İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2025/238 K.2025/290

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili ihtiyati haciz talepli dava dilekçesinde özetle. Davalı şirket yetkilisinin, müvekkili şirket yetkilisi ile temasa geçtiğini, gerçek olmayan bir çok iddia ve beyanlarla müvekkili şirketin üretmiş olduğu ürünleri yurt içinde ve yurt dışında sorunsuz ve sıkıntısız bir şekilde müşterilere ulaştırabileceklerini ifade ettiğini, davalı şirket yetkilisinin müvekkili şirket yetkilisinden vaatlerde bulunarak avans olarak ...

Bankası T.A.O Kağıthane Şubesi’nin ... seri numaralı, 17/07/2024 keşide tarihli, 425.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı, 03/07/2024 keşide tarihli, 425.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı, 31/07/2024 keşide tarihli, 425.000,00 TL bedelli çek, ... seri numaralı, 07/08/2024 keşide tarihli, 425.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı, 14/08/2024 keşide tarihli, 425.000,00 TL bedelli ve ... seri numaralı, 28/08/2024 keşide tarihli, 425.000,00 TL bedelli çekleri teslim aldığını, işbu çeklerin davalı şirkete avans olarak verildiğini, uygulamada ileri tarihli çekler düzenlenip bunların güvence olarak kullanılmasının yaygın bir durum olduğunu,

davalı şirketin sunmayı taahhüt ettiği hizmetleri müvekkili şirkete hiçbir zaman sunmadığını, hal böyleyken müvekkili şirketçe hizmetin sunulması amacıyla avans olarak teslim edilmiş çeklerin iadesinin davalı şirket yetkilisinden beklendiğini, defalarca aramalara rağmen ...

Bankası T.A.O Kağıthane Şubesi’nin ... seri numaralı, 03/07/2024 keşide tarihli, 425.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı, 17/07/2024 keşide tarihli, 425.000,00 TL bedelli çekin müvekkili şirkete iade edilmediğini, iade edilmeyen ... seri numaralı, 03/07/2024 keşide tarihli, 425.000,00 TL bedelli çekin bankaya ibraz sonucu müvekkili şirketçe ödenmek zorunda kalındığını, müvekkili şirketin avans olarak verdiği çekin davalı tarafından bankaya ibraz edilmesi sebebiyle çek bedelinin iadesi için Gaziosmanpaşa İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi açıldığını, davalının icra takibine haksız ve kötüniyetli olarak itiraz ettiğinden takibin durduğunu beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 428.615,41 TL üzerinden ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi'nin 2024/666 Esas ve 06/11/2024 tarihli ara kararı ile; ''1-Davacı tarafın ihtiyati haciz talebinin kabulü ile Dava konusu 428.615,41-TL üzerinden %15 i olan 64.292,31-TL tutarından teminatın nakit olarak yatırıldığından adı geçen davalı ... Dış Ticaret Anonim Şirketinin borca yeter miktarda menkul ve gayrimenkulleri ile 3. Şahıslardaki hak ve alacaklarının haczi gösterilen malları ile alacaklarının.

İcra İflas Kanununda gösterilen muayyen tahditler dairesinde 428.615,41-TL ile sınırlı olmak üzere İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA,'' karar verilmiş ve verilen karara karşı borçlu vekili tarafından itiraz kanun yoluna başvurulmuştur. İhtiyati hacze itiraz davalı vekili 15/11/2024 tarihli dilekçesinde.

Müvekkilinin senedin borçlusu değil alacaklısı olduğunu, davacı yönünden vadesi gelmiş bir alacağın olmadığını, senedin hangi amaca olarak verildiğinin yargılamayı gerektirdiğini, somut olayda ihtiyati haciz talep eden yönünden vadesi gelmiş bir alacak olmadığını, tüm bu nedenlerden ihtiyati haciz kararına itiraz ettiklerini beyanla ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi'nin 2024/666 Esas ve 11/12/2024 tarihli ara kararında. "İİK'nun "İhtiyati haciz şartları" başlıklı 257.maddesinde.

"Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;2- Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa.

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder."denilmiştir Dosya kapsamında sunulan delillere göre; uyuşmazlığa konu çeklerin avans olarak verilip verilmediğinin yargılamayı gerektirdiği, bu aşamada sunulan delillerin yaklaşık ispatı sağlamadığı, bu nedenle İİK 257. ve devamı maddelerindeki koşullar oluşmadığından (sunulan mesajlaşma içeriği de davalı tarafından kabul edilmediğinden) verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir..."gerekçesi ile,''Talebin KABULÜ ile, Mahkememizce verilen 04/11/2024 tarihli ihtiyati haczin kaldırılmasına,

davalının taşınır ve taşınmaz malları ile 3.şahıslardaki hak ve alacakları yönünden banka hesaplarına konulan İhtiyati Haczin İİK 264/3 ve İİK 266 Md uyarınca Kaldırılmasına,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. İlk Derece Mahkemesinin 10/12/2024 tarihli murafaa duruşmasında ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verdiğini, verilen ihtiyati haczin kaldırılması kararının hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin Gaziosmanpaşa İcra Müdürlüğü'nün ...

E. dosyasından takip konusu ettikleri söz konusu çekin verilmesinden önce de, çek verildikten sonrada davalı taraf ile herhangi bir ticareti olmadığını, müvekkilinin davalı tarafa yapılan herhangi bir ticaret nedeni ile borcunun bulunmadığını, davalı tarafın, 3. kişiye hizmet sunduğunu ve bu hizmet karşılığında işbu davaya konu çeki aldığını iddia ettiğini, bu beyandan da müvekkilinin davalı tarafa herhangi bir ad altında herhangi bir borcu bulunmadığının anlaşılacağını.

Davalı tarafın 3. kişi olarak hizmeti kime sunduğunu, hizmeti ne zaman sunduğuna, 3. kişiye sunulan hizmet için müvekkilinin nasıl bir sorumluluğunun olduğuna, 3. kişinin borcu için taraflar arasında herhangi bir anlaşma olup olmadığına ilişkin herhangi bir belge sunmadığını, 3. kişiye sunduğunu iddia ettiği hizmete ilişkin, bu hizmet nedeni ile müvekkilinin sorumluluğuna ilişkin herhangi bir fatura, dekont, sözleşme vb. yazılı hiçbir belge sunmadığını.

Dosyaya kendileri tarafından sunulan davalı şirket yetkilisinin müvekkili şirket yetkilisine "3. kişiye hizmet karşılığında çeki aldım, bu yazı sizin için belge olsun" şeklinde mesaj attığını, ancak 10/12/2024 tarihinde yapılan mürafaa duruşmasında davalı vekilinin "sunulan mesaja dair belgeyi ve içeriğini kabul etmiyoruz," şeklinde beyanda bulunduğunu, davalı vekilinin cevap dilekçesinde müvekkilinin çeki 3. kişinin borcu için aldığını iddia ederken mürafaa duruşmasında müvekkilinin 3. kişinin borcu için çeki aldığını beyan eden mesajını kabul etmemesinin çelişkili olduğunu.

Müvekkili tarafından 3. kişinin borcuna istinaden davalıya çek verildiği iddia edilse de 425.000 TL bedelli çekin 3. kişinin borcu için verilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, taraflar tacir olup, tacirler arasındaki iş ve işlemlerin usul ve esaslarının belli olduğunu, müvekkili şirketin ve davalı şirketin tacir olması ve iş hacmi göz önüne alındığında karşı tarafa 2.550.000 TL'yi avans olarak vermesinin ticari hayata uygun olduğunu, müvekkilinin davalıyla uzun süreli ticaret yapma gayesinde olduğundan 2.550.000 TL'yi avans olarak verdiğini,

ancak müvekkilinin avans olarak verdiği çeklerden 2 tanesini davalıdan iade alamadığını;Davalı şirketin sunmayı taahhüt ettiği hizmetleri müvekkili şirkete hiçbir zaman sunmadığını, müvekkil şirketçe hizmetin sunulması amacıyla avans olarak teslim edilmiş çeklerden ...

Bankası T.A.O Kağıthane Şubesi’nin ... seri numaralı, 03/07/2024 keşide tarihli, 425.000,00 TL bedelli ve ... seri numaralı, 17/07/2024 keşide tarihli, 425.000,00 TL bedelli çek müvekkil şirkete iade edilmediğini, davalının iddialarını ispat edemediğinin apaçık ortada olduğunu, müvekkilinin güven ilişkisine dayanarak avans olarak verdiği 425.000 TL bedelli 2 tane çeki davalıdan iade alamadığını beyanla kararın kaldırılmasını ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 428.615,41 TL üzerinden ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Talep, davalı adına keşide edilen ancak avans çeki olduğu için haksız olarak tahsil edildiği iddia edilen çek bedelinin iadesi için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali talebiyle açılan davada, takipte talep edilen alacak tutarı üzerinden davalı aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir.

Mahkemece ihtiyati haciz talebinin kabulüne, davalının ihtiyati hacze itirazı üzerine de bu kez itirazın kabulüne ve yukarıda açıklanan gerekçe ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İİK'nın 257/1. fıkrası uyarınca; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İİK'nın 258. maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep eden alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Burada aranan ölçü yaklaşık ispat ölçüsüdür.

İİK'nın 265. maddesi hükmü gereğince, borçlu kendisi dinlenilmeden verilen ihtiyati haciz kararına yönelik haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata, huzuru ile yapılan hacizlerde haczin uygulandığı, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. Bu durumda mahkeme, gösterilen itiraz sebepleri ile bağlı inceleme yaparak itirazı kabul veya reddeder.

Somut olayda; davacı tarafından davalı adına keşide edilen çek bedelinin vadesinde ödendiği ancak çekin mevcut bir borcun ifası amacıyla değil avans çeki olarak verildiği, karşılığında hizmet alınmadığı iddia edilerek icra takibinin başlatıldığı ve itiraz üzerine eldeki davanın açıldığı, Mahkemece gerek ihtiyati haciz kararının, gerekse itirazın kabulüne dair kararın verildiği tarih itibariyle dosya kapsamına göre davacının, bir ödeme aracı olan dava konusu çekin avans olarak verildiği ve karşılığında herhangi bir hizmet verilmediğinden yapılan tahsilatın haksız olduğu iddiasını yaklaşık ispat ölçüsünde dahi ispat edemediği,

söz konusu alacak iddiasının yargılamayı gerektirdiği, vadesi gelmiş bir para alacağının varlığından bahsedilemeyeceği, bu nedenle Mahkemece verilen ihtiyati haciz kararı hatalı olup itiraz üzerine verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.Sonuç olarak, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.