İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/271 K.2023/669

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkiline ait Polkar Teknik Soğutma Isıtma Sistemleri ... adlı firmasının 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait alış satış faturaları, dekontlar, makbuzlar ve noter onaylı yevmiye kebir defterlerinin 20/08/2022 günü ... Plaka sayılı aracında yaşanan hırsızlık neticesinde çalındığını, TTK mad. 82 uyarınca zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 06/12/2022 tarih 2022/846 Esas 2022/1144 Karar sayılı kararında; "...İBAM 43. HD. 2022/1349 Esas ve 2022/997 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; araç bagajının ticari defter, fatura ve belgelerin olağan saklama yeri olmadığı açıktır.

Davacının defter ve belgeleri kendisi belirttiği gibi araçtan çalındığı, basiretli bir tacirin kural olarak ticari defter ve belgelerini işletme merkezinde muhafaza etmesi ve korunması için gerekli önlemleri alması gerekmekteyken araçta bulundurulması hayatın olağan akışına aykırı olup, gerekli muhafaza önlemleri alınmadığını göstermektedir. Bu halde davacının ticari defter ve kayıtlarının kaçınılmaz sebepten kaynaklandığı ispatlanamamış durumdadır. Bu haliyle TTK'nın 82/7.

Maddesindeki koşullar oluşmadığından davanın reddine karar verilmiştir..."gerekçesi ile, Davanın REDDİNE, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, müvekkilinin işletmesinin fiilen olmadığını, şirket merkezi olarak kullandığı bir meskenin de olmadığını, bu nedenle ticari defterlerin müvekkilinin aracında olmasının olağan olduğunu, yerel mahkemenin defterlerin neden araç içinde olduğunun araştırılmadan matbu gerekçeler ile karar verdiğini, Müvekkilinin uzun zamandır İngiltere'de olması nedeniyle şirkete ait bazı iş ve işlemlerin aksadığını, Türkiye'ye döndüğünden beri şirketin işleri ile uğraştığını, ve ticari defterleri ile işlem yaptığını, bu nedenle defterlerin araçta olmasının hayatın olağan akışına aykırı olmadığını, İleri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince açılan zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. TTK.

82/7 maddesinde ziya sebepleri tahdidi olarak sayılmamış olmakla birlikte tacirin kendisine kusur izafe edilemeyecek, irade dışında meydana gelen olay nedeniyle meydana gelmeli, ziyanın tacirin gerekli dikkat ve özeni göstermemesinden kaynaklanmamış olması gerekmektedir. Somut olayda davacı taraf, 20/08/2022 günü ...

Plaka sayılı aracında yaşanan hırsızlık sebebiyle, araç içerisinde bulunan dava konusu 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait alış satış faturaları, dekontlar, makbuzlar ve noter onaylı yevmiye kebir defterlerinin hırsız/hırsızlar tarafından çalındığını beyan edip zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. Davacı basiretli bir tacir olarak ticari defter ve belgelerini muhafaza etmek ve korunması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.

Davacı, ticari defter ve belgelerini mutad olarak bulunması gereken yer dışında aracında bulundurarak ve gereken muhafaza tedbirlerini almayarak kusurlu davrandığı anlaşılmıştır. Davacının talep konusu ticari defter ve belgelerinin saklanmasında gerekli dikkat ve özeni göstermediği ve basiretli tacir gibi davranmadığı ve somut olayda TTK. 82 maddesinde düzenlenen şartların oluşmadığı anlaşılmıştır.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, mahkemenin kabul ve gerekçesine göre davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Yukarıda açıklanan gerekçelerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.