İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2022/723 K.2024/1713

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, oto galericilik yapan davalıdan ... ve ... plakalı araçları satın aldığını, araç bedellerinin bir kısmının nakit ve bakiyesinin taksitle ödenmesine ilişkin anlaşma yapıldığını, taksitlere ilişkin net bir belirlemenin yapılmadığını, araçlar üzerine borç ve rehin sözleşmelerinin yapıldığını, ... plakalı araç için toplam 106.815,00 TL'lik; ... plakalı araç için ise toplam da 120.300,00 TL'lik ödeme yapıldığını, borcun tamamının ödendiğini, ancak buna rağmen aleyhinde (...) ... plakalı araç için İstanbul Anadolu ...İcra Dairesinin ...

Esas ve (...) ... plakalı araç için ise İstanbul Anadolu ...İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyalarıyla icra takibi başlatıldığını, noter işlemleri sırasında satıcıya vekil olan ... hesabına tüm ödemelerin yapıldığını, davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını beyanla takibe konu borçlar yönünden borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi'nin 19/11/2021 tarih 2019/288 Esas- 2021/901 Karar sayılı kararında; " Dava hukuki niteliği itibariyle, davalı tarafından açılmış bulunan icra dosyalarında davacının davalıya borçlu olmadığını tespiti amacıyla açılan menfi tespit davasıdır İstanbul Anadolu ...İcra Dairesinin ... ve ... E sayılı dosyaları mahkememiz dosyası arasına alınarak incelenmiştir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı tarafın dava konusu aracın bakiye borcunun taraflar arasındaki anlaşma uyarınca; aydan aya değişik tutarlarda noter işlemleri sırasında vekil olarak hareket eden davalı tarafın kardeşi İbrahim Bilgin'in banka hesabına yapıldığı iddia edilmiştir. Dava konusu alacak miktar itibariyle senet ile ispat sınırı içindedir.

Dosya arasına alınan belgeler incelendiğinde davacının davaya konu ödeme iddiasını yazılı ve kesin delil ile ispatlayamadığı anlaşılmıştır. BK 102 madde uyarıca "kanunen geçerli bir açıklama yapılmadığı ve makbuzda bir açıklık bulunmadığında ödeme muaccel bir borç için yapılacağına " düzenlenmiştir ancak davaya konu ödemelerin icra dosyasının tarafları dışında 3. kişiye yapıldığı davacının ikrarındadır.

Bu nedenle davacı taraf açıkça yemin deliline dayandığından yemin delilinin hatılatıldığı ancak usulüne uygun yemin metnini de dosyaya sunmadığı anlaşılmakla davacının davasını yazılı delille ispatlayamamış olduğu anlaşılmakla açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir..."gerekçesi ile ''DAVANIN REDDİNE'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; açılan menfi tespit davasının Yerel mahkeme tarafından hukuka aykırı olarak reddedilmiş olmakla aleyhe kararının kaldırılmasını talep ettiklerini, müvekkilinin davalının arkadaşı davalı ...'in ‘Oto Galericilik’ işi ile iştigal ettiğini, müvekkili davacının ... plakalı ... marka 2004 Model ... tipindeki çekici ile ... plakalı ... marka 2009 Model ... tipindeki çekiciyi davalı ...’den satın aldığını.

Tarafların satım bedelinin bir kısmının nakit ve bakiyesinin taksitle ödenmesi hususunda anlaştıklarını ve taksitlere ilişkin net bir belirleme yapılmadığını, müvekkilinin eli uygun oldukça ödeme yapması hususunda (arkadaşlar) mutabık kaldıklarını, bunun yanında, araçların bakiye borcu nedeniyle satım ile mülkiyeti ...’e geçmiş bulunan... plakalı ... marka 2004 Model ... tipindeki çekiciye ilişkin 23/12/2013 tarihinde borç ve rehin sözleşmesi akdedildiğini, 45.000-TL rehin bedelli olarak rehin tesis edildiğini, ... plakalı ... marka 2009 Model ... tipindeki çekiciye ilişkin olarak 30/06/2016 tarihinde Kartal ...

Noterliği’nde rehin sözleşmesi akdedildiğini, 80.000-TL rehin bedelli olarak rehin tesis edildiğini; ... plakalı araca ilişkin satım sözleşmesi evrakı bulunamamış olup, trafik kaydında görüldüğünü, müvekkili davacının, taraflar arasındaki anlaşmaya istinaden; aydan aya değişik tutarlarda davalıya ödemeler yaptığını, yapılan ödemelerin davalının isteği üzerine noter işlemleri sırasında vekil sıfatıyla da hareket eden davalı ...’in kardeşi ...’in banka hesabına yapıldığını, Müvekkili tarafından borç tamamen ödenmiş olmakla birlikte davalı tarafın, (...) ... plaka no’lu araç için İstanbul Anadolu ...

İcra Dairesi’nin ... E. ve (...) ... plakalı araç için İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi’nin ... E. sayılı dosyalarından taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile takibe geçtiğini, rehne konu (...) ... plaka no’lu araç İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi’nin ...

E. sayılı dosyasından satış işlemleri yapıldığını, müvekkili tarafından borcu ödenmiş olmasına karşın aracın icraen yakalanmasının, satılma aşamasında olmasının haksız ve zararlandırıcı mahiyette olduğunu, işbu nedenle kendileri tarafından davanın ikame edildiğini.

Yerel Mahkeme kararının hukuka kesinlikle aykırı olduğunu, tüm delillerin toplanmadığını, adil yargılanma-hukuki dinlenilme hakkının ihlâl edildiğini, dosyaya sunulan deliller yazılı delil başlangıcı mahiyetinde olup, Yerel mahkemenin tanık dinletmelerine imkan sunması gerektiğini, yemin teklifi lüzumu bulunmadığı gibi, bu nedenle (davalıya yemin teklif etmediğimiz gerekçesiyle) davanın reddinin de hukuka aykırı olduğunu.

Dava dilekçesinde beliritlen ...'a ait hesap kendileri tarafından sehven yazılmış olup söz konusu hesabın ... Bankasında olduğunu, hesap adının sehven ... yazılmış olup Yerel mahkemece de eksik araştırma yapıldığını, Yerel mahkemenin eksik araştırma yapmasından dolayı dosyanın yerel mahkemeye tevdiini ve ...'e ait ...

Bankası TR ... hesabı üzerinden araştırılma yapılmasını talep ettiklerini, bildirdikleri delillerin toplandığı zaman davayı ispat edeceklerine inandıklarını, bu nedenle de dosyanın yerel mahkemeye tevdii ile özellikle tanıkların dinlenmesinin önem taşıdığını beyanla Yerel mahkemenin aleyhe kararının kaldırılmasına ve delillerinin toplanması (tahkikatın ikmali) için dosyanın yerel mahkemeye tevdiine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile takip dosyaları nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.

Davacı taraf, davalıdan iki adet çekici satın aldığını, tarafların, satış bedelinin bir kısmının nakit, bir kısmının ise taksitle ödenmesi konusunda anlaştıklarını, araçlar üzerine davalı lehine rehin tesis edildiğini, tüm satış bedelini ödemesine rağmen davalı tarafından aleyhine rehnin paraya çevrilmesi için takip başlatıldığını beyan ederek takip dosyaları nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, davalı taraf davaya cevap vermemiş, Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre; davalı tarafından davacı aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile. 23/12/2013 tarihli Borç ve Rehin Sözleşmesine dayanılarak ... plakalı ve aynı dairenin ... Esas sayılı dosyası ile.

30/06/2016 tarihli Rehin Sözleşmesine dayanılarak ... plakalı çekici üzerindeki rehnin paraya çevrilmesi amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, ... plakalı aracın davacı tarafından davalıdan 89.500 TL bedelle satın alındığı ve Noter sözleşmesinde bedelin kısmen ödendiğinin kabul edildiği, sözleşmenin satıcı tarafında davalı adına vekaleten ...'in yer aldığı, davalı tarafından davacı adına... plakalı araç için sözleşmede belirlenen bedelde fatura tanzim edildiği, ... plakalı aracın Noter satış sözleşmesi ve faturasının dosyaya sunulmadığı ancak mübrez trafik tescil belgelerinde davacı adına kayıtlı olduğunun görüldüğü,

davacı tarafından araç bedellerinin davalıya vekaleten ...'in banka hesabına gerek kendisi gerekse üçüncü kişiler tarafından gönderilen havaleler ile ödendiğinin iddia edildiği ve bu kapsamda dosyaya bir kısım banka dekontlarının sunulduğu,

Mahkemece de açıklandığı üzere takip dosyalarında yer alan alacağın miktarı itibariyle davalının ödeme iddiasını ancak yazılı/kesin delil ile ispat edilebileceği, her ne kadar davacı taraf delil olarak İbrahim Bilgin adına yapılan havalelere ilişkin dekont ve banka hesap hareketlerine dayanmış ise de, ... plakalı aracın Noter satış sözleşmesinde aracın kalan bedelinin davalı adına vekaleten işlem yapan ...'in banka hesabına havale edileceğine dair bir anlaşma olmadığı gibi dekont ve havalelerde herhangi bir açıklamanın yer almadığı,

üçüncü kişi adına yapılan ve takip konusu araçların bedellerine ilişkin olduğuna dair bir açıklama içermeyen havalelerin borcun ödendiğini ispat etmeyeceği, miktar itibariyle senetle ispat sınırının üstünde olan borcun ödendiği yönünde tanık dinlenemeyeceği, banka dekontlarının yazılı delil başlangıcı olarak kabul edilemeyeceği, dosyada davalıdan sadır olmuş ve uyuşmazlık ile ilgili olan başkaca bir yazılı delil başlangıcının da bulunmadığı, bu minvalde Mahkemece yemin deliline de başvurmayan davacının ödeme iddiasını ispat edemediğinden bahisle davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.