İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2022/759 K.2024/1564

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava dışı sigortalı ... San ve Dış Tic Ltd Şti'nin Tayland'dan satın aldığı iplik emtiasını müvekkili ... Sigorta'ya sigorta ettirdiğini, söz konusu emtianın taşınması işini davalılardan...Hizmetlerinin üstlendiğini, navlun faturasının ...'ın asıl taşıyan olduğunu kanıtladığını, fiili taşımanın ise... hat firmasına ait ... isimli gemiyle yapıldığını, ekspertiz raporundaki bilgilere göre sigortalının ...

Ltd firmasından satın alınan 710 koli polyester iplik emtiasının piyasa koşulları nedeniyle ... Ltd firmasının finansmanı kullanılarak konteyner içeirsinde... gemisine yüklenerek Ambarlı Limanına getirildiğini, konteynerin gümrüklü sahada beklerken sigortalının taşıma konusu emtiayı ... Tic.ve San. Ltd. Şti'ne sattığını ve ... Tekstil'in de aynı emtiayı ... Tekstil Ltd Şti'ne sattığını, ...

Tekstil'in emtiayı 19/10/2018 tarihinde gümrükten çektiğini, emtianın tıra yüklenerek Adıyaman'a götürülmek üzere ... Ltd.

Şti'ne getirildiğini, burada konteynerin mühür ve kapaklarının açıldığını, kapakları açıldıktan sonra kolilerin aktarma işleminin yapıldığını, aktarma işlemi yapılırken 84 koli/504bobin/net 2.688 kg ipliğin ıslanmış kolilerin parçalanmış, bobinlerin dağılmış olduğunun tespit edildiğini, konteyner boşaltıldıktan sonra tabanda bazı deliklerin tespit edildiğini, sigortalının talebi üzerine ekspertiz raporu alınmış olup 16.200,61 TL sigorta tazminatının emtiayı satın almış olan ...

Tekstil'in onayı ile müvekkilince 04/12/2018 tarihinde sigortalıya ödendiğini, alacağı tahsil edilemeyince davalılar aleyhine Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı dosyasıyla icra takibi açıldığını beyanla davalı borçuluların dava değerine uygun miktardaki menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasına, Büyükçekmece ...

İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ...Gemisine İzafeten ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirkete yasal süresi içerisinde bildirimde bulunulmadığını, müvekkili şirket için sorumsuzluk karinesi gerçekleştiğini, pasif husumet itirazında bulunulduğunu, aktif husumet itirazında bulunulduğunu, yasaya uygun halefiyet ilişkisi bulunmadığını, davacı tarafından yapılan hatır ödemesi olduğunu, işbu davanın yetkisizlik kararı ile reddi gerektiğini, İngiltere Mahkemelerinin yetkili olduğunu, konteyner varma/boşaltma limanına 29/08/2018 tarihinde tam ve eksiksiz olarak tahliye ile aynı tarihli yük teslim formu karşılığında teslim edildiğini,müvekkili şirketin sorumluluğunun sona erdiğini,

teslim tarihinden sonra 51 gün liman sahasında beklemeye başlayan konteynerin maruz kaldığı durumların sorumluluğunun müvekkili şirketin acenteliğini yaptığı donatana yüklenmesi hukuken mümkün olmadığını, Konteyner takas raporunda konteynerin alt tabanında herhangi bir hasarın tespit edilmediğini, dava konusu hasarın deniz yolu taşıması sırasında meydan ageldiği ispat edilemediğini, alacağın likit olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ...

Ve Lojistik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu hasara ilişkin ödemenin yapıldığına dair bir açıklamanın mevcut olmadığını, davacının söz konusu malları 08/10/2018 tarihinde ... unvanlı firmaya ve o da 11/10/2018 tarihinde ...

Tekstil firmaya devrettiğini, hasar ve yarar devirle birlikte alıcıya geçtiğinden davacının sunduğu ekspertiz raporuna göre hasarın devir sonrasında oluşmuş olma ihtimalinin bulunduğunun anlaşıldığını, davacı sigorta firmasının sigortalısı olmayan ... veya ... firmasının mülkiyetinde iken hasarın oluşmuş olabiliceğinin gözetildiğini, Haktim firmasının bir zararı olmadığı halde ona ödeme yapılmış olmasının açıkça bir hatır ödemesi olacağından davacının halefiyet nedeni ile rücu etmesinin mümkün olmadığını, müvekkili ... firmasının herhangi bir şekilde konişmentoda adının geçmediğini,

söz konusu mallara ilişkin tepsitlerin rücu edilen tarafların huzunda yapılması gerkeirken buna davacının yahut sigortalısı tarafından riaye edilmediğini, müvekkili davalı ... firmasının davacının sigortalısna malları 30/08/2018 tarihinde alabileceğinin bildirdiğini ve o tarihten sonra söz konusu malları üzerinden tasarruf yahut zilyetlik hakkı bulunmadığını, davacının sunduğu ekspertiz raporunun hasar sebebi konusuunda çelişkili ve hatalı değerlendirmelerle malul olduğunu belirterek davanın ve ihtiyati haciz talebinin reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinden bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 03/02/2022 tarih ve 2019/265 Esas - 2022/42 Karar sayılı kararında; "....Tüm bu belgeler değerlendirildiğinde dosyada dava konusu hasarın ihbarına (gerek akdi gerekse fiili taşıyana) veya resmi şekilde yapılan bir incelemeye dair bir delil bulunmadığından TTK m. 1T 85/4'teki iki karinenin ortaya çıktığı kabul edilmelidir.

Dolayısıyla tazminat talep eden davacı, eşyanın varma limanında konişmentoda kayıtlı olduğu şekilde teslim edilemediği ve meydana gelen hasar/zıyaın taşıyanın sorumlu olduğunu ispatlamalıdır.

Dosyada mevcut, konteynerin boş dönüşünde Kumport limanı tarafından düzenlenmiş olan 20.10.2018 tarihli, konteyner takas raporu (...) incelendiğinde konteynerde herhangi bir hasar tespit edilmediği anlaşılmaktadır Eksper tarafından konteynerin görülmediği belirlenmekte, ekspertiz raporu ekinde tutanağı imza altına alanlar tarafından çekilmiş olan fotoğraflar incelendiğinde de konteyner tabanında delik olup olmadığı anlaşılamamıştır.

Bunun yanı sıra ekspertiz raporunda hasar nedeni konteynerin 29.08.2018 tarihinde Ambarlı limanına varışına müteakip 19.10.2018 tarihine kadar gümrük işlemleri için beklemesi esnasında yağan aşın yağış sonrası konteynerin bulunduğu sahada biriken suların gerek konteyner tabanındaki deliklerden gerekse konteyner kapağı contası arasından içeriye sızması sonucu konteyner zeminine istiflenmiş kolilerin ıslanması sonucu hasarın meydana gelmiş olduğu belirtildiği anlaşılmıştır.

Deniz, taşımasında kullanılan konteynerler su geçirmez değildirler. Gerek kapak contaları ve gerekse konteynerin konulduğu yerde su birikmesi durumunda konteyner taban tahtalarından, tabanın delik olmaması halinde dahi aşırı suya maruz kalması durumunda konteyner içerisine su girebilir.

Konteynerin liman sahasında beklediği 29.08.2018 - 20.10.2018 tarihleri arasına denk gelen 26.09.2018 - 02,10.2018 tarihleri arasında İstanbul'da daha evvelce hiç yaşanmamış derecede kuvvetli bir kasırganın (Mcdieane. Kırbaç Kasırgası) yaşandığı, ağaçların devrildiği, su baskınlarına rastlandığı bilinmektedir. Bu kapsamda konteynerin liman sahasında beklediği 51 gün içerisinde ve sözü edilen kasırga nedeniyle konteyner içerisine su girişinin olduğu kanaatine varılmıştır.

Konteynerin limana ne zaman vardığını incelediğimizde ; varış ihbarının 1 nolu davalı ... tarafından, ... Tekstil'e yapılmış olduğu anlaşılmaktadır. İhbarda ...isimli gemi ile gelen konteynerin muhtemel tahliye tarihinin 29.08.2018 olacağı ve ordinonun 30.08.2018 saat 14:00 den sonra teslim alınması bildirilmektedir. Dosyada mevcut ... 'ın düzenlediği ciro edilemez ... nolu 29.07.2018 tarihli deniz yük senedi incelendiğinde gönderilenin "... Taşımacılık ve Tic.

A.Ş." olarak gösterilmiş olduğu görülmektedir. Dosyada mevcut 29.08.2018 tarihli "yük teslim talimat formu" ile dava konusu konteynerin "...Taşımacılık ve Tie. A.Ş/'ne teslimi istenmekte ve konteynerin ... tarafından teslim alındığı görülmektedir. ... Taşımacılık tarafından kaşelendiği de görülmektedir. Dosyaya KTI. tarafından celp edilen 31.08.2018 tarihli "yük teslim talimat formu" ile de KTI. Taşımacılık dava konusu kontcynerin ...

Tekstil'e teslimi istenmekte vc kontcynerin ... Tekstil tarafından teslim alındığı görülmekledir. Konteynerin liman sahasında beklediği sürede emtia 2 defa el değiştirmiş ve 17.10.2018 tarihi gümrük beyannamesi ... Tekstil adına düzenlenerek konteyner 19.10.2018 tarihinde limandan dışarıya çıkarılmıştır. 1178/3'te eşyanın taşıyanın hakimiyeti altında olduğu süre belirlenmiştir.

Bu süre yükleme limanında eşyanın teslim alınması ile "başlamakta vc boşaltma limanında teslim ile sona ermektedir, TTK m. 1178/3 (a) gereğince eşyanın gönderilene teslim edildiği anda ve f.3 (c) gereğincc boşaltma limanında geçerli kanun ve düzenlemeler uyarınca eşyanın kendilerine teslimi zorunlu makamlara veya üçüncü kişilere teslim edildiği anda taşıyanın eşya üzerindeki hakimiyeti sona ermiş olur.

Dolayısıyla belirtilen anlardan itibaren meydana gelen bir olgu sebebiyle eşya hasara veya zıyaa uğrarsa taşıyan söz konusu hasar veya ziyadan sorumlu tutulamaz.Yukarıda izah edilen sebeplerle eşyanın 31.08.2018 tarihinde teslim edilmiş olduğu vc gümrüklü sahada bekletildiği sırada teslim gerçekleşmiş olduğundan taşıyanın sorumluluğunun sona erdiği,

varma limanında teslim sırasında eşyanın hasarlı olduğuna dair bir delil dosyada bulunmadığından eşyanın varma limanında konişmentoda belirtilen haliyle (tam ve sağlam) teslim edilmiş olduğu karine olarak kabul edilmiş, TTK m. 1185 F.4 uyarınca taşıyan lehine ... karinelerin aksinin davacı sigortacı tarafından ispatlanamadığından davanın reddine dair karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur."gerekçesi ile, Davanın REDDİNE,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; emtiayı taşıyan tır şoförünün katılımıyla düzenlenmiş olan 20/10/2018 tarihli tutanakta konteynerin tabanında bazı deliklerin tespit edildiğini; dava konusu hasarın sebebinin emtianın ıslanmış olması olduğunu; konteyner altındaki deliklerin davalı taşıyıcılar elindeyken meydana geldiğini; çünkü konteynerlerin gemiye yüklenmesi, yerleştirilmesi, boşaltılması gibi işlemlerin davalılarca yapıldığını; konteynerin altı delinebilecek kadar sert bir cisme çarpılmadıkça delinmesinin mümkün olmadığını; söz konusu deliklerin davalılar elindeyken oluştuğu gerçeğinin mahkemece gözardı edildiğini;

kararın eksik incelemeye dayalı olduğunu, Karara esas alınan rapora taraflarınca yapılan itirazların dikkate alınmadığını; bu nedenle de kararın eksik incelemeye dayalı olduğunu, Emtianın sigortalı ...Tekstil e veya temsilcisine hasarsız olarak teslim edildiğine dair bir belgenin dosyada mevcut olmadığını, Davalıların dava konusu hasara ilişkin kabul edilebilir bir açıklamada bulunamadıklarını; davalıların beyan ve itirazlarının inkardan öteye geçememekte olduğunu, İlk derece mahkemesi kararının eksik incelemeye dayalı olup, usule ve yasaya aykırı olduğunu, İleri sürerek,

istinaf incelemesi sonuçlanıp karar kesinleşinceye dek icranın geri bırakılmasına, Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin Esas 2019/265, Karar 2022/42 sayılı ve 3/2/2022 tarihli kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, davalıların taraflarına icra inkar tazminatı ödemelerine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Dava, nakliyat abonman sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalılar tarafından taşınması sırasında hasarlandığı iddiası ile hasar bedelini dava dışı sigortalısına ödeyen davacı sigortacının halefiyet ilkesi gereğince akdi ve fiili taşıyıcı olan davalılardan rücuen tahsili talebiyle başlatılan icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır. Mahkemece, davanın reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Somut olayda, dava dışı sigortalı ... San ve Dış Tic Ltd Şti. tarafından Tayland'da yerleşik ... (...) LTD. İsimli firmadan 26.06.2018 tarih ve SE:... nolu fatura muhteviyatı olarak 34. 988,80 USD bedelle satın alınan 710 koli (net: 22.720,000 kg. brüt: 24.381.400 kg) polyester ipliğin, “...'' teslim şekliyle satın alındığı, davacının sigortalısı tarafından satın alınan emtianın taşınması için davalı ... ve Lojistik Hizmetleri Tic LTD. ŞTİ.

Anlaştığı, bu davalınında dava dışı ... Taşımacılık ve Tic. A.Ş. İle alt taşıma sözleşmesi yaptığı, dava dışı ... firmasının sorumluluğundu Laem Chabang Limanı/Tayland'dan Türkiye'ye sevk edilmek üzere ... nolu konteyner içerisinde ... isimli gemiye navlun karşı taraf ödemeli olarak yüklendiği, konşimentoda, yükleme limanı ..., boşaltma limanı ve nihai teslim yerinin İstanbul Limanı olduğu, dava konusu deniz taşıması ... No'lu ana ve ...

No'lu ara konşimento tahtında yapıldığı, Ara konşimentoda yükleten olarak dava dışı satıcı ... Ltd., gönderilen olarak alıcı sigortalı ... Tekstil kaydedilmiş ve 1 adet 40 feet ... konteynerın Konişmentoda “Shipper's load. count and seal (Gönderen tarafından yüklenmiş, sayılmış ve mühürlenmiştir)” kaydının yer aldığı, ... numaralı 29.07.2018 tarihli ciro edilemez ana konişmentoda ise gönderilenin ... Taşımacılık ve Tic. A.Ş. olduğunun görüldüğü, ...

Numaralı 20.08.2018 Tarihli Navlun Faturasının davalı ... tarafından, dava dışı sigortalı alıcı ... Tekstil adına düzenlendiği, fatura konusunun “Navlun Bedeli” olduğu, öte yandan ... Anadolu Gemi Acenteliği tarafından düzenlenen ve muhatabı ...Taşımacılık olan navfun faturasının da dosyaya sunulduğu, varış ihbarının davalı ... tarafından, ...

Tekstile yapılmış olduğu, ihbarda ...isimli gemi ile gelen konteynerin muhtemel tahliye tarihinin 29.08.2018 olacağı ve ordinonun 30.08.2018 saat 14:00 den sonra teslim alınmasının bildirildiği, geminin 29.08.2018 tarihinde Ambarlı Limanına vardığı, dosyada 29.08.2018 tarihli “yük teslim talimat formu” ile dava konusu konteynerin “...Taşımacılık ve Tic. A.Ş.”ye teslimi istenmekte ve konteynerin teslim alınarak Konşimentonun ...

Taşımacılık tarafından kaşelendiği, dosyaya ... tarafından ibraz edilen 31.08.2018 tarihli “yük teslim talimat formu” ile de ... Taşımacılık dava konusu konteynerin ... Tekstil'e teslimi istenmekte ve konteynerin ... Tekstil tarafından teslim alındığı, konteynerin gemiden tahliyesine müteakip konteynerin gümrüklü sahada beklediği, sigortalı tarafından söz konusu ipliklerin konteynır gürüklü sahada ike ... TEKS. TİC. VE SAN, LTD.

ŞTİ 'ne 08.10.2018 tarih ve ... nolu e-faturası ile gümrükte satışının yapıldığı, ... TEKS. TİC. VE SAN. LTD. ŞTİ. Tarafından da ipliklerin gümrükte 11.10.2018 tarih ve ... nolu e- fatura ile ... TEKSTİL 1.TD. ŞTİ. 'ne satışmın yapıldığı ve konteynerin ... TEKSTİL tarafından 19.10.2018 tarihinde saat 17.00 'da gümrükten çekildiği, ...SAN. DIŞ TİC. LTD. ŞTİ. 'nden ... TEKSTİL TİC SAN. LTD. ŞTİ. ne oradan da ... TEKSTİL LTD. ŞTL 'ne gümrükte devredilen ...

LTD.ŞTİ. tarafından ... SAN. TİC, LTD. ŞTİ. 'ne ait ... plakalı dorse ve ... plakalı aracın sürücü ... tarafından ... nolu konteyner ile ... TEKSTİL adına Adıyaman'daki fabrikalarına götürülmek üzere TIR'a aktarılmak üzere ... TAŞ. OTOM. ..... LTD. ŞTİ'ne geldiği, ipliğin boşaltımına 19.10.2018 saat 18.00 civarında başlandığı, konteynır mühür ve kapakları şoför ve ... TAŞ. OTOM. .... LTD.

ŞTİ. yetkilisi tarafından beraber açıldığı, kapaklar açıldıktan sonra koliler aktarılmaya başlandığı ve ilk sıradan itibaren en alttaki kolilerin ıslanmış ve parçalanmış olduklarının görüldüğü, firma yetkililerine durum hemen haber verildiği ve onların talebiyle fotoğraf ve tutanak tutulması için aktarma işlemine 20.10.2018 'de devam edildiği, 20.10.2018 saat 19.00'da bitirildiği, konteynırın tamamen diğer TIR'a aktarılması sonucunda 625 koli net 20.032 kg ipliğin sağlam, 84 koli (504 bobin) net 2.688 kg ipliğin ise ıslanmış ve kolilerin parçalınmış bobinlerin dağılmış olduğunun tespit edildiği,

22/10/2018 tarihinde expertiz talebi üzerine 25.10.2018 tarihinde yapılan expertiz neticesinde 07/11/2018 tarihli rapor düzenlendiği anlaşılmıştır. Mahkemece taraf delillerinin ibrazı sağlanarak, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi heyetinden rapor alınarak istinafa konu karar verilmiştir.

Dava konusu taşımaya ilişkin konişmentoda konteynere ilişkin herhangi bir hasar kaydının olmadığı, konişmentoda;" Shıpped On Board = konteynerin gemiye yüklendiği " , ... = söz konusu malların konteynere yüklenmesi, istifi, tartımı ve sayımı işlemlerinin bizzat yükleyici tarafından yapılmış olduğu,'' kayıtlarının mevcut olup bu kayıtların birlikte değerlendirilmesinde, emtianın gemiye hasarsız yüklenmiş olduğu, geminin 29.08.2018 tarihinde Ambarlı/Kumport Limanına vardığı ve 29.08.2018 tarihinde Ambarlı/Kumport limanında tahliye edilmiştir.

Gemi limanda tahliye edildikten sonra konteynerde gözle görülür bir hasarın olması durumunda gemi ve liman görevlileri tarafından konteyner el değiştirme tutanağının veya konteynerin limanda gönderilenin yetkili temsilcisi tarafından teslim alındığı sırada tutulmuş bulunan bir hasar tutanağının bulunmadığı, konteynırın dışında gözle görülür fiziki bir darbenin/hasarın olmadığı, dosyada mevcut, konteynerin boş dönüşünde Kumport liman görevlileri tarafından düzenlenmiş olan 20.10.2018 tarihli, konteyner takas raporu (...) incelendiğinde, konteynerde herhangi bir hasar tespiti olmadığı anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamından; davacı tarafın kendisi yahut sigortalısı tarafından TTK 1185/1 madde de öngörülen teslimden itibaren 3 gün içerisinde hasarın davalı taşıyana ihbar edildiğine veya TTK.

1185/2. maddeye uygun olarak tarafların katılımıyla mahkemece inceleme yapıldığına dair bir belge ya da bilgi bulunmadığından, bu durumda TTK m. 1185/4 hükmü gereğince, taşıyanın eşyayı deniz taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği, eşyada bir zıya veya hasar meydana gelmiş ise, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten kaynaklanmış olacağının kabul edileceği, ancak bu karinelerin aksinin ispat edilebileceği, bu durumda ispat yükünün tazminat talep eden davacıda olduğu, konişmento da yüke ilişkin bir ihtirazi kayıt bulunmadığı, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere emtianın 31.08.2018 tarihinde teslim edildiği,

malın teslim alınırken ihtirazi kayıtla hasarlı olarak teslim alındığına dair delil olmadığı, malın teslim alınmasından yaklaşık 2 ay sonra 25.10.2018 tarihinde yapılan expertiz neticesinde düzenlenen expertiz raporunda malın hasarlı olduğu tesbit edilmiş ise de mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda.

Dava konusu hasarın sebebinin limanda gümrüklü sahada bekleme süresinde ortaya çıkan ıslanma olduğunun teknik yönden belirlendiği ve davalıların teslim sonrasında gerçekleşen söz konusu hasardan sorumlu tutulmalarının mümkün olmadığı, hasarın eşyanın taşıyanın hakimiyeti altında bulunduğu süreçte gerçekleşen bir olgu sebebiyle ortaya çıktığı ispatlanamadığından her iki davalının da zarardan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı belirtilmekle.

Bu tesbitler ışığında İlk derece mahkemesince davanın reddine yönelik verilen hüküm ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.