İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/414 K.2023/349

İlk Derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle. Borçlunun müvekkiline vermiş olduğu ... bank Beykoz Şubesi'ne ait 13/07/2022 keşide tarihli ve ... seri numaralı 53.000,00 TL bedelli çekin, süresi içinde bankaya ibraz edildiğini, karşılığı olmadığı için arkasının yazdırıldığını, akabinde söz konusu çekin, İstanbul ...

İcra Müdürlüğü dosyasından kambiyo senetlerine özgü takip yolu ile icra takibine konu edildiğini, alacağın rehinle de teminat altına alınmadığını, İİK'nın 257. maddesinin aradığı şartların gerçekleştiğini belirterek, 53.000,00 TL alacakları karşılığında borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına, Adalet Komisyonu Başkanlığı'nın 2017/13532 Muhabere sayılı kararı gereği takip dosya numarasının hükümde belirtilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi'nin 26/07/2022 tarih ve 2022/227 D.İş - 2022/232 Karar sayılı kararı ile. "Alacağın rehinle temin edilmemiş olması ve mevcut kanıtlara göre istem kanuna uygun görülmüş olmakla, toplam 53.000 TL. Alacak yönünden alacağın % 15 'ine tekabül eden 7.950TL Teminat karşılığında İİK'nin 257/1 maddesi gereğince borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarın, İstanbul ...

İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından tahsilde tekerrür etmemek üzere İcra İflas Kanunun koyduğu sınırlar içinde İHTİYATEN HACZİNE, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı, ..., ... ve ... vekilleri tarafından itiraz kanun yoluna başvurulmuştur.İhtiyati haciz kararına itiraz eden ... vekili itiraz dilekçesinde özetle; yetki yönünden ihtiyati haciz kararına itiraz ettiklerini, müvekkili şirketin adresinin Nilüfer/ Bursa, yetkili mahkemelerin de Bursa Mahkemeleri olduğunu, İhtiyati hacze konu alacak tutarının İstanbul ...

İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasına ihtirazi kayıtla teminat olarak ödendiğini, müvekkilinin borçlu olmadığını, İİK. 257. maddesindeki hiç bir şartın gerçekleşmediğini belirterek, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İhtiyati haciz kararına itiraz eden ... vekili itiraz dilekçesinde özetle; müvekkilinin cirantalarından olduğu ... bank Beykoz Şubesi'ne ait 13/07/2022 keşide tarihli, ... seri nolu çekin, aslında 3.000-TL bedelli olarak düzenlendiğini, müvekkiline bu şekilde ciro edildiğini ve daha sonra müvekkili şirketçe aynı şekilde ... San. ve Tic. Ltd.

Şti. şirketine ciro edildiğini, çek yaprağı üzerinde tahrifat yapıldığını, çek bedelinin 53.000-TL olarak değiştirildiğini, talebe konu çek hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyasında kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatıldığını belirterek, ihtiyati haczin İİK'nın 266. maddesi uyarınca teminat şartı ile kaldırılmasına, İİK m. 266 gereğince karar verilecek olması halinde ise, ihtiyati haciz miktarı olan (hiçbir suretle alacağın varlığını kabul anlamına gelmemek kaydı ile) 53.000-TL tutarındaki nakit ve / veya teminatın mahkemeniz veznesine depo edilibileceği ve depo edilmesi halinde de ihtiyati haciz kararının tatbikinin durdurulmasına ve müvekkili mal varlığı üzerine uygulanan ihtiyati hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İhtiyati haciz kararına itiraz eden ... vekili itiraz dilekçesinde özetle.

21/07/2022 tarihinde ... bank Beykoz Şubesine ait 13/07/2022 keşide tarihli 9113396 seri nolu 53.000TL bedelli çekin müvekkilince keşide edildiğini, çekin müvekkili tarafından 3.000-TL. olarak düzenlendiğini, çek miktarını gösteren rakam ve yazı kısımlarında 53.000-TL. yazılarak tahrif yapıldığını, çekin 50.000,00 TL bedeli üzerinden sahtecilik yapılarak ihtiyati haciz talep ettiklerini, hacizlerin kaldırılması için takibe geçilen İstanbul ...

İcra dairesinin ... takip dosyasına itiraz yapıldığını, alacaklı tarafından yatırılan teminatın alacaklıya ödenmesine muvafakat etmediklerini belirterek, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 20/09/2022 tarih ve 2022/227 D.İş - 2022/232 Karar sayılı Ek Kararı ile; " ... borçlu itiraz eden ... vekilinin yetki itirazı incelenmiş olup, her ne kadar borçlu /itiraz eden vekili tarafından yetki itirazı ileri sürülmüş ise de borca konu alacağın para alacağı olup götürülecek borçlardan olduğu ve alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ödeneceğinden alacaklının yerleşim yerinin yargı yetkimiz sınırlarında kaldığı anlaşıldığından yetkiye yönelik itirazın İİK’nın 265. md. gereği kabulünün mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer itiraz eden borçlu ... vekili ile itiraz eden ... vekilinin itirazları. İİK'nun 265. maddesinde ihtiyati hacze itiraz nedenleri sınırlı olarak sayılmış olup, itirazda bulunan borçlu vekillerinin dilekçesindeki itiraz nedenlerinin işin esasına yönelik olup, menfi tespit davasının konusunu teşkil edebileceği ve dava aşamasında dinlenebileceği, İİK'nın 265. maddesinde sayılan itiraz nedenlerinden olmadığı anlaşılmakla.

(Yargıtay 11. HD 19/09/2016 tarihli, 2016/8376-7358 E.K sayılı ilamı) itirazının reddine kara vermek gerekmiştir. Açıklanan tüm bu nedenlerle itirazların reddine, alacaklı vekilince İstanbul ... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından borçlular hakkında yapılan takibin kesinleştiğine dair derkenar sunulduğundan teminatın iadesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " gerekçeleri ile.

"1-İtiraz eden vekillerinin ihtiyati hacze itirazının REDDİNE, 2-Alacaklı vekilinin talebinin kabulü ile teminatın iadesine, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı, ... vekili ile ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

... Vekili İstinaf Dilekçesinde Özetle.

Yetki itirazları dikkate alınmadan karar verildiğini, genel yetki kuralları gereğince ihtiyati haciz başvurularında yetkili mahkemenin aleyhine ihtiyati haciz istenen tarafın ikametgahının bulunduğu mahkeme olduğunu, müvekkili şirketin ticaret sicil gazetesinde bulunan adresinin Nilüfer/ Bursa olduğunu, bu nedenle yetkili mahkemenin Bursa Mahkemeleri olduğunu, ayrıca, müvekkili aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatılmış olup, takibe konu borç aranılacak borç mahiyetinde olduğundan yetkili icra dairelerinin müvekkili şirket merkezinin bulunduğu Bursa İcra Daireleri olduğunu,

yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken itirazlarının reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu (Yargıtay 12. H.D.'nin 11.01.2017 T. 32902/213 ve Yargıtay 12. HD. 11.01.2017T. 32877/241 K. sayılı kararı, Yargıtay 12. HD.'nin 20.04.2015T.

26/10228 sayılı kararı) İhtiyati haciz isteyen tarafça yatırılan teminat yetersiz olduğu dikkate alınmadan ihtiyati haciz kararı verildiğini, karşı tarafın muaccel hale gelmiş bir alacağı bulunmamakla birlikte müvekkili şirketin hileli işlemi olmadığını ve müvekkili şirketin adres değiştirmediğini, kaldı ki alacak muaccel olsa dahi müvekkillerinin yerleşim yerinin açık olduğunu, Ticaret Sicil Gazetesine bakılırsa yakın zamanda adres değişikliği yapmadığının görüldüğünü, aktif olarak faaliyetine devam eden müvekkili şirketin malları kaçırma kastı olmadığını, İİK 257.

Maddedeki şartların gerçekleşmediğini, ihtiyati hacze konu alacak tutarının davacı yanca başlatılan İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı dosyasına ihtirazi kayıtla teminat olarak ödenmesinin de müvekkillerinin mal kaçırma ihtimali olmadığını açıkça ortaya koyduğunu, Mahkemece belirlenen teminat oranının da çok düşük olduğunu, alacağı kesinleşmemiş ve yargılamaya muhtaç olan alacaklının talebinin yüzde 15 oranında teminat ile kabulünün de yerinde olmadığını, senette tahrifat yapıldığı sabit olsa da mahkeme tarafından senet aslı üzerinde tahrifata dair gerekli incelemelerin yapılmadığını ve çok düşük bir teminat oranı ile karar verilerek müvekkili şirketin mağduriyet yaşamasına sebebiyet verildiğini,

İhtiyati hacze konu dosya borcunun müvekkili tarafından icra dosyasına depo edildiğini, alacaklının iddia ettiği alacağın güvence altına alınmış olması karşısında alacaklının hiçbir hukuki menfaati bulunmamasına rağmen ihtiyati haciz kararı verildiğini, karara itiraz etmiş olsalar da eksik inceleme ile yasaya aykırı olarak itirazlarının reddine karar verildiğini, itiraza konu karar verilirken müvekkili şirketin dinlenmediğini belirterek, İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/227 D.İş. sayılı dosyasından verilen 20.09.2022 tarihli ek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir....

VEKİLİ İSTİNAF DİLEKÇESİNDE ÖZETLE. Mahkemece, usul ve yasaya aykırı biçimde ihtiyati haciz kararı verildiğini ve bu karara itirazlarının da reddedildiğini, müvekkili şirketin de cirantalarından olduğu, ... bank Beykoz Şubesi'ne ait 13/07/2022 keşide tarihli, ... seri nolu çekin aslında 3.000-TL bedelli olarak düzenlendiğini, müvekkili şirkete bu şekilde ciro edildiğini ve daha sonra müvekkili şirketçe aynı şekilde ... San. ve Tic. Ltd.

Şti. şirketine ciro edildiğini, fakat daha sonra çek yaprağı üzerinde tahrifat yapıldığını, çek bedelinin 53.000-TL olarak değiştirildiğini, bunun üzerine ihtiyati haciz isteyen tarafça İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyasında kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatıldığını ve mahkemeye başvurularak, söz konusu çeke istinaden ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu ve mahkemece talebin kabul edildiğini, akabinde, bu kararın tatbikine başlandığını ve bu kapsamda müvekkili şirketin tüm banka hesaplarına haciz blokesi konulduğunu, Müvekkilinin ihtiyati haciz talebinde bulunan tarafa hiçbir borcu bulunmadığını, kötü niyetli biçimde söz konusu çek yaprağı üzerinde tahrifat yapılarak çekin bedelinin 3.000-TL'den 53.000-TL'ye yükseltildiğini, bu şekilde haksız kazanç elde edilmeye çalışıldığını,

müvekkili şirketçe söz konusu çek yaprağının 3.000-TL bedelli olarak ... San. ve Tic. Ltd.

Şti. şirketine ciro edildiğini, dilekçeleri ekinde ibraz ettikleri müvekkili şirketin kayıtlarında yer alan çek yaprağı sureti ve 17.05.2022 tarihli Çek Bordrosu da mahkemece incelendiğinde bu durumun açıkça anlaşılacağını, müvekkili şirket ile ... firması arasındaki tahsilatları gösteren Tahsilat Makbuzunun da 53.000,00-TL tutarlı bir tahsilatın gerçekleşmediğini ve ... bank Beykoz Şubesi'ne ait 13/07/2022 keşide tarihli, ... seri nolu çeke istinaden 3.000-TL tutarında tahsilatın gerçekleştiğini gösterdiğini,

buna karşın ihtiyati haciz talep eden tarafça takibe konu edilen çek üzerindeki imzalarda tahrifat ve ciro silsilesinde açıkça kopukluk mevcut olduğunu, dolayısıyla ihtiyati haciz isteyen tarafın yetkili hamil sıfatına sahip olmadığını, ...

Beykoz Şubesi'ne ait 13/07/2022 keşide tarihli, ... seri nolu çekin aslına ilişkin olarak müvekkili şirket kayıtlarında bulunan sureti ile karşı tarafça ihtiyati haciz talep edilirken mahkemeye sunulan sureti karşılaştırıldığında aradaki fark ve yapılan tahrifatın açıkça görüldüğünü, İhtiyati haciz talebinin dayanağını oluşturan çek üzerinde kötü niyetli biçimde tahrifat gerçekleştirildiğini, ihtiyati haciz talebinde bulunan tarafın, müvekkil şirketten herhangi bir alacağı bulunmadığını, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/1150 E - 2018/634 K sayılı ve 28.03.2018 tarihli kararında,

yalnızca düzgün bir ciro silsilesi ile hamil görünen kimsenin çekten doğan hakları kullanabileceği ve yalnızca bu halde takip hakkının bulunduğu hususlarının hüküm altına alındığını, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için kanunda aranan şartların oluşmadığını, müvekkili şirketin herhangi bir hileli işlem veyahut işlemleri söz konusu olmadığı gibi;

kaçma, mallarını gizleme, kaçırma gibi hareketleri de bulunmadığından somut olayda ihtiyati haciz kararına ilişkin şartların oluşmadığını, müvekkilinin karşı tarafa borcu bulunmadığını, çek yaprağının müvekkilinden sonraki cirantalardan birisi tarafından kaybedilmiş olup, çek üzerindeki ciro silsilesinde kopukluk meydana geldiğini, dolayısıyla müvekkilinden herhangi bir alacağı bulunmayan karşı tarafın, muaccel bir alacağından söz etmenin mümkün olmayacağını, Ayrıca karşı tarafın, dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu deliller ile ihtiyati hacze konu alacağın varlığını ispatlamadığını,

borç ikrarına dair dava dosyasında herhangi bir belge olmadığı gibi karşı yanın sunmuş olduğu delillerin, alacağın varlığı ve miktarı konusunda kanaat vermediğini, bir başka deyişle, tarafların haklılık durumunun ancak yargılama neticesinde belli olacağını, İlk derece mahkemesince müvekkili şirket aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirket ihtiyati haciz kararına dayanak yapılan çekin kaybolmasından sorumlu olmadığından,

işbu ihtiyati haciz kararına ve buna itiraza sebebiyet vermediğini ve herhangi bir kusuru bulunmadığını, bu nedenle karşı vekalet ücretinin müvekkili aleyhine hükmedilmiş olmasının da hukuka aykırı olduğunu, itirazlarına konu ihtiyati haciz talebinin, tamamen müvekkilini zarara uğratma ve sıkıntıya sokma kastı ile yapıldığını belirterek,

İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/227 D.İş 2022/232 K. dosyasında 20.09.2022 tarihli kararının kaldırılıp müvekkili lehine yeniden karar verilmesini, aksi kanaat olması halinde ise kararın kaldırılarak yeniden müvekkili lehine karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep, ihtiyati hacze itirazın reddine dair mahkeme kararının kaldırılması istemine ilişkindir.

Talep eden vekili, müvekkilinin çeke dayalı olarak karşı taraftan alacaklı olduğunu belirterek, alacaklarının tahsilini teminen ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiş, mahkemece talebin kabulü ile ihtiyati haciz kararı verilmiş, karara karşı yapılan itirazlar da mahkemece reddedilmiştir.

İİK 257/1 maddesine göre "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir." İİK’nın 258. maddesinde ise ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Kanunun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur.

Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

Ancak, muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir.

(Emsal: Yargıtay 11. HD 2016/12815 Esas 2016/9299 Karar) Somut uyuşmazlıkta; ihtiyati haciz talebine konu çekin keşide yeri İstanbul olduğu gibi aleyhine ihtiyati haciz talep edilenlerin bir kısmının da adreslerinin İstanbul olduğu anlaşılmakla, mahkemenin yetkisine yapılan itirazın reddine dair verilen karar yerindedir. Yine mahkemenin takdiri ile belirlenen teminat tutarı da usul ve yasaya uygun olup, yeterlidir.

Öte yandan, İİK 265. maddesinde ihtiyati hacze itiraz sebepleri sınırlı olarak sayılmıştır. Maddede sayılanlar dışında bir sebeple ihtiyati hacze itiraz edilemeyecektir. İhtiyati hacze itiraz edenlerin sair itiraz sebepleri İİK 265. maddesinde sayılan itiraz sebeplerinden olmayıp, esasa ilişkin ve ancak bir davada ileri sürülebilecek niteliktedir.

Dosya kapsamı ile ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 257. maddesinde belirtilen koşulların oluştuğu anlaşılmakla, mahkemece itirazların reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygundur.

Sonuç itibariyle, dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, ihtiyati hacze itiraz eden ... vekili ile ... vekilinin istinaf başvurularının HMK 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.