İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/1568 K.2023/1597

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile cari hesap müşterisi olan ... Ticaret A.Ş. arasındaki cari hesap ilişkisine bağlı olarak ... Ticaret A.Ş.'nin keşidecisi olduğu, ... Bankası A.Ş.'ye ait, ... çek numaralı, ... hesap numaralı, 24.02.2023 keşide tarihli, 47.911,54 TL bedelli çekin müvekkili olan şirket yedinde bulunmaktayken kaybolduğunu, kaybolan çekin ibraz tarihinin henüz geçmediğini, bu nedenle kötü niyetli 3. kişiler tarafından bankaya ibraz riski bulunmakta olduğunu beyanla çek ile ilgili ihtiyati tedbiren ödeme yasağı kararı ve çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi'nin 19/07/2023 tarih 2023/120 Esas - 2023/438 Karar sayılı kararında. "Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun esas olarak düzenlediği kambiyo senedi poliçedir (TTK.m.583-687). Bazı istisnalar olmakla birlikte poliçedeki birçok hüküm (TTK md. 757) çekler için de aynen geçerlidir.

Dava dilekçesi ve tüm dosya kapsamı itibariyle yapılan değerlendirmede, çek hamilinin çeki zayi etmesi halinde çeki eline geçiren kimse malum değilse, çekin iptaline karar verilmesini mahkemeden isteyebileceği, iptal talebinde bulunan kimsenin, çek elinde iken zıyaa uğradığını kuvvetle muhtemel gösteren delilleri mahkemeye temin etmek ve çekin bir suretini ibraz etmek veya çekin esas muhteviyatı hakkında malumat vermekle mükellef olduğu, somut olayda davacı vekilinin dava konusu edilen çekin kaybedildiği iddiasında bulunulduğu, dosyaya çek sureti veya sair delil ibraz edilmediği,

davacı vekilince çekte meşru hamil olduğuna ve çekin zayi olduğuna yönelik tüm delilleri ibraz etmesi için ihtarlı kesin süre verilmiş ise de dosyaya ilandan başka delil sunulmadığı beyan edildiği anlaşıldığından davacının çekte meşru hamil olduğu ve çekin kaybolduğu iddiasını ispatlayamadığı kanaatine varıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur."gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ve verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile.

Yerel Mahkemece verilen karar usul ve yasaya ve hukuka aykırı olup davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken aksi yönde hüküm kurularak reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, Yerel Mahkemenin davanın reddine gerekçe olarak çekin bir suretinin dosyaya sunulmadığı ve çek hakkında beyan ve bilgi verilmediği gerekçe gösterilmiş ise de, bu gerekçenin hatalı olduğunu, dava dilekçesinde çeke ilişkin tutarın, seri no, keşide tarihi de dahil olmak üzere tüm bilgilerin paylaşıldığını, akabinde bu bilgiler ışığında ilgili bankaya yazı yazıldığını, ...

Banka Şubesinden gelen Mart 2023 tarihli cevabi yazıda da keşide tarihinde çekin bankaya ibraz edilmediği ve tedbirin konulduğu hususunun bildirildiğini, akabinde ilanların da usulüne uygun olarak yapılmasına rağmen Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken belge sunulmadığından bahisle reddine karar verildiğini, dava dilekçesinde ticari defter kayıtlarını delil olarak bildirdiklerini ayrıca da sair deliller olarak delillerini belirttiklerini,

çeke ilişkin miktar dahil tüm bilgileri dava dilekçesinde sunmalarına ve bu bilgilerin de tedbir uygulayan banka tarafından doğruluğu teyit edilerek tedbir kararı verilmiş olmasına karşın çekin görselinin sunulmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, istinaf dilekçesi ekinde çek görselini sunduklarını beyanla Yerel Mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1. maddesinin atfı ile 757 vd maddeleri gereği zayii olduğu iddiası ile çekin iptali talebine ilişkindir. Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek elinden çıkan hamil, çekin kimde olduğu bilinmiyorsa, çekin ödeme yeri veya hamilin yerleşim yerinden çekin iptaline karar verilmesini talep edebilir.

Çekin zayii nedeniyle iptali davası açma hakkı hamile ait olup, zayi nedeniyle iptal talebinde bulunan kişi, çekin hamili olduğunun ve çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu ispata elverişli deliller sunmalıdır.

Somut olayda davacının dava dilekçesinde, zayi olduğunu iddia ettiği çekin keşidecisi, hesap ve seri numarası, tarihi ve bedelini Mahkemeye bildirdiği, Mahkemece bu bilgiler dahilinde çekle ilgili ibrazı halinde ödenmemesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verildiği ve dosyada mübrez ... Genel Müdürlüğü'nün yazısı ile çekin, davacının bildirdiği ...

Ticaret A.Ş. adına kayıtlı olduğu, ödeme yasağının hesaba işlendiği ve çekin ibraz edilmediğinin bildirildiği, Mahkemece Ticaret Sicil Gazetesi'nde çekle ilgili olarak TTK'nın 760 ve 762. maddesine uygun şekilde ilanların yapıldığı, yasal 3 aylık süre içerisinde çekin ibraz edilmediği, bu şekilde kayıp olduğunun anlaşıldığı, her ne kadar Mahkemece davacının çekin yetkili hamili olduğuna dair delil sunulmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiş ise de, dava dilekçesinde bilirkişi incelemesi vs delillere dayanıldığı,

bu durumda gerekli olması halinde davacının ticari defter ve kayıtları incelenerek çekin yetkili hamili olup olmadığının tespit edilebileceği, bu nedenle kararın HMK'nın 353/1-a6 maddesi gereği kaldırılması gerekir ise de, davacı vekili tarafından istinaf dilekçesi ekinde sunulan çek suretinden çekin davacı adına keşide edildiğinin anlaşıldığı ve bu hali ile dava ispatlanmış olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, deliller toplanılmış olup, yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus bulunmadığından HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

Dairemizce davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.