İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2022/897 K.2024/1919

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı şirkete olan 3.533,80 USD bedelli borcunun tahsili amacıyla Çerkezköy icra dairesinde 2017/3620 E.sayılı dosya ile takibe geçilmiş,borçlu taraf borcun 2.000,00TL'lik kısmına itiraz etmediğini ancak bakiyeye itiraz ettiğini beyanından dolayı Çerkezköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2017/571 E. sayılı dava açılmış, davalının takibe konu borcunun;

müvekkil şirketten satın aldığı hizmet bedellerine ilişkin faturalardan ve buna bağlı olarak oluşturulan cari hesap ilişkisinden kaynaklandığını, ....sayılı dosyasına kendi kayıtlarında gözüken bakiye üzerinden kısmi ödeme yapması,takibe konu kalan bakiyeye ilişkin bir borçları kalmadığını iddia etmelerinin yerinde olmadığı belirtilmiş,01.02.2018 tarihinde mahkemeye sunulan cevaba cevab dilekçesinde özetle; takibe konu fatura alacakları ve ticari defterler incelendiğinde konu -bakiyenin davalıya ait ... cinsi,...-... - konişmento nolu,2 palet-1500 KGS çekilmeyen yüke ait olduğu,

konu yük belirli bir süre boşaltma limanında bekletilmiş olup gerek bilgilendirme gerekse hatırlatmalara rağmen teslimat sağlanamadığı,bunun üzerine davacı şirket Kadıköy ....

Noterliği 18.05.2015 tarih,... yevmiye nolu ihtarnameyi davalı şirketin kayıtlarda bulunan merkez adresine keşide etmiş, ihtarnamede özetle;25.05.2015 tarihine kadar yükün teslim alınması için müracatta bulunulmadığı takdirde o tarihe kadar oluşmuş ve oluşacak olan tüm nakliye,lokal,demuraj,ardiye,beklemevb.masraflara ilaveten tüm imha ve bekleme Masraflarının fatura edileceği,ödeme yapılmaması halinde bu faturalara ilişkin de yasal yollara başvurulacağı belirtilmiş,konu ihtarnameye olumlu ya da olumsuz bir dönüş olmadığı gibi,

yükün teslimatı sağlanamamış ve işlemlere ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığı iddia etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ticari defterlerinde yapılacak bilirkişi incelemesinde davacının taraflarına ulaşan ve gerçekten sunduğu hizmetlere ilişkin faturalarına karşı ilgili icra müdürlüğünde ödeme yapılmış, defter kayıtlarında alacaklı olduğunu iddia eden firmaya karşı herhangi bir borç bakiyesi kalmadığı,

davacı ya sunmadığı hizmetlere ilişkin fatura düzenlediği ya da taraflarına... çerçevesinde göndermediği fatura ve ya faturalar nedeniyle alacak iddiasında bulundukları,davacının tamamen kötü niyetli olup aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödenmesine hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 19/01/2022 tarih ve 2021/708 Esas - 2022/40 Karar sayılı kararında. "Dava, faturaya dayalı başlatılan icra takibine borçlu tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu, davalının davacıya karşı takibe konu faturalardan dolayı borçlu olup olmadığı noktasındadır.

Somut olayda, davacı tarafça düzenlenen bir tanesi 880,00 USD bedelli, diğeri 2.653,80 USD bedelli olmak üzere iki adet fatura bedelinin kendilerine ödenmediğinden bahisle davalı aleyhine takip başlatılmış ve faturadaki miktarlar kadar alacaklı oldukları iddia edilmiş, davalı tarafça davacıya takip miktarı kadar borçlu olunmadığı,

borçlu oldukları miktarın takip dosyasına ödenmiş olduğu savunmasında bulunulmuştur.Davacı taraf, takip dayanağı belgelerinde yalnızca iki adet faturaya dayanmış olup, işbu davada davalının taşıyan sıfatıyla yer aldığı konişmento senedini ibraz etmiştir.İtirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı olduğundan, alacaklının takipte dayandığı belgeler dışında başka belgelere göre alacağın tespit edilmesi bu davada mümkün değildir.

Davacının icra takibine dayanak belge dışında konişmento senedinden kaynaklanan başka alacakları varsa onlar için ayrıca icra takibi yapması veya alacak davası açması gerekecektir. (Bkz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/11-1299 - 2021/779 E-K) Bu nedenle, mahkememizce davalının konişmento senedinden kaynaklanan edimlerini yerine getirip getirmediğine ilişkin araştırma yapmaya lüzum görülmemiş, takibe dayanak edilen faturalar çerçevesinde yargılama yapılmıştır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 21. maddesine göre; fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdî bir ilişkinin bulunması gerekir.

Madde hükmüne göre faturanın bir alacağın mevcudiyetine delil teşkil etmesi, karşı tarafa tebliğinden itibaren sekiz gün içinde hiçbir itiraza uğramamış olması koşuluna bağlıdır. Bunun için de öncelikle taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin varlığının kanıtlanmış olması gerekir.

Davalının sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda davacının öncelikle aralarındaki akdî ilişkiyi ispat etmesi gerekmektedir.Tek başına fatura düzenlenmesi akdî ilişkinin varlığını ispat etmeye yeterli değilse de, satıcı tarafından gönderilen faturanın alıcı tarafından ticarî defterlerine kaydedilmesi durumunda, alıcı ile satıcı arasındaki akdî ilişkinin var olduğu kabul edilebilir.

Ancak, eğer fatura, alıcının ticarî defterlerinde kayıtlı değilse, satıcı alacak iddiasını diğer delillerle ispat etmelidir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222/3 maddesine göre, usulüne uygun tutulan ticarî defter kayıtlarının sahibi lehine delil olabilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticarî defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekmektedir.

Tarafların ticari defterleri, mali müşavir bilirkişi heyetinin rapor hazırlaması amacıyla dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi heyetince sunulan rapordan, davacının defterlerinin delil mahiyetinde olduğu, ticari defterlerine göre takibe konu fatura bedellerinin tahsil edilemediği, davalının defterlerinin delil mahiyetinde olduğu, ticari defterlerine yalnızca 880,00 USD bedelli faturadan dolayı 2.043,45 TL borç kaydedildiği,

2.653,80 USD bedelli faturanın davalının ticari defterlerine kayıt edilmediği tespit edilmesi nedeniyle, davalının yalnızca bu faturadan dolayı sorumlu olacağı kabul edilmiştir.Davalı taraf, icra takibine yaptığı itirazında bu borcunu ikrar etmiş ve takip dosyasına 13/07/2017 tarihinde 2.400,00 TL ödediğine ilişkin dekontu ibraz etmiştir.Söz konusu ödeme dava tarihinden önce olup, dava tarihi itibariyle davalının takibe konu faturalardan dolayı davacıya karşı bir borcu olmadığı anlaşılmış, yukarıda yapılan tüm açıklamalarla birlikte davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. "gerekçesi ile,

''Davanın REDDİNE,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Yerel Mahkemenin kararının icra takibine dayanak belgelerle sınırlı inceleme yapmak ve bunun dışındaki belgeleri incelememe esasına dayalı olarak karar verildiğini, yerel mahkemenin değerlendirmelerinin aksine İcra takibine konu edilen her iki faturanın da aynı hukuki ilişkiden kaynaklandığını,Davacı Müvekkili firmanın ... - ...

Konşimento senedinden kaynaklı navlun alacağına ilişkin olarak 880,00 USD tutarlı, konşimento senedinde yer alan yükün davalı tarafından süresinde teslim alınmaması sebebiyle uğramış olduğu zararlara ilişkin olarak da 2.653,80 USD tutarlı faturayı keşide ettiğini, Davacı Müvekkili firmanın ... - ... konşimento senedinden kaynaklı hak edişlerine ilişkin olarak davalı tarafa keşide 880,00 USD ve 2653,80 USD tutarlı faturalar davalı tarafça ödenmediğini, davalının takibe haksız ve mesnetsiz olarak kısmi borca itiraz ederek 880,00 USD bedelli faturayı ödemiş olduğunu,

vaki itiraz üzere 2.653,80 USD tutarlı fatura bakımından icra takibinin durmasına neden olduğunu, Mahkemenin değerlendirmelerinin aksine takibe konu edilen ve dayanak belge olarak takipte yer alan faturaların ayni akdi ilişkiden kaynaklı olduğunu, davalının 880,00 USD tutarlı faturayı kabul edip 2.653,80 USD tutarlı faturayı kabul etmemesi esasen taraflar arasındaki akdi ilişkinin kabul edilmesi anlamına geldiğini, her iki faturanın da ... - ...

Konşimento senedinden kaynaklandığını, esasen her iki faturanın üzerinde de faturaların kaynaklandığı akdi ilişkiye ilişkin ayrıntılar yer almakta olduğunu, faturaların aynı konşimento senedinden kaynakladığının sarih olarak anlaşıldığını, Ayrıntılı olarak izah edilen sebeplerle mahkemenin Konşimento senedinden kaynaklı edimlere ilişkin araştırma ve değerlendirme yapmasının bu doğrultuda alacağın yerindeliğini tartışması icap ederken eksik ve hatalı inceleme sonucu usul ve yasaya aykırı biçimde davanın reddine karar verildiğini,

mahkemenin İcra Takibine sıkı sıkıya bağlılık prensibi doğrultusunda konşimento senedine yönelik inceleme yapmamasının fevkalade hatalı bir değerlendirme olduğunu, dayanak faturaların içeriği incelendiğinde ... - ...

Konşimento senedine ilişkin tüm ayrıntıların faturalarda yer aldığının görüldüğünü, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında da alacaklarının varlığının tespit edildiğini, Ayrıca 2.653,80 USD bedelli Fatura konusu ile alakalı olarak müvekkili tarafından davalı tarafa Kadıköy ... Noterliğince 18.05.2015 tar.,... yevmiye no ile İhtarname keşide edilerek.

Davalıya ait ... -...Konşimento no’lu, alıcısı station de condıtıonnement olan yük alıcısı tarafından 03.01.2015 tarihinden beri alınmadığını, 25.05.2015 tarihine kadar alınması yönünde müracaatta bullunulmaması halinde globelink ... (...) ... tarafından imha edileceği bu güne kadar oluşmuş tüm nakliye ve,lokal,demuraj,ardiye,bekleme vb masraflar ile ilave tüm imha ve bekletme masraflarının tarafınıza fatura edileceği hususunun ihtar edildiğini, ”İhtarname dosyamızda Mübrezdir” Davalı tarafından anılan ihtarnamenin kendisine tebliğ edilmesine rağmen malını teslim almadığını,

bu nedenle oluşan zararın edilen 24.06.2015 tar.,... no’lu 2.653,80 USD tutarlı fatura ile davalıya fatura edildiğini, davalının esasen anılan ilişkiyi kabul etmesine rağmen faturayı ödemekten imtina ettiğini, dosyaya verdiği layihada ise ödediğini beyan ettiğini, bu nedenle davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini,Mahkemenin gerekçeli kararında takibe konu her iki fatura bakımından da red kararı vermişse de esasen 880,00 USD tutarlı faturaya davalı tarafından itiraz edilmediğini ve takip tarihinden sonra 880,00 USD tutarlı faturaya ilişkin tutar İcra dosyasına ödendiğini,

taraflarınca da huzurdaki itirazın iptali davasında sadece 2.653,80 USD tutarlı faturaya ilişkin tutar dava konusu edildiğini, bu bakımdan da yerel mahkeme kararı usul ve yasaya aykırılık taşıdığını,Arz edilen tüm bu nedenlerle istinaf yolu ile haksız ve hukuki dayanaktan yoksun yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi için istinaf yoluna müracaat zaruretinin hasıl olduğunu,İleri sürerek;

arz ve izahına çalışılan nedenlerle ve yargılamada da resen takdir buyurulacak nedenler ve kamu düzeni ile alakalı tespit edilen nedenlerle Tekirdağ Asliye Ticaret Mah. 2021/708 E.,2022/40 K. sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak bozulmasına ve davacı müvekkili tarafından ikame edilen davanın kabulüne, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava; açık cari hesap alacağının tahsili için başlatılan icra takibine kısmi itirazın iptali ile davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talebine ilişkindir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş, verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davacı vekili, dava dilekçesinde davacı tarafından davalıya verilen hizmet karşılığı düzenlenen faturalara dayanan cari hesap alacağının davalı tarafından ödenmediğini, alacağın tahsili için yapılan icra takibine kısmi itiraz edildiğini, yargılama sırasındaki beyanlarında itiraz edilen faturanın 2.653,80 USD bedelli faturanın davalıya ait ... cinsi, ...-...

Konişmento Nolu, 2 Palet - 1500 KGS çekilmeyen yüke ilişkin masraflara ait olduğunu, itirazın haksız olduğunu, haksız itirazın iptaline ve davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafından verilen hizmete ilişkin 880.00 USD bedelli faturanın bedelinin ödenerek bakiye kısma ilişkin icra takibine itiraz edildiğini, takip dayanağı olan 2.653,80 USD bedelli faturaya konu hizmetin verilmediğini ve yapılan masrafların ve masraf karşılığı davacı tarafından ödenen bedellerin ispat edilmediğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Taraflar arasında taşıma sözleşmesi akdedildiğine ilişkin bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Taraflar arasında istinafa da gelen temel uyuşmazlık; davacı tarafından davalıya düzenlenen 2.653,80 USD bedelli yurt dışı masraflar açıklamalı faturaya masrafların neler olduğu, söz konusu masrafların davacı tarafından yapılıp yapılmadığı, söz konusu bedelin davacı tarafından ödenip ödenmediği, bu masraflardan davalının sorumlu olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

Mahkemece tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, davacı tarafından düzenlenen ihtilafa konu 2.653,80 USD bedelli yurt dışı masraflar açıklamalı faturanın davalının ticari defter ve kayıtlarında yer almadığı, faturanın dayanak belgelerinin davacı tarafından sunulmadığı tespit edilmiştir. Tek başına fatura düzenlenmesi alacağın ispatı için yeterli değildir.

Fatura içeriği malın teslim edildiğinin/hizmetin verildiğinin, düzenleyen tarafça ispat edilmesi gerekir. Davacı tarafından ihtilafa konu iş bu faturanın davalıya ait ... cinsi, ...-...

Konişmento Nolu, 2 Palet - 1500 KGS çekilmeyen yüke ilişkin masraflara ait olduğu, söz konusu yük için aynı zamanda 880,00 USD bedelli navlun faturası düzenlendiği, bu fatura bedelinin davalı tarafından itiraz edilmeksizin ödendiği, bu durumda aynı yüke ilişkin düzenlenen ihtilaf konusu faturanın kabul edilmemesinin çelişkili olduğu iddia edilmiştir.

Ancak davalı tarafından itiraz edilmeksizin ödenen 880,00 USD bedelli faturada navlun bedelinin 300,00 USD ve yurtdışı masrafların 580,00 USD olarak belirtildiği, bu durumda aynı yüke ilişkin yurtdışı masrafı olarak ihtilafa konu fatura ile birlikte iki fatura düzenlendiği ve davalıdan mükerrer talepte bulunulduğu,

davacı tarafından itiraz edilmeksizin ödenen faturada belirtilen masraflar dışında ihtilafa konu faturadaki yurtdışı masrafların neler olduğuna, masrafların kendisi tarafından ödendiğine ve bu masraflardan davalının sorumlu olduğuna ilişkin dosyaya herhangi bir geçerli, yazılı ve kesin delil sunulmadığı anlaşılmakla, Mahkemece davanın reddine karar verilmesi isabetli olup, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Sonuç olarak; ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesi usul ve yasaya uygun olup, kamu düzenine aykırılık da tespit edilmediğinden,

davacının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.