İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/1024 K.2026/268

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin davalı bankadan 3 adet teminat mektubunu teslim aldığını, müvekkillerinin mezkur teminat mektubunda yer alan taahhüdün kiracısı tarafından yerine getirilmemesi nedeniyle. 24.05.2015 tarihinde davalı bankaya teminat mektuplarının paraya çevrilmesi talebi ile yazılı şekilde başvurduğunu, müvekkillerinin işbu talebinin davalı banka tarafından; söz konusu teminat mektuplarının...

Şirketinin yükümlülükleri için geçerli olduğu, somut olayda ise tazmine konu teminat mektuplarının ...

A.Ş'nin imzaladığı kira sözleşmesi nedeniyle tazmin edilmek istendiği, ...A.Ş'nin teminat mektubu ile hiçbir ilgisinin bulunmadığı, işbu şirketin yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle tazmin talebinde bulunmasının hukuken mümkün olmadığı gerekçesi ile reddedildiğini, davalı bankanın, müvekkillerinin teminat mektuplarını paraya çevrilmesi talebine ilişkin red cevabı yazısında;

teminat mektuplarının hiçbir zaman yürürlüğe girmediğini beyan ettiğini, davalı bankanın hukuki olarak edimlerini yerine getirmemesi ve müvekkillerine söz konusu teminat mektuplarının bedellerinin ödememesi nedeni ile işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu, teminat mektuplarına konu edilen kira sözleşmesinin dava dışı...

Şirketi'nin yönetim kurulu başkanı olan ...tarafından müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzalandığını, dolayısı ile davalı bankanın verdiği red cevabının hukuka aykırı olduğunu, davalı bankanın teminat mektubunda yer alan riskin gerçekleşmesi halinde muhatabın ilk tazmin talebi üzerine ödemede bulunmayı garanti ettiğini, müvekkillerinin kira alacaklarını tahsil edemediklerini, kira sözleşmesinin yazılı şekilde yapılmasının gerekmediğini, dolayısıyla dava dışı...

Şirketi'nin yazılı kira sözleşmesinde isminin geçmemesinin taşınmazın bu şirkete kiraya verilmediği anlamına gelmeyeceğini, taşınmazın bu şirket tarafından fiilen kullanıldığını, beyanla 84.000,00 TL alacağın, talep tarihi olan 24.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacılar ile müvekkili banka arasında garanti sözleşmesi kurulmadığını, müvekkili banka tarafından, teminat mektuplarında yer alan lehtar dışındaki üçüncü bir kişinin taahhütlerinin garanti edilmesi hukuken mümkün olmamasına rağmen davacıların tazmin talebinde bulunabildiğini, tek başına bu durumun talebin ne denli haksız ve hukuka aykırı olduğunu ve huzurdaki davanın reddedilmesi gerektiğini ispatlamaya yeterli olduğunu, ilk talep halinde ödeme kaydının davacıların haksız, hukuka aykırı, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olan tazmin talebinin yerine getirilmesinin gerekçesi olamayacağını,

teminat mektupları hiçbir zaman yürürlüğe girmediğinden süre sonunda hükümsüz hale gelmiş olup, müvekkili bankanın herhangi bir sorumluluğunun da kalmadığını beyanla huzurdaki haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davanın teminat mektubu bedellerinin tazmini talebine ilişkin olduğu, teminat mektuplarının... ... Anonim Şirketi ile İstanbul ili, Eyüp ilçesi, ... Köyü, 125 ada, ..., C blok, ... nolu dükkan için yapılacak kira sözleşmesi için verildiği, kira sözleşmesinin ise İstanbul ili, Eyüp ilçesi, ... Köyü, 125 ada, ..., C blok, ... nolu dükkan için ... A.Ş ile imzalandığı, uyuşmazlığın kira sözleşmesini müteselsil kefil sıfatıyla imzalayan ...ın.....

Şirketinin yönetim kurulu başkanı olmasının teminat mektubunun nakde çevrilmesi için yeterli olup olmadığı noktasında toplandığı, TBK'nın 128. maddesinde yer alan düzenleme çerçevesinde banka teminat mektubu ile banka tarafından üçüncü kişi konumunda olan lehtarın edimini ifa etmemesi veya teminat mektubunda belirtilen risklerin ortaya çıkması halinde, teminat mektubunda belirtilen zararların karşılanacağının muhataba taahhüt edildiği, yasal düzenleme dikkate alındığında davalı bankanın....

Şirketi ile imzalanacak kira sözleşmesi için garanti verdiği, sözleşmenin ... Şirketi ile imzalandığı, sözleşmeyi müteselsil kefil sıfatı ile imzalayan ...ın... .... Şirketi'nin yönetim kurulu başkanı olmasının..... Şirketini kira sözleşmesinin tarafı haline getirmeyeceği, kaldı ki ...ın kira sözleşmesini... ...

Şirketi yönetim kurulu başkanı sıfatı ile imzalamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ve karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

DAVACILAR VEKİLİNCE İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:davalı bankanın teminat mektuplarında garanti altına alınan kira sözleşmesine konu dükkanın...

Şirketi tarafından kiralanmaması sebebiyle teminat mektuplarının yürürlüğe girmediğini ve sorumluluklarının sona erdiğini ifade ettiği ancak kira sözleşmesinin anılan şirketin yönetim kurulu başkanı tarafından müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzalandığı, dolayısıyla davalı bankanın red cevabının haksız olduğu, Türk Borçlar Kanunu'na göre kira sözleşmesinin yazılı olma zorunluluğunun bulunmadığı,... Şirketi'n taşınmazı fiilen kullandığı, yazılı kira sözleşmesinde....

Şirketi'nin adının geçmemesinin önemli olmadığı, bu şirketin sözlü anlaşma ile kira sözleşmesinin tarafı haline geldiği, kaldı ki bu şirketin kira sözleşmesinin tarafı olmaması halinde adına teminat mektubu düzenlenmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davalı bankanın beyanlarının ikrar niteliğinde olduğu, İlk derece mahkemesi tarafından hüküm kurulurken....

Şirketinin kiracı sıfatı, kiralamaya konu taşınmaz bilgileri ve kira ilişkisi hususunda, davalı dilekçesinde yer alan ikrar hususunda ve teminat mektubunun hangi nedenle ve hangi ilişkinin teminatı olarak belirlendiği hususunda araştırma yapmadığı ve davalı bankanın ilk tazmin talebi ile ödeme yapma yükümlülüğü altında olduğuna ilişkindir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, banka teminat mektubu bedelinin tazmini talebine ilişkindir.

Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş ve karara karşı davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacı tarafça ileri sürülen tüm istinaf sebepleri yargılama aşamasında sunulan dava ve beyan dilekçeleri ile de ileri sürülmüş, ilk derece mahkemesince gerekçeli kararda her bir iddia sebebi hakkında ne şekilde değerlendirme yapıldığı açıklanmıştır.Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre; dava konusu edilen ve davalı banka tarafından düzenlenen teminat mektuplarının 07/03/2014 tarihli oldukları ve teminat mektupları ile 09/03/2015 tarihine kadar, dava dışı... ...

A.Ş. ile davacılar arasında, İstanbul ili, Eyüp ilçesi, ... köyü, 125 ada, ..., C blok, ... nolu ve dükkan vasıflı taşınmazın kiralanmasına dair imzalanacak kira sözleşmesi ile adı geçen şirketin üstleneceği taahhütlerini kısmen veya tamamen yerine getirmemesi nedeniyle davacılara 24.780 TL'nin ödeneceğinin taahhüt edildiği, teminat mektuplarında açık adres ve bilgisi yazan taşınmazın davacılar tarafından sunulan 01/02/2014 başlangıç tarihli ve 5 yıl süreli kira sözleşmesi ile dava dışı ...

A.Ş.'ye kiralandığı, teminat mektuplarının geçerli olduğu süre içerisinde taşınmazın kiracısının...

Şirketi olmadığı, her ne kadar kira sözleşmesinin sözlü şekilde yapılabilmesi mümkün ise de, taşınmazın yazılı kira sözleşmesi ile dava dışı ... ..Şirketi'ne kiralanması ve bu sözleşmenin bizzat davacılar tarafından delil olarak sunulması karşısında, aynı tarih aralığında lehtar... ..Şirketi'ne de kiralanmış olamayacağı, teminat mektuplarında kira sözleşmesinde müşterek borçlu ve müteselsil kefil olan ...ın ediminin garanti edilmediği,

dolayısıyla... ..Şirketi'nin yönetim kurulu başkanı olduğu iddia edilen bu kişinin, kendisi adına müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzaladığı kira sözleşmesi ile davalı bankanın sorumluluğu arasında ne gibi bir bağlantı kurulabileceğinin davacı tarafın iddialarından anlaşılamadığı, buna göre dava konusu banka teminat mektupları nedeniyle davalı bankanın ödeme yapma sorumluluğunun doğmadığı ve Mahkemece davanın reddine dair verilen kararın isabetli olduğu anlaşılmıştır.Sonuç olarak,

dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacıların istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.