İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2022/218 K.2024/1043

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirkete gönderilen teklifte ürün ve iş bedeli olarak belirlenen tutar konusunda yapılan anlaşma sonucunda davalıya 30.000 TL peşinat ödendiğini ve karşılığında müvekkiline ait işyerini yeterli derecede soğutacak nitelikte klimaların temini konusunda tarafların anlaştığını, anlaşma gereği müvekkili şirket tarafından 30.000 TL peşinatın 13.07.2020 tarihinde borçlu şirketin banka hesabına gönderildiğini, söz konusu teklif formunun "TEMİN SÜRESİ" başlıklı kısmında.

"Malzemelerin temin süresi 20 gündür." maddesinin yer aldığını, buna göre davalı borçlunun 20 gün içinde ürünlerin teminini ve teklif formundaki diğer yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekirken, bugüne kadar hiçbir edimini yerine getirmediğini, bununla birlikte temin edildiği iddia edilen klimanın da müvekkilinin iş yerini soğutmak için yeterli olmadığının tespit edildiğini, müvekkilinin mağduriyetinin giderilmemesi nedeniyle iş bu ticari faaliyetin yapılamadığını, tüm uyarı ve taleplerine rağmen davalının taahütlerini yerine getirmemesi üzerine taraflarınca 30.000 TL peşinatın iadesi için Büyükçekmece ...

İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyasından 14.10.2020 tarihinde icra takibi başlatıldığını ve davalının iş bu takibe haksız ve kötüniyetli olarak itiraz ettiğini, borçlunun icra dosyasına sunduğu itiraz dilekçesindeki müvekkilinin haksız kazanç peşinde olduğu ve 4 ay sonra cihazı almaktan vazgeçtiği iddialarıyla takibe itiraz ettiğini, müvekkilinin gerçekleşmeyen bir ticarette ödediği peşinatı geri istediğini, bunun müvekkili adına değil, ödemenin müvekkiline iade edilmemesi halinde davalı adına haksız kazanç olacağını, ayrıca davalının sipariş tarihinde bir klima tedarik edip etmediğinin bile belli olmadığını, bu anlamda,

davalının icra dosyasındaki iddiaların asılsız olduğunu, zira müvekkili şirketin taraflar anlaştıktan sonra peşinatı ödeyerek anlaşmaya en başından beri uyduğunu, 30.000 TL peşinatı ödedikten sonra müvekkili şirketin ürünleri teslim almaması ve geciktirmesinin mümkün olmadığını, davalının icra takibinden sonra müvekkiline ihtarname gönderdiğini ve malı almalarını istediğini, icra takibine yaptığı itirazda ticari alışverişin son bulduğunu kendisinin kabul ettiğini beyanla davalının Büyükçekmece ...

İcra Müdürlüğü'nün ... E. numaralı dosyasından başlatılan takipteki asıl alacağa ve ferilere yönelik tüm itirazlarının iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi'nin 09/11/2021tarih ve 2021/124 Esas - 2021/1018 Karar sayılı kararında;"Dava; taraflar arasında yapılan sözleşme uyarınca davacının davalı tarafa bedelini gönderdiği ürünün teslim edilmemesi sonucu ödenen bedelin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; icra takibine konu taraflar arasındaki ticari ilişkisi kapsamında davalının edimini yerine getirmemesinden kaynaklı davacının davalıya ödemiş olduğu bedelin iadesinin talep edilip edilmeyeceği hususlarındadır.Büyükçekmece ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasının Uyap üzerinden yapılan incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusuna karşı toplam 30.000 TL'nin tahsili için ilamsız takip talebinde bulunulduğu, süresinde itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından 2004 Sayılı İİK'nun 67. Maddesi uyarınca yasal bir yıllık hak düşürücü süre içinde davalının itirazının iptali için dava açıldığı anlaşılmıştır.Taraflar arabuluculuk görüşmelerinde anlaşamamış ve arabuluculuk son tutanağı dosyamıza sunulmuştur.Davalı şirket yetkilisinin isticvabına karar verilmiş, davalı şirket yetkilisi isticvabında.

Ben "davalı şirket yetkilisiyim, davacı şirket ile aramızda klima satın ve montajı hususunda sözlü sözleşme yapılmıştır, biz davacı tarafa teklif formu gönderdik, teklif formunun 08/07/2020 tarihinde gönderdik, bunun karşılığında davacı taraf 30.000 TL bize avans gönderdi, biz 63.000 TL lik teklif sunduk, ancak en son 58.000 artı kdv olarak anlaşıldı, teslim süresi iş avansının ödenmesinden 2 hafta sonra idi, ancak araya pandemi girdi, pandemi sebebiyle davacı firma teslim ve montaja izin vermedi, yaklaşık 2 ay sonrada cihazı almaktan vazgeçtiklerini bize bildirdiler, hakkımızda icra takibi yapıldı, verilen avansın iadesi istendi,

biz icra takibinden sonra karşı tarafa gönderdiğimiz ihtarname de klimanın teslimi ve montajına hazır olduğumuzu bildirdik, 30.000 TL yi iade etmedik.

Biz ürünü başka bir firmadan tedarik edip davacıya teslim edecektik, ürünü tedarik ettik ancak başka bir firmadan aldığımıza dair ve tedarik ettiğimize dair fatura yoktur, bu nedenle sunamam, ayrıca 2.el klima teslimi hususunda anlaşmıştık, bu husus teklif formunda belirtilmemiştir. ... marka ... sistemi klima tedarik ettik ancak tedarik ettiğimize dair belge almadığım için belge ya da fatura sunamam." demiştir.Somut davada; taraflar arasında davalı tarafından davacı tarafa kararlaştırdıkları nitelikte klima teslimi ve montajı hususunda 58.000 TL +KDV bedel karşılığında anlaşma yapılmıştır.

Sözleşme uyarınca sözleşme tarihinden yirmi gün sonra dava konusu klimanın davalı tarafından davacıya teslimi ve montajının yapılacağı kararlaştırılmış ve davacı tarafça davalı tarafa 30.000,00-TL peşinat ödenmiştir. Taraflar arasında bu hususlar ihtilaflı değildir. Ancak davacı tarafından klimanın zamanında taraflarına teslim edilmediği ve teklif edilen klimanın da kullanılacak iş yerini yeteri derecede soğutmayacak nitelikte olduğu ileri sürülmüştür.

Davalı tarafça haklarında başlatılan icra takibinden sonra davacı tarafa gönderdikleri ihtarnamede klimanın teslim alınması talep edilmiş ve Mahkememizce davalı şirket yetkilisinin yapılan isticvapında da klimanın davacı tarafa teslim edilmediğini beyan etmiş ve davacının pandemi sebebiyle klimanın teslimine izin vermediğini ileri sürmüştür. Ancak davalı süresinde cevap dilekçesi vermemiş ve böyle bir iddiada bulunmamıştır.

Kaldı ki sözleşmenin zaten pandemi sırasında yapıldığı dikkate alındığında davacının pandemi sebebiyle klimanın teslimine ve montajına izin vermemesinin hayatın olağan akışına ve davacı tarafın iradesine uygun olmadığından davalının bu savunmasına itibar edilmemiştir.

Davalı tarafça davacının ödediği peşinat karşılığı sözleşmede kararlaştırılan klimanın teslimi ve montajının süresinde yapılmadığı davacıya gönderilen ihtarname ve davalı şirket yetkilinin isticvap beyanı ile sabittir. Kararlaştırılan ürünün süresinde teslimi gerçekleşmediğinden davacı taraf sözleşmeden dönmüştür. 6098 sayılı TBK'nun 229. maddesi uyarınca satış sözleşmesinden dönen alıcı, satılanı, ondan elde ettiği yararları ile birlikte satıcıya geri vermekle yükümlüdür.

Buna karşılık alıcı da, ödemiş olduğu satış bedelinin, faiziyle birlikte geri vermekle yükümlüdür.

Dava konusu ürünün davacıya teslimi ve montajı gerçekleşmediğinden ve davalının bu edimini yerine getirememesinde davacı tarafın kusuru ve temerrütü ispatlanamadığından davacı tarafça davalıya ödenen peşinatın davacıya iade edilmesi gerektiğinden ve davacı iddialarını ispatlandığından açılan davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile, "1-Açılan davanın KABULÜ İLE. Davalı borçlunun Büyükçekmece ...

İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takip dosyasındaki takibe yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden aynen devamına," karar verilmiş ve verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davacı şirket arasında e-posta yoluyla yapılan anlaşma gereği davalıya ait işyerini yeterli derecede soğutacak nitelikte klimaların temini ve kurulması konusunda anlaştıklarını, anlaşma gereği müvekkiline davacı şirket tarafından 30.000 TL peşinat verildiğini ancak taraflar arasında kurulan sözleşmede bedel 58.000 + KDV olduğu halde bu hususun Mahkemece irdelenmediğini, taraflar arasında kurulan sözleşmenin hangi koşulları taşıdığının irdelenmediğini,

müvekkilinin temin ettiği klimaların teslim ve montaj işlemleri için davacıya gönderdiği e-postalarla kurulum için hazır olduğunu beyan ettiği halde kuruluma izin vermeyen ve klimaları teslim almayan davacının temerrüde düşüp düşmediğinin e-posta kayıtlarının celbi ile ortaya çıkacağı gerçeğinin gözden kaçırıldığını, müvekkilinin davaya cevap vermemesinin, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların (HMK.md.ll9/l-e) tamamını inkar etmiş olduğu anlamına geldiğini, (HMK md. 128) bu durumda davacının iddiasını ispat etmekle yükümlü olduğunu, (MK m.6) delilin, çekişmeli vakıaların ispatı için gösterildiğini,

(HMK md. 187/1) taraflarınca davacı şirket için temin edilen klimaların kurulumuna müsaade etmediği ve bu klimaların sözleşmede öngörülen niteliklere uygun olup olmadığı hususunda somut hiçbir delil sunulmamışken davanın kabulüne karar verilemeyeceğini, müvekkili şirketçe davacıya ait işyerini yeterli derecede soğutacak nitelikte klimalar davacı tarafça kurdurulmadan sözleşme gereğince ödedikleri 30.000 TL talep etmelerinin hukuka aykırı olduğunu;Söz konusu klimaların yeterli derecede soğutacak nitelikte klimalar olmadıklarına dair somut bir belge, rapor veya mahkemece yapılmış bir tespit yokken,

müvekkilinin davacı şirketin işyerine kurmak amacıyla aldığı ve halen depo ücreti ödemek suretiyle yedinde tuttuğu klimalar üzerinde bir inceleme yapılmaksızın soyut bir beyan ile; "temin edildiği iddia edilen klimanın da müvekkili iş yerini soğutmak için yeterli olmadığının tespit edildiği" şeklindeki hiçbir dayanağı olmayan beyana itibar edilerek davanın kabulüne karar verilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, davacı şirketin dava dilekçesinde;

"temin edildiği iddia edilen klimanın" şeklindeki cümleden de anlaşıldığı üzere müvekkili şirketin temin ettiği klimalar davacı şirket tarafından fiziki olarak görülmediği gibi nitelikleri hakkında da bilgi sahibi olmadıklarının açıkça anlaşıldığını, Mahkemece müvekkilinin davacı şirketin işyerine kurmak amacıyla aldığı ve halen de depo ücreti ödemek suretiyle yedinde tuttuğu klimalar üzerinde bir bilirkişi incelemesi yapılmadan karar verilmiş olmasının hukuka uygun olmadığını, Mahkemece taraflar arasında e-posta yoluyla gerçekleştirilen teklif ve icap beyanları dosyaya sunulmadığı gibi,

davacı tarafın soyut iddiaları üzerinde tek taraflı yargılama yapılmak suretiyle eksik araştırma ile hüküm oluşturulmasının hukuka uygun olmadığını;Müvekkili şirketçe davacıya keşide edilen ihtarname içeriği hiçbir şekilde değerlendirmeye alınmadan hüküm verildiğini, bu durumun davacı lehine değerlendirilmesinin hukuka uygun olmadığını, klimaların teslimi ve montajının süresinde yapılmadığı sonucuna nasıl varıldığı, klimaların teslimi ve montajına hazır olduklarına ilişkin ihtarnamenin davacı lehine değerlendirilmesinin hangi hukuksal sebebe dayandırıldığı,

müvekkili şirketçe davacı şirketin işyerine uygulanacak klimaların yeterli derecede soğutacak nitelikte klimalar olmadığına hangi bilimsel, denetlenebilir tespitle ulaşıldığı, sözkonusu klimaların yeterli derecede soğutacak nitelikte klimalar olup olmadığı hususunda neden bilirkişi incelemesi yapılmadığının anlaşılamadığını, davalı müvekkilinin münkir addolunduğu işbu davada davacının iddiasını ispat etme yükümlülüğü bulunduğunu ancak gereği yerine getirilmeden alelacele davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyanla Yerel mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Dava, taşınır satışında satıcının temerrüdü nedeniyle dönülen sözleşme uyarınca ödenen satış bedelinin iadesi için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ve takibin devamı taleplerine ilişkindir.Davacı taraf, taraflar arasında klima alım satımına dair sözleşme olduğunu, sözleşmede belirlenen bedelin bir kısmının ödendiğini ancak davalının sözleşmede belirlenen vadede klimayı teslim etmediğini, bu nedenle ödenen bedelin iadesi için başlatılan takibe yaptığı itirazın haksız olduğunu iddia ederek itirazın iptalini talep etmiş, davalı taraf davaya cevap vermemiş,

Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanak ve gerekçe içeriğine göre; taraflar arasında TBK'nın 209 vd maddelerinde düzenlenen taşınır satışına dair sözleşme bulunduğu, sözleşme uyarınca davacının satış bedelinin bir kısmını peşin olarak ödediği, kalan kısmın ise klimanın tesliminden sonra ödeneceği, sözleşme ile davalının klimayı teslim edeceği tarihin sözleşme tarihinden 20 gün sonrası olarak belirlendiği,

davacı tarafından süresi içerisinde teslimatın yapılmadığının ve davalı satıcının temerrüde düştüğünün iddia edildiği, davalı tarafından davaya cevap verilmeyerek ileri sürülen tüm iddialar inkar edilmiş olmasına rağmen dosyaya, klimanın teslim edildiği veya süresi içerisinde teslimi teklif edilmesine rağmen davacı tarafından teslim alınmadığı ve bu nedenle davacı alıcının temerrüde düştüğüne dair bir delil sunulmadığı, buna göre davalı satıcının temerrüde düştüğü, TBK'nın 212/2. maddesi uyarınca;

zilyetliğin devri için belirli bir süre konulmuş olan ticari satışlarda, satıcının temerrüde düşmesi halinde alıcının, devir isteminden vazgeçerek borcun ifa edilmemesinden doğan zararının giderilmesini istediğinin kabul edildiği, somut olayda zilyetliğin devri için belirli bir süre konulduğu (20 gün) ve davalı satıcı temerrüde düşmüş olduğundan davacının zararını, bu kapsamda peşin olarak ödediği bedelin iadesini talep etmekte haklı olduğu, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.