İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2022/1894 K.2023/797

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile. Müvekkilinin, dava dışı ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'den alacağına istinaden teslim aldığı ve hamili bulunduğu; ... bank AŞ. Altunizade şubesi'ne ait keşidecisi ... San. ve Tic. Ltd.

Şti., seri no:... olan, 11.11.2021 tarihli, 100.000,00 TL bedelli; seri no:... olan,14.10.2021 tarihli, 100.000,00 TL bedelli çeklerin kaybolduğunu, bu hususta müvekkilinin savcılık şikayeti yaptığını, çekler kaybolduğu için müvekkili nezdinde yalnızca çeklerin fotokopisinin bulunduğunu, zayi edilen çeklerin üçüncü şahısların ellerine geçmesi halinde müvekkilinin mağdur olacağını,

bu nedenle kötü niyetli üçüncü kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek ve müvekkilinin mağdur olmaması için ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasını ve çeklerin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesi amacıyla iş bu davayı açma zorunluluğunun doğduğunu beyanla çeklerin ibraz tarihleri yakın olduğundan bahisle ödenmemesi için tedbir kararı verilmesini ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi'nin 17/05/2022 tarih ve 2021/495 Esas - 2022/369 Karar sayılı kararında.

"Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan deliller, talebe konu kambiyo senedi bilgileri, iddia ve beyanlar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde: talebe konu kıymetli evrakların muhatap banka şubesine ibraz edildiği, bunun üzerine davacı tarafa istirdat davası açılması için süre verildiği,

davacı tarafın ise İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/278 esas sayılı dosyasında çek istirdat davası açtığı, çekin bulunması ve istirdat davasının açılması nedeni ile davanın konusuz kaldığı sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. "gerekçesi ile konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ve verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; huzurda görülmekte olan çek iptali davasında; davanın konusuz kalması sebebiyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına kararı verildiğini, esas itibariyle bu karara itirazlarının olmadığını fakat dosyaya ilk aşamalarda ödemeden men yasağı konulması için 30.000 TL teminat yatırıldığını, teminatın iadesi için dilekçe verilmiş olmasına rağmen teminat iadesi için dosyada hiçbir işlem yapılmadığını, ne ara kararla ne de gerekçeli kararla teminat iadesi ile ilgili bir karar verilmediğini, bu açıdan kararı istinaf etme zaruretinin hasıl olduğunu beyanla istinaf talebinin kabulünü, teminat iadesinin kabulüne karar verilerek kararın düzeltilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 818/1. maddesinin atfı ile 757/1. maddesi gereği zayii olduğu iddiası ile çeklerin iptali talebine ilişkindir.

Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, karara karşı davacı vekili teminatın iadesine karar verilmemiş olduğundan bahisle istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Mahkemece 28.07.2021 tarihli tensip tutanağının 3 nolu ara kararı ile dava konusu çek bedellerinin %15'i tutarında teminat mukabilinde çeklerin bankaya ibrazı halinde ödenmemesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmiş, 17.05.2022 tarihli duruşmada davacı vekili teminatın iadesi talebinde bulunmuş, Mahkemece bu konuda herhangi bir karar verilmemiştir.

6100 sayılı HMK'nın 397/2. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararının etkisi, aksi belirtilmediği takdirde, nihai kararın kesinleşmesine kadar devam eder. 392/2. maddesi uyarınca asıl davaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması üzerine teminat iade edilir.

Aynı kanunun 341/1-b maddesinde istinaf kanun yoluna başvurulabilecek kararlar sayılmış olup teminatın iadesi talebi ile ilgili verilecek kararlar bu madde kapsamında değildir.

Somut dosyada Mahkemece teminatın iadesi talebi ile ilgili olumlu veya olumsuz bir karar verilmediği, karar verilmiş olsa dahi verilecek karara karşı HMK'nın 341. maddesi gereği istinaf kanun yoluna başvurulamayacağı, taleple ilgili ilk derece mahkemesi tarafından yukarıda açıklanan yasal düzenleme nazara alınarak bir karar verilmesi gerektiğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 341. ve 352/1-b maddesi gereği reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.