İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/252 K.2024/288

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, dava dışı sigortalı ... A.Ş.

İle müvekkil şirket arasında ... numaralı 05/05/2018 tarihli Nakliya Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, davalının asıl taşıyıcı olarak taşınmasını üstlendiği emtiaların 05/05/2018 tarihinde Erenköy Gümrük Müdürlüğü nezdinde gümrük çıkış işlemlerinin tamamlanarak ... çekici ve dorse plakalı araca parsiyel olarak yüklendiğini, aynı tarihte varış noktası olan İspanya'ya hareket ettiğini, 10/05/2018 tarihinde araç seyir halinde iken çekici ve dorse sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu trafik kazası meydana geldiğini ve tüm yüklerin hasar gördüğünü,

meydana gelen trafik kazası sonucu dava dışı sigortalının müvekkil şirketi bilgilendirdiğini, müvekkil sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya 99.968,43-TL ödeme, ekspertiz işlemleri için de 8.412,50-TL ödeme gerçekleştirildiğini, davacı şirketin trafik kazası nedeniyle kullanılamaz hale gelen dava dışı sigortalıya ait emtialarında meydana gelen hasar sonucu ödediği hasar tazminatının sorumlu davalıdan rücu talebinde bulunduğunu, ancak davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine, davalıya karşı Bakırköy ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, muaccel olan alacağın teminat altına alınması için davalının mal varlığı üzerinde alacak miktarını karşılayacak ölçüde ihtiyati haciz konulmasını talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 20/12/2023 (Ara Karar Tarihi) tarih 2023/1193 Esas (Derdest Dava Dosyası) sayılı kararında. "Talebin, ihtiyati hacze ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

İİK'nın 257. maddesinde; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcu alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği, vadesi gelmemiş borçtan dolayı ancak borçlunun belirli bir yerleşim yerinin bulunmaması veya mallarını gizleme, kaçırma, kaçma gibi alacaklının haklarını ihlal eden eylemlerde bulunması halinde ihtiyati haciz kararı verilebileceği düzenlenmiştir.

Aynı kanunun 258. Maddesinde de; ihtiyati haciz talep eden tarafın, öncelikle dilekçesinde dayandığı ihtiyati haciz sebebini belirtmesi ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ve yasal delillerle ispat etmesi gerektiği belirtilmiştir.

Yukarıda açıklanan kanun maddeleri kapsamında somut olay değerlendirildiğinde; dava dosyası henüz layihalar aşamasında olup, tarafların iddia ve savunmalarını ispatlayacak deliller tam olarak toplanmamış, uyuşmazlık konusu olmayan davalı adına kayıtlı taşınır ve taşınmazları ve 3. kişilerdeki hak ve alacakların üzerine konulması istenen ihtiyati haciz talebinin, alacağın varlığının yargılamayı gerektirmesi ve yaklaşık ispat şartlarının sağlanmaması nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur."gerekçesi ile,

Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin REDDİNE, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, dava dışı sigortalı ... A.Ş. ile müvekki şirket arasında ... numaralı 05.05.2018 tarihli Nakliyat Sigorta Poliçesi düzenlendığını,Dava dışı sigortalı tarafından İspanya'da yerleşik ...

Firmasına 04.05.2018 tarih ve ... / 18 ve 19 numaralı faturalar muhteviyatı 11 palet - 117 Adet (Net 1.904,00 Kg, Brüt 2.283,00 Kg) Gerilim ve Akım Transformatörleri emtiaları satıldığını; satışı gerçekleştirilen sigortalı emtiaların Türkiye'den İspanya'ya kadar olan karayolu nakliyesi ... Tic. A.Ş. üstlenmiş olup fiili taşımasının ...

LTD unvanlı/isimli şirket tarafından gerçekleştirilmesi planlandığını, Davalının asıl taşıyıcı olarak taşınmasını üstlendiği emtiaların, 05.05.2018 tarihinde Erenköy Gümrük Müdürlüğü nezdinde gümrük çıkış işlemleri tamamlanarak ... Çekici ve dorse plakalı araca Parsiyel Yük olarak yüklenerek aynı tarihte varış noktası olan İspanya'ya hareket ettiğini.

10.05.2018 tarihinde ...'dan Atina istikametine seyir halinde iken çekici ve dorsenin sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybederek yoldan çıkması sonucu oluşan trafik kazasında sigortalı emtiaların da içerisinde bulunduğu tüm yüklerin hasar gördüğünü; kaza sonrasında emtialar toparlanarak başka bir tıra yüklenerek ... kurtarma tesislerine sevki sağlandığını; meydana gelen trafik kazası sonucu hasar gören sigortalı emtialar bakımından dava dışı sigortalı tarafından doğrudan müvekkili sigorta şirketinin bilgilendirilmiş olup, hasar ihbarına istinaden alanında uzman ve bağımsız ekspere açılan hasar dosyası atandığını;

kurtarma tesislerine çekilen emtialar üzerinde gerçekleştirilen eksper incelemeleri akabinde 117 adet emtiadan 98 tanesinin kurtarma sahasında olduğu, 98 tanesinden 26 tanesinin hafif kirli ve kenar kısımlarında kırıkları, çatlakları barındırdığı tespitinin ilk olarak gerçekleştirildiğini, Emtialar kurtarma merkezinden tekrar Erenköy Gümrük Müdürlüğüne getirilmiş olmakla beraber, Erenköy Gümrük Müdürlüğünde gerçekleştirilen ikinci eksper incelemelerinde emtiaların transformatör olması nedeniyle emtialar üzerinde hassas bir inceleme yapılması gerekliliği göz önünde bulundurularak ve emtiaların kaza sonrasında ıslanma, kirlenme,

çatlama ve kırılmalara maruz kaldığından tamamının hasarlı olduğunun kabul edilmesi gerektiği yönünde kanaate varıldığını, Erenköy Gümrük Müdürlüğüne getirilen emtialar bakımından sovtaj bedeli olarak 13.000,00 TL Teklif alınmış olmakla beraber, emtiaların gümrükten geri çekilmesi masraflarının sovtaj bedelinden kat be kat fazla olması nedeniyle sovtaj işleminin ekonomik faydasının bulunmaması kanaatiyle emtiaların gümrükte bırakıldığını ve hükmi tam ziya olacağı tespiti gerçekleştirildiğini;

sonuç olarak sigortalı emtiaların hükmi tam ziya olmaları nedeniyle müvekkili sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya 99.968,43 TL ödeme gerçekleştirildiğini; ekspertiz işlemleri için de 8.412,50 TL ödeme gerçekleştirildiğini, İşbu ödeme sonrası müvekkili şirkete, dava dışı sigortalı aralarındaki sigorta poliçesine dayanarak ödemenin tazmini için başvurduğunu;

toplam yapılan 108.380,93 TL için yerel mahkeme nezdinde işbu davanın ikame edildiğini, Yerel mahkeme nezdinde ikame edilen işbu davanın 20.12.2023 tarihli ara kararında, yerel mahkeme dava dilekçesinde belirtmiş oldukları ihtiyati haciz talebinin yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle reddettiğini, Somut olayda yukarıda açıklandığı üzere, asıl taşıyıcının davalı ... olmakla beraber, bilindiği üzere asıl taşıyıcı taşıma işinin gerçekleştirilmesinde alt taşıyıcı ve taşıma işi yardımcılarından yararlanıldığını; alt taşıyıcının somut olayda ...

LTD unvanlı şirket olduğunu; alt taşıyıcının ve taşıma yardımcılarının kusur ve hatalarından asıl taşıyıcının kendi hata ve kusuru gibi sorumlu olacağına dair düzenlemenin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 879 maddesinde a düzenleme alanı bulduğunu, CMR'nun 17 maddesinde de benzer düzenlemenin yer aldığını, Davalarında haklılıklarını dosyada bulunan mübrez deliller ile yaklaşık olarak ispat ettiklerini;

bu sebeple işbu davada Yerel Mahkemece ileride telafisi mümkün olmayacak zararların vuku bulmasını dava başında engellemek amacıyla, ihtiyati haciz taleplerinin kabulü gerekirken reddinin hatalı olduğunu, İşbu davaya konu icra takibinin miktarının, ödenen tazminat alacağı olan 108.380,93 TL olduğunu; bu meblağın günümüz şartları göz önüne alındığında kolay şekilde tahsil veya temin edilebilecek bir alacak olmadığını; tahsili ve temininin zahmetli bir alacak olduğunu;

borçlunun herhangi bir taşınır-taşınmaz mal varlığı üzerinde haciz olmaması halinin, davaya konu haklarının zedelenmesi ve hatta tamamen yok olması tehlikesini de beraberinde getirdiğini, İleri sürerek, ilk derece mahkemesinin müvekkili şirketin menfaatlerini açıkça tehlikeye düşüren ihtiyati haciz taleplerinin reddine ilişkin 20/12/2023 ara kararının kaldırılarak; davalının borca yetecek tutarda taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Talep; uluslararası karayolu nakliyesi esnasında, taşıma konusu ait emtiada meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısına yaptığı ödemenin rücuen tazmini amacıyla başaltılan takibe itirazın iptali davasında, davalı aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkin olup, mahkemece talep reddedilmiş, davacı vekilince karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İİK'nun 257/1 fıkrası uyarınca; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İİK'nun 258 maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep eden alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Burada aranan ölçü yaklaşık ispat ölçüdür.

Somut olayda; mevcut delil durumuna ve yargılamanın bulunduğu aşamaya göre, davacının Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalısına yaptığını iddia ettiği ödemenin davalıdan rücuen tahsili koşullarının oluştuğuna ve varsa rücu alacağının miktarına ilişkin yaklaşık düzeyde ispat koşulunun oluşmadığı, mahkemece bu gerekçe ile ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmış olup, kamu düzenine aykırılık da tespit edilmediğinden,

davacının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.