davalı anonim şirketinin tacir olduğu açık olduğu gibi, davacının tacir olup olmadığına ilişkin yapılan araştırmaya ilişkin Vergi Dairesi'nden verilen müzekkere cevabına göre davacının bahçe mobilyaların perakende ticari ile uğraştığı, bilanço usulüne göre defter tuttuğu ve birinci sınıf tacir olduğu belirtilmekle tacir olduğu,

her iki tarafın tacir olup, uyuşmazlığın iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirdiği ve davanın nispi ticari dava olmakla Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.Mahkemece 09/11/2021 tarihli duruşmada tarafların ve dava dışı ... A.Ş. ile ....

A.Ş.'nin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için tarih ve saat belirlenerek taraflara ibraz etmeleri ve ibraz etmemelerinin yasal sonuçları usulüne uygun olarak hatırlatılmıştır.Davacı vekili, davacının ticari defter ve kayıtlarında davalı tarafından ürünler teslim edilmediğinden ticari ilişkiye ilişkin dava konusu işleme ilişkin bir kaydın bulunmadığı beyan edilerek,

davalı vekili, taraflar arasında ticari ilişki bulunmadığından davalının defter ve kayıtlarında dava konusu işleme ilişkin bir kaydın bulunmadığı beyan edilerek defter ve belgeler sunulmadığı gibi, davalı vekili tarafından ara karardan rücu edilmesi talep edilmiştir.Davalı tarafından verilen süreye rağmen ticari defter ve kayıtlar sunulmadığından incelenmediği gerekçesi ile kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Dava dışı...

A.Ş.'nin ticari defter ve kayıtlarının ve banka müzekkere cevabının incelenmesi sonrası düzenlenen bilirkişi raporunda; davacı tarafından mail order yöntemi ile ... açıklamalı olarak yapılan ödemenin ve mail order belgesinin davalı tarafından borçlu olduğu... A.Ş.'ye devredildiği ve davalının dava dışı şirkete olan cari hesap borcundan mahsup edildiği, bu şirket tarafından da mal alımı yaptığı dava dışı... A.Ş.ye devredildiği tespit edilmiş ve bu durum dava dışı ...

A.Ş.tarafından düzenlenen ihtarnamede de belirtilmiş ise de, davacı tarafından sunulan kredi kartı ödeme detaylarında açıklama olarak sadece "..."yazdığı, söz konusu ödemenin mal teslimi karşılığı yapıldığına dair ve taraflar arasındaki ticari ilişkiyi ispatlar nitelikte dosyaya geçerli yazılı ve kesin bir delil sunulamadığı anlaşılmakla Mahkemece davanın reddine ve koşulları oluşmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken aksi gerekçe ile kabulüne karar verilmesi isabetli olmamış, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmüştür.Sonuç itibariyle;

davalının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nun 353/1-b2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dairemizce yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ YÖNÜNDEN

3-Dairemiz karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harcın, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 414,99-TL harçtan mahsubu ile bakiye 200,41-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,4-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri sarf edilmediğinden, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,6-Davalı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden,

dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddedilen miktar ve tarifenin 13/2 maddesi dikkate alınarak takdir edilen 24.300,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 7-Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan tarafça karşılanması gerekmekle, 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,8-Kullanılmayan gider avansı bulunması halinde yatıran tarafa iadesine,

İSTİNAF YÖNÜNDEN

9-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davalı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,10-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde iadesine,11-Davalı tarafından istinaf aşamasında sarf edilen 220,70-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve dosyanın istinafa gidiş dönüş gideri 52,00-TL toplamı 272,70-TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,12-Artan gider avansı bulunması halinde yatıran tarafa iadesine,13-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğe gönderilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 20/03/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy çokluğu ile karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Dava dışı ... A.Ş.'nin ticari defter ve kayıtlarının ve banka müzekkere cevabının incelenmesi sonrası düzenlenen bilirkişi raporunda; davacı tarafından mail order yöntemi ile ... açıklamalı olarak yapılan ödemenin ve mail order belgesinin davalı tarafından borçlu olduğu... A.Ş.'ye devredildiği ve davalının dava dışı şirkete olan cari hesap borcundan mahsup edildiği, bu şirket tarafından da mal alımı yaptığı dava dışı... A.Ş.ye devredildiği, bu durumun dava dışı ...

A.Ş. tarafından düzenlenen ihtarnamede de belirtildiği, davalı tarafından yapılan ödemeye karşılık mal tesliminin davalı tarafından ispat edilemediği gibi yapılan ödemenin başka bir hukuki ilişkiye istinaden yapıldığının iddia ve ispat edilmediği, bu durumda davalının davacı aleyhine sebepsiz olarak zenginleştiği anlaşılmakla Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi isabetli olup, davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiğinden kabulü yönündeki bu kısma ilişkin sayın çoğunluğun görüşüne muhalif kalıyorum.

14/04/2025