İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/1869 K.2023/1636

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, Müvekkili ... Bankası Anonim Şirketi Yeditepe Kurumsal Şube müşterilerinden ... Anonim Şirketi'nin alacaklısı olduğu, ... Bankası Anonim Şirketi'ne tahsile verdiği, Borçlusu ... olan, 30/07/2023 vade tarihli, 15.000,00-TL bedelli ve Borçlusu ... Ticaret Limited Şirketi olan, 30/06/2023 vade tarihli 20.000,00-TL bedelli iki adet senedin tahsil için ... Bankası A.Ş.

Yahyalı/Kayseri Şubesine gönderim sürecinde kargo aşamasında kayıp duruma düştüğü ve teslim edilemediği bilgisi kargo şirketi tarafından müvekkili bankaya iletildiğini, yapılan tüm aramalara rağmen ilgili senetlerin bulunamadığı ve davaya konu senet asıllarının zayi olduğunun tespit edildiğini, senetler hakkında banka şubesinden ve ilgililerinden tahsilini önlemek amacı ile ivedilikle ödeme yasağı kararı verilmesini, ilanların yapılması suretiyle ödeme yasağının senetlerin borçlusuna ve/veya keşidecisine bildirilmesine, söz konusu senetlerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 25/09/2023 tarih 2023/680 Esas sayılı ara kararında;"İptali istenen çeklerin görüntülerinin bulunmadığı, davacının talebini yaklaşık olarak ispatlayamadığı anlaşıldığından ..."gerekçesi ile, Ödeme yasağı talebinin reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, davaya konu, Müvekkili Banka Yeditepe Kurumsal Şube müşterilerinden ... Tic. A.Ş' nın alacaklısı olduğu, müvekkili bankaya tahsile verdiği. Borçlusu ... olan, 30.07.2023 vade tarihli, 15.000,00 TL bedelli ve Borçlusu ... Tic Ltd. Şti olan, 30.06.2023 vade tarihli, 20.000,00 TL bedelli iki adet senedin tahsil için ...

Bankası A.Ş Yahyalı/ Kayseri Şubesine gönderim sürecinde kargo aşamasında kaybolduğunu ve teslim edilemediği bilgisinin ilgili kargo şirketi tarafından müvekkili bankaya iletilmiş olup bahse konu senetlerin gönderimine ilişkin müvekkili banka tarafından hazırlanan 10.08.2023 tarihli, ... sevk mektup numaralı Senet Gönderim Mektubu ve senetlerin kargo aşamasında kayıp duruma düştüğüne ilişkin kargo şirketi tarafından düzenlenen yazının dava dilekçesi ekinde sunulduğunu, Bankalar,

yoğun denetim altında bulunan ve kendileri için belirlenmiş özel kurallara uymak şartıyla faaliyet gösterebilen kuruluşlar olup Yargıtay'ın pek çok kararında güven ve itibar kurumu olarak kabul edildiğini, (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 26.09.2019 tarihli, E. 2017/11-129, K. 2019/961 sayılı kararı) Davaya konu ve iptali talep edilen senetler, yapılan tüm aramalara rağmen bulunamadığını ve davaya konu senet asıllarının zayi olduğunun tespit edildiğini, müvekkili banka tarafından bu tespitle ilgili tutanaklar düzenlendiğini ve dava dilekçesi ekinde sunulduğunu,

Yerel mahkeme tarafından her ne kadar ödeme yasağı kararı verilmesi talebinin reddine ilişkin kararına dava dilekçesi ekinde iptali istenen çeklerin görüntülerinin bulunmadığı, davacının talebini yaklaşık olarak ispatlayamadığı gerekçe olarak gösterilmiş ise de güven ve itibar kurumu olan müvekkili banka tarafından düzenlenen tespit tutanaklarında davaya konu senetleri müvekkili banka Yeditepe Kurumsal Şube müşterilerinden ... Tic.

A.Ş'nin müvekkili bankaya tahsile verdiği ve işbu senetlerin ...

Bankası A.Ş Yahyalı/ Kayseri Şubesine tahsile gönderilmesi aşamasında kargoda kaybolduğu tutanak altına alındığını, davaya konu senedin yetkili hamili olduğu ve işbu senedin kaybolduğunun izahtan vareste olduğunu, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, banka şubelerinden ve ilgililerinden tahsilini önlemek amacıyla ödeme yasağı kararı verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Talep, dava konusu iki adet bononun kargoda kaybolması nedeniyle TTK'nın 778. maddesi atfı ile 757 vd madde hükümlerine göre zayi nedeniyle iptali isteğine ilişkin davada ödemeden men kararı verilmesi yönünde ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.Mahkemece, ödeme yasağı talebinin reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

TTK'nun 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye kambiyo senedi yerine mahkemeden alacağı zayi kararını ibraz sureti ile TTK'nun 739. maddesinde düzenlenen hamilin ibraz yükümlülüğünü ortadan kaldırma amacı taşıyan bir başka deyişle zayi ettiği kambiyo senedini ibraz edemeyen hamile, keşideciye karşı senet yerine geçecek olan zayi kararını ibraz sureti ile keşidecinin ödeme yapmasını sağlayan hukuki bir olanaktır.

Davacı tarafça davaya konu, davacı Bankanın Yeditepe Kurumsal Şube müşterilerinden ... Tic. A.Ş' nın alacaklısı olduğu, davacı Bankaya tahsile verdiği. Borçlusu ... olan, 30.07.2023 vade tarihli, 15.000,00 TL bedelli ve Borçlusu ... San. ve Tic Ltd. Şti olan, 30.06.2023 vade tarihli, 20.000,00 TL bedelli İki adet senedin tahsil için ...

Bankası A.Ş Yahyalı/ Kayseri Şubesine gönderim sürecinde kargo aşamasında kayıp duruma düştüğü ve teslim edilemediği bilgisi ilgili kargo şirketi tarafından davacı Bankaya iletilmiş olup bahse konu senetlerin gönderimine ilişkin davacı Banka tarafından hazırlanan 10.08.2023 tarihli, ... sevk mektup numaralı Senet Gönderim Mektubu dava dilekçesi ekinde Ek-1 olarak ve senetlerin kargo aşamasında kayıp duruma düştüğüne ilişkin kargo şirketi tarafından düzenlenen yazı da dava dilekçesi ekinde Ek-2 olarak sunulmuştur.

İhtiyati tedbir HMK 389. Maddesinde düzenlenmiş olup, 390. Maddeye göre haklılığın yaklaşık ispatına yeterli delil gösterilmesi yeterli görülmüştür. Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir.

Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, TTK 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını ve bu nitelikte açılan davalarda ödeme yasağı talebini imkânsız hale getirecektir.

Buna göre ödemeden men kararı verilmesi talebi ihtiyati tedbir olduğundan ve davacının söz konusu bonoların yasal hamili olduğuna ilişkin yaklaşık ispata yeterli delil gösterildiği de kabul edildiğinden TTK 757/1 maddesi gereğince mahkemece ödemeden men ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerekirken talebin reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

İlk derece mahkemesince, somut uyuşmazlık yönünden davacı vekilince sunulan mevcut delillerin yeterli sayılarak koruyucu önlem niteliğinde talep edilen ödeme yasağı talebinin kabulü gerekirken reddi kararı doğru olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-b/2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin ödeme yasağı talebinin reddine dair ara kararın kaldırılarak dairemizce dava konusu bono tutarları üzerinden %20 oranında takdir edilen teminat karşılığında ödeme yasağı kararı verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.