İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/1055 K.2025/2216

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirkete ait karar defterinin iş yerinde masa altında bulunan çift bölmeli çekmecenin kilitli bölümünde iken çalındığını, müvekkili şirket yetkilisi .....'ın, şirkete ait karar defterini bilgisayar çantasına koyduğunu, çantayı da çalışma masasının altında yer alan kilitli çekemece sakladığını, ancak Kasım ayında yağan yoğun yağmurda yokuşun sonunda bulunan işyerini su bastığını, daha sonra 15/11/2024 tarihinde müvekkili şirket yetkilisi ve yeğeninin iş yerini temizleyeme çalıştıkları sırada masa altında yer alan kilitli çekmecenin kırılmış olduğunu fark ettiklerini, çekmecede saklanan bilgisayar çantasının çalınmış olduğunu,

içerisinde bulunan şirket karar defterinin de bu şekilde çalındığını, bunun üzerine müvekkili şirket yetkilisinin, polis merkezine giderek şikayette bulunduğunu, ...'in tanık olarak dinlenmesini talep ettiklerini beyanla dava konusu karar defterinin zayi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olmasının zorunlu olduğu, davacı şirket yetkilisinin Emniyette verdiği ifadede, çantanın nasıl kaybolduğunu bilmediğini, muhtemelen su basması sonucu kaybolduğunu ifade ettiği, savcılık tarafından verilen kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair kararda davacının, olayla ilgili şikayetinin bulunmadığının belirtildiği,

davacı tarafça dava ile karar defterinin içerisinde bulunduğu bilgisayar çantasının çalındığını iddia ettiği, talebe konu defterin, basiretli tacir ilkesine uygun şekilde saklanması gerektiği, buna rağmen gerekli özen ve ihtimamın gösterilmediği,

dava dilekçesinde talebin hırsızlık sebebine dayandığı ancak Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2025/6221 soruşturma numaralı dosyasında "...müştekinin konu ile ilgili olarak şikayetinin bulunmaması nedeni ile olay hakkında kamu adına Kovuşturma Yapılmasına Yer Olmadığına..." şeklinde karar verildiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Müvekkili şirkete ait karar defterinin iş yerinde masa altında bulunan çift bölmeli çekmecenin kilitli bölümünde iken çalındığı, olayın müvekkilinin dükkanının su basmasından sonra gerçekleştiği, Mahkemece tanık dahi dinlenmeden sırf soruşturmadan takipsizlik çıktı diye davanın reddine karar verildiği, müvekkili açısından çıkmaz yola girildiği, bu halde müvekkilinin karar defterine ulaşamadığı ve şirketi yönetemediği, mahkemenin verdiği kararın hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir. Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.TTK'nın 82/7. maddesinde.

"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün (01/07/2022 Tarihli 7417 sayılı Kanun ile değişik) içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir.

Yukarıdaki düzenleme uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler için zayi belgesi verilebilmesi, defter ve belgelerinin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunmasına, ayrıca zıyanın, tacirin iradesi dışında bir durum nedeniyle meydana gelmiş olmasına bağlıdır.

Somut olayda; davacının dava dilekçesinde şirkete ait karar defterinin içerisinde bulunduğu bilgisayar çantasının çalındığını iddia ettiği, buna karşılık savcılığa yaptığı başvuruda işyerinde hırsızlık meydana geldiğinden bahisle şikayetçi olmadığı, bu nedenle de savcılık tarafından kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, davacı tarafın iş bu dava ve savcılık dosyasında farklı beyanlarda bulunarak çelişkili davranış yasağına aykırı davrandığı, davacının işyerinde hırsızlık olayının meydana geldiğine dair herhangi bir ispat vasıtasının sunulmadığı,

kaldı ki her gün kullanılan bir işyerinde, masa altı çekmecede bulunan bir defterin çalınması ve bunun ancak işyerini su basması ile fark edilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davacının karar defterinin TTK'nın 82/7. maddesinde sayılan bir sebeple zayi olduğunu ispat edemediği, Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmış, kararda kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.