İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/1665 K.2026/692

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile dava dışı... arasında; davacıya ait aracın 60.000,00-TL bedelle satışı hususunda 05/04/2017 tarihli sözleşme ile anlaşıldığını, o dönem ...'un davalı şirketin sigortalı çalışanı olduğunu ve davalı şirket tarafından ... lehine keşide edilen ...

Bankası'nın 695477 no.lu 30/07/2018 keşide tarihli 20.000-TL bedelli çeki, satış bedelinin bir kısmı karşılığı davacıya ciro ettiğini, ... araç bedelinin tamamını ödemediğinden resmi devrin yapılmadığını, çekin vadesinde ibraz bankaya ibraz edildiğini; ancak karşılıksız olduğu anlaşılınca keşideci davalı ile irtibata geçildiğini, davalının çekin yazdırılmamasını bedelinin ödeneceğini taahhüt ederek davacıyı oyaladığını ve bu nedenle ibraz süresi içerisinde karşılıksız işlemi yapılamayan çekin tahsil edilemediğini, kambiyo takibi de yapılamadığından, davalı ile dava dışı ... aleyhine ......

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, davalı şirketin takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek davanın kabulü ile davalının takibe itirazının iptaline, davalının inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çekin, süresinde ibraz edilmemesi nedeniyle çek vasfını yitirdiğini, davacı ile davalı, davalı ile ... arasında herhangi bir alacak borç ilişkisi bulunmadığını, ispat yükünün davacı üzerinde olduğunu, davalının dosyaya sunulan araç satış sözleşmesinin tarafı da olmadığını, davanın ...'a yöneltilmesi gerektiğini, davalının husumeti de bulunmadığını ileri sürerek, davanın reddine ve davacının kötü niyet tazminatı ile sorumlu tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi'nin 19/01/2023 tarih ve 2021/105 Esas - 2023/60 Karar sayılı kararında; dava konusu çekin keşidecisinin davalı, lehdarının dava dışı... olduğu, çekin süresinde bankaya ibraz edilmediği ve bu nedenle davalı ile dava dışı ... aleyhine ilamsız takip başlatıldığı, dava dışı ...'un 01/10/2016-20/11/2017 tarihleri arasında davalı şirketin sigortalı çalışanı olduğu,

dosyaya mübrez 05/04/2017 tarihli asi yazılı araç satış sözleşmesine göre, davacının dava dışı ...'a ... plakalı aracı taksitler halinde ödenmek üzere 60.000,00-TL ye sattığı, davacı tanığı olarak dinlenen ...'un dava konusu çekin dava tarafından çalışma ücreti karşılığında kendisine verildiğini, kendisinin de çeki davacıya ciro ettiğini, işten ayrılması nedeniyle davalının çeki ödemediğini beyan ettiği, isticvap edilen davalı şirket müdürünün çekin hatır çeki olarak ...'a verildiğini ve bu nedenle ödenmediğini beyan ettiği, ancak çekin hatır çeki olduğu na yönelik savunmanın ispat edilemediği, alacağın likit olduğu gerekçeleri ile;

davanın kabulüne, davalının inkar tazminatı ile sorum lu tutulmasına, karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu çekin davalı defterlerinde kayıtlı olmadığını, tanık ... ile davalı arasında bir ticari ilişki de bulunmadığını, bu hususun ba-bs formları ile sabit olduğunu, çekin hatır çeki olduğu böylece ispatlanmasına rağmen, mah-kemenin hatır çeki savunmasının ispatlanamadığı yönündeki kabulünün hatalı olduğunu, İcra takibinde diğer borçlu iken bu dosyada davacı lehine tanık olarak dinlenen, şekil şartlarına aykırı şekilde düzenlenmiş araç sözleşmesini davacı ile birlikte imzalayan ...'un beyanlarına itibar edilemeyeceğini,

davalı şirket yetkilisi ve davalı tanığı .........'in ifadelerinin gerekçede değerlendirilmediğini, Dava konusu çek, kambiyo vasfını yitirdiğinden, davacının aralarında bir temel ilişki bulunmayan davalıya karşı hak iddia edemeyeceğini (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2013/3-1598E. 2015/1159K. sayılı kararı, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2016/18626E.2017/4220K.

Sayılı kararı), adi senet niteliğindeki çekten sorumlu tutulmamak için yalnızca ticari ilişkinin bulunmadığının ispatının yeterli olduğu nu,Davacının alındığını iddia ettiği bir araç var ise bu aracın şu an ne durumda olduğunun da açıklanması gerektiğini, bu hususun araştırılması yönündeki taleplerinin mahkemece yerine getirilmediğini, duruşma beklenirken Tanık...'un davalı şirket yetkilisi Haluk Kenan Karataş'a "ben o aracı aldım ancak sonra kaza yaptım, aracı geri verdim" dediğini;

aracın akıbetinin ne olduğu ve davacının aracı iade alıp almadığı yönünde araştırma yapılması gerektiğini, ancak tüm bu hususlara gerek olmaksızın, noterde yapılmamış adi bir sözleşmeye ve çek vasfını yitirmiş adi bir senede dayalı olarak davalıdan talepte bulunulamayacağını, davanın en başta husumet yokluğundan reddi gerektiğini.

İleri sürerek, yukarıda açıklanan gerekçeler ve sair nedenlerle, tehir-i icra talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ilk derece mahkemesine geri gönderil mesine, karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık varsa resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava; süresinde ibraz edilmemesi nedeniyle kambiyo vasfını yitiren çeke dayalı başlatı lan ilamsız takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafın dan istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.TTK'nun 818 maddesi atfı ile 732/1 fıkrası uyarınca; zamanaşımına uğramış veya süresin de ibraz edilmemiş olması nedeniyle kambiyo vasfını yitiren çekten ötürü keşideci çek hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabileceği kadar borçlu kalır. Hükmün son fıkrası uyarınca sebepsiz zenginleşmediğini ispat yükümlülüğü keşideci üzerindedir.

Somut olayda; süresinde ibraz edilmeyen dava konusu çek keşidecisi davalı ile çek hamili davacı arasında temel ilişki bulunmadı -ğından, ciro silsilesine göre yetkili hamil olan davacının, davalıdan sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre keşideciden alacağın tahsilini isteyebileceği, sebepsiz zenginleşmediğini ispat yükü üzerinde olan davalının, dava konusu çekin hatır çeki olduğunu ileri sürdüğü,

ne varki çek bir ödeme aracı olup, hatır çeki savunmasının tanık beyanı ile ispatlanamayacağı, yine davalının keşidecisi olduğu dava konusu çekin davalı defterlerinde kayıtlı olmamasının bu iddiayı ispata yetmeyeceği, hatır çeki iddiasının yazılı delil ile ispatı gerektiği, bu yönde bir ispat vasıtasının dosyaya ibraz edilmediği, davalı tarafından, davacı ile dava dışı lehdar ... arasındaki temel ilişkiye dayalı savunmaların, TTK'nun 732 maddesi kapsamında çekten ötürü sebepsiz zenginleşilmediğini ispat için davacıya karşı ileri sürülemeyeceği, aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı,

buna göre mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmış olup, kamu düzenine aykırılık da saptanmadığından davalının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.