İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2025/1814 K.2025/1684

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka ile borçlu şirket ve kefil arasında Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını, kullandırılan kredinin vadesinde ödenmemesi sebebiyle hesabın kat edilerek 2 adet ihtarnamenin keşide edildiğini, yapılan ihtarlara rağmen borçluların edimlerini yerine getirmediğini, ihtiyati haciz istemek gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.775.689,97 TL'lik kısmını tahsili zımmında borçlulara ait taşınır ve taşınmaz mallar ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 29/08/2025 tarih ve 2025/1103 D.İş -2025/1099 Karar sayılı kararında;

" İhtiyati haciz istem dilekçesi ve sunulan.

Gebze 3.Noterliğinin 04/07/2025 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarname aslı, Gebze 3.Noterliğinin 04/07/2025 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarname aslı,27/01/2023 tarihli genel kredi sözleşme asılı ile diğer dosya içeriği İcra İflas Yasasının 257 ve devamı madde hükümleri gereğince incelendi.........Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin incelenmesinde; talep eden vekilinin talebine konu alacak bakımından Gebze 3. Noterliğinin 16/07/2025 tarih, ... yevmiye numaralı ve 04/07/2025 tarih, ... yevmiye numaralı hesap kat ihtarnamelerinin düzenlendiği,

bunların karşı taraflara (muhataplara) tebliğe çıkarıldığı ancak her iki ihtarnamenin de tebliğ edilemeyerek iade edildiği görülmüştür. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 10/07/2024 tarih, 2024/1059 E. 2024/1104 K. sayılı ilamında da belirttiği üzere, kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacak hesabın kat edilmesiyle muaccel hale gelecektir.

İİK 258/1 fıkrada alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecbur olduğu hususu düzenlenmiştir.

Bu durumda, talep konusu alacak isteminde talep eden tarafın yaklaşık ispat şartını yerine getirmediği, talep eden tarafça belgelerin ibrazı halinde yeniden talepte bulunabileceği gerekçeleri ile şartları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir..."gerekçesi ile, ''1-Koşulları bulunmadığından ihtiyati haciz isteminin REDDİNE,'' karar verilmiş ve karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Müvekkili Banka ile Borçlular arasında imzalanmış bulunan Genel Kredi Sözleşmesi ve Gebze 3. Noterliğinin 04.07.2025 tarih ve ... yev.nolu ihtarnamesi ile 16.07.2025 tarih ve ... yevmiye numaralı hesap kat ihtarnamesine istinaden 1.775.689,97 TL müvekkil Banka alacağı için Borçluların borçlarına yeterli miktarda taşınır, taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini 27.08.2019 tarihli dilekçe ile talep ettiklerini,

İşbu İhtiyati haciz talebinin yukarıda bilgileri verilen yerel mahkeme tarafından hesap kat ihtarnamelerinin her iki borçluya tebliğ edilemeyerek iade edildiği gerekçesiyle her iki borçlu yönünden de reddedildiğini, ne var ki söz konusu kararın Borçlar Kanunu’nun amir hükmüne, tüm yasal mevzuata ve usule aykırı olduğundan istinaf incelemesi neticesinde kaldırılması gerektiğini, Borcun muaccel olması kavramı ile temerrüte düşme durumu hukuki mahiyetleri itibariyle farklılık arz ettiğini,

hesap kat ihtarnamesinin tebliğ edilip edilmemiş olması tamamen borçludan temerrüt faizi istenilip istenilemeyeceğini durumuna açıklık getiren bir konu olduğunu, bir başka anlatımla borç muaccel olmuşsa alacaklının alacağını talep etmesinin önünde hukuki bir engel bulunmadığını, hesap kat ihtarnamesinin tebliğ edilmiş olmasının temerrüt faizini talep edilmesinin şartı olduğundan tebligat sorunu haliyle temerrüt faizi talebini ilgilendiren bir durum olduğunu, Borçlar Yasamızın 117. maddesi, “Muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer.” hükmünü içerdiğini,

görüldüğü üzere muacceliyet ve temerrüt oluşumu Yasada amir (emredici) hüküm olarak tanımlandığını, bu tanımların herhangi bir yorumu gerektirmeyecek kadar açık olduğunu, Türk Ticaret Kanununun 18. maddesi 3. fıkrasında düzenlenen “Tacirler arasında diğer tarafı temerrüde düşürmek için yapılan ihtarların geçerli olması için, noter aracılığıyla, taahhütlü Bir mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılması şarttır.” hükmü kapsamında tacirler arasında ihtarın belirtilen şekilde yapılması gerektiğini, bu madde kapsamında aranan şeklin bir geçerlilik şekli değil,

ispat şekli olarak değerlendirildiğini, kanun maddesinde ihtarın tebliğ şartı bulunmadığını, Bu nedenle Müvekkil Bankaca, yukarıda belirtilen kanun maddelerine uygun biçimde, İhtarname kredi borçlusunun Sözleşmede imzalarının üstündeki kaşesinde yazılı “ Soğuk Pınar Mah. Ihlamur Cad. ...Çekmeköy/ İstanbul” adresine gönderilmiştir.

Hal böyle iken, yerel Mahkemece gerekçeli kararda;“... tebligat adresine verilen şerhte bila tebliğ iade edildiği, bu sebeple davacı tarafça ihtiyati haciz dayanağı yapılan alacağın muaccel hale gelmediği, bu sebeple istemde İİK 257.

Ve devamı md. Hükümlerinde ön görülen koşullar gerçekleşmediğinden …..….” denilerek ihtiyati haciz taleplerinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, İhtiyati hacze dayanak belgeler incelendiğinde tespit edileceği üzere, ihtarname asıl kredi borçlusu ile müşterek ve müteselsil kefilin sözleşmedeki adresine gönderildiğini, böylece yukarıda belirtilen yasa hükümlerine göre borcun muaccel hale geldiğini, tebligatın iade olması yasal sonucu değiştirmediğini, çünkü yukarıda belirtilen yasa hükümlerine göre ihtarın tebliğ şartı aranmadığını, Ayrıca Sözleşmenin Tebligat Adresi maddesinde özetle;

''...asıl kredili müşteri ve kefiller Sözleşmede yer alan hususların yerine getirilmesi ve Bankaca gerekli tebligatların yapılabilmesi için aşağıdaki yazılı yerin kanuni ikametgah kabul edildiğini.

İkametgahlarını değiştirseler bile yeni ikametgahlarını ticaret siciline tescil ettirip Bankaya noter aracılığı ile yazılı olarak bildirmedikleri takdirde, yukarıda kanuni ikametgah olduğu kabul edilen adrese yapılacak veya bu adresteki muhtarlığa tebligat evrakı bırakılmak suretiyle yapılacak her türlü tebligatın geçerli olacağını ve hukuki sonuç doğuracağını ….” kabul ettiklerini, fakat, kredi borçluları tarafından müvekkil bankaya adres değişikliğine ilişkin noter aracılığı ile herhangi bir bildirim de yapılmadığını, İhtarname ve tebliğ evrakının yerel mahkeme tarafından incelenmiş olsaydı,

asıl kredi borçlunun sözleşmedeki adresine ihtarnamenin gönderilmiş olduğunun tespit edilebileceğini, tüm bu nedenlerle, yerel mahkemece eksik incelemeyle ihtiyati haciz talebinin reddedilmiş olduğunun sabit olup, müvekkil Bankaca yapılan işlemlerde herhangi bir yasaya aykırılık bulunmadığını beyanla, İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 29.08.2025 tarihli 2025/1103 D.İş ve 2025/1099 K. sayılı dosyasıyla. Kredi borçlusu ... ... Gıda Ve Mak. San. Tic. Ltd.

Şti. ve ... hakkında ihtiyati haciz talebinin reddine dair verilen kararın istinaf yolu ile Kaldırılmasına, ... ... Gıda Ve Mak. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... hakkında 1.775.689,97 TL müvekkil Banka alacağının tahsili için, borçlunun borçlarına yeterli miktarda taşınır, taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Talep, ihtiyati haciz talep eden banka ile karşı taraf ......Ltd.Şti. arasında akdedilen ...'nın müteselsil kefil olduğu genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsilinin temini için ihtiyati haciz kararı verilmesi talebine ilişkin olup, Mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İİK'nın 257/1. maddesi uyarınca; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.İİK'nın 258. maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep eden alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Burada aranan ölçü yaklaşık ispat ölçüsüdür.

Somut talebin incelenmesinde, ihtiyati haciz talep eden banka ile karşı taraf ......Ltd.Şti. arasında arasında 27/01/2023 tarihli 5.000.000,00 TL limitli genel kredi sözleşmesi akdedildiği, ...'nın aynı limit ile müteselsil kefil olduğu, alacağın ödenmemesi üzerine hesabın kat edilerek asıl borçlu ve kefile tebliğe çıkarıldığı, ancak tebligatın bila tebliğ iade döndüğü görülmüştür.

Hesabın kat edilmesi, kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın muacceliyeti için yeterli olup ayrıca kefillere ihtarın tebliği şartı aranmaz. Asıl borçluya gönderilen ihtar, borçlunun temerrüdünün yanı sıra, TBK’nın 586. maddesinde öngörülen müteselsil kefilin takibi koşullarının gerçekleşmesi bakımından da gerekli bir unsurdur.

İlk derece mahkemesince de belirtildiği üzere, kat ihtarının alacağı muaccel hale getirdiği ve ayrıca ihtarın kefile tebliğinin gerekmediği, TBK'nın 586. maddesine göre de asıl kredi borçlusuna gönderilen kat ihtarnamesinin İİK'nın 68/b maddesi uyarınca tebliğ edilmiş sayılıp sonuçsuz kaldığı, bu durumda asıl borçlu ve kefil hakkında ihtiyati haciz talep edilebileceği, genel kredi sözleşmesi,

kat ihtarı, kat ihtarının tebliğe çıkarıldığına ilişkin belgeler ile alacağın varlığı ve muaccel olduğu hususuna ilişkin yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği anlaşılmakla Mahkemece ihtiyati haciz kararının kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır.

Sonuç itibariyle; ihtiyati haciz talep eden tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dairemizce yeniden hüküm kurularak, alacağın % 20 'si oranında teminat karşılığında ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir.