İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2025/84 K.2025/56

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi2nin 2023/284 E- 2024/741 K. sayılı 17/10/2024 tarihli kararına istinaden, İİK'nun 257. ve devamı maddeleri uyarınca teminat olarak ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi'nin 22/11/2024 tarih 2024/2248 D.İş- 2024/2255 Karar sayılı kararında. "İhtiyati haciz istemine konu İstanbul 8 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/284 E- 2024/741 K. sayılı 17/10/2024 tarihli kararı celp edilmiş incelenmesinde; ... Bankası TAO tarafından davalılar ...A.Ş. ve ... İnş.

A.Ş. aleyhine açılmış tespit davası olduğu, Mahkemece 17/10/2024 tarihinde verilen kararla "...Davacı tarafça davalılar aleyhine açılan davanın KABULÜ ile, davacının, 25/10/2018 tarihli "Taahhütname" başlıklı belgeye istinaden, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. (Eski ... E.) sayılı dosyasına konu alacağın alacaklısı olduğunun TESPİTİNE..." karar verildiği ve kararın henüz kesinleşmediğinin bildirildiği görülmüştür.

İhtiyati haciz istemine konu İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin kararının tespit kararı olduğu, tespite ilişkin ilamların icra takibine konu edilemeyeceği, ancak kesinleşmeleri halinde bu ilamlardaki vekalet ücreti ve yargılama giderine dayalı likit miktarların icra yolu ile infazının mümkün olduğu, buna göre verilen kararındaki vekalet ücreti ve giderlerin icra takibine konu edilebilmesi için kararın kesinleşmesinin gerektiği, Mahkemenin vermiş olduğu yazı cevabında hükmün kesinleşmediğinin bildirildiği anlaşıldığından,

ihtiyati haciz isteyen vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..."gerekçesi ile İhtiyati haciz talebinin REDDİNE karar verilmiş ve karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz isteyen vekili istinaf dilekçesinde özetle.

İlk derece mahkemesinin dayandığı gerekçenin hatalı ve hukuka aykırı olup kararın kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesi gerektiğini olumlu tespit ilamlarının icraya konu edilebilmesi için kesinleşmesi gerekmediği gibi kesinleşmenin aranacağına dair yasal bir düzenleme de bulunmadığını, bu nedenle müvekkili şirketin ilama dayanan alacakları hakkında teminatsız şekilde ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini.

Müvekkili şirket tarafından davalılar hakkında, İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/284 Esas sayılı dosyası ile alacaklı sıfatının tespiti istemli olarak olumlu tespit davası açıldığını, Mahkemenin, yaptığı yargılama sonucunda 17/10/2024 tarihli 2024/741 karar sayılı kararıyla müvekkili şirketin davasını kabul ederek "1- Davacı tarafça davalılar aleyhine açılan davanın KABULÜ ile, davacının, 25/10/2018 tarihli "Taahhütname" başlıklı belgeye istinaden, İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... E.(Eski ...

E.) Sayılı dosyasına konu alacağın alacaklısı olduğunun TESPİTİNE, "2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 116.590.397,92-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 29.147.599,48-TL' harcın mahsubu ile fazladan yatırılan 87.442.798,44-TL harcın davalılardan alınarak Hazineye gelir kaydına, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 29.147.599,48-TL harcın davalılardan alınarak davacı tarafa verilmesine,3- Davacı tarafından yapılan ve 179,90-TL başvurma harcı ile 329,00-TL posta giderinden ibaret toplam 508,90-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacı tarafa verilmesine,

4- Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 17.675.837,50-TL vekâlet ücretinin davalılardan alınarak davacı tarafa verilmesine.." karar verdiğini.

İlgili kararla müvekkili şirketin harç, yargılama gideri ve ilam vekalet ücreti (vekalet ücretinin alacaklısı vekil olmak kaydıyla) olmak üzere toplamda 46.823.945,88 TL alacağının davalılardan tahsiline karar verildiğini, ihtiyati haciz müessesinin, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257 ve devamı maddelerinde düzenlendiğini, 257. maddede, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceğinin düzenlendiğini,

mezkur Kanun'un 259. maddesinde ise alacağın ilama dayanması halinde teminatın aranmayacağının hüküm altına alındığını.

Müvekkili şirketin hüküm altına alınan alacaklarının, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para alacağı olduğunu, olumlu tespit davalarında kararın kesinleşmesi aranmadığından karar tarihi itibariyle hüküm altına alınan alacakların vadesinin geldiğini ve borçlular tarafından para borcunun ödenmesi gerektiğini, Yargıtay ilamlarında içtihat edildiği üzere, olumlu tespit davalarında kesinleşme aranmadığı gibi kesinleşmenin aranacağına ilişkin yasal bir düzenlemenin de bulunmadığını,

bu nedenle karar tarihi itibariyle vadesi gelen alacakların borçlusu tarafından ödenmesi gerektiği gibi bu yöndeki alacaklar için de ihtiyati haciz talep edilebildiğini.

Ancak İlk derece mahkemesinin hiçbir hukuki dayanak göstermeden talep konusu ilamın tespite dayandığını ve kararın henüz kesinleşmediğini gerekçe göstererek taleplerinin reddine karar verdiğini, İlk derece mahkemesinin talebi reddetmesine karşın olumlu tespit davalarına ilişkin ilamların icrası için kesinleşmesi gerektiğinin hangi yasal mevzuatta düzenlendiğini ortaya koymadığını veyahut bu hususta bir karar göstermediğini,

bu haliyle kararın herhangi bir hukuki dayanağının bulunmadığı açık olup kararın kaldırılarak taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerektiğini beyanla kararın kaldırılması ve İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/284 E. 2024/741 K. 17/10/2024 tarihli ilamıyla hüküm altına alınan toplam 46.823.945,88 TL vadesi gelmiş para alacağının tahsilini teminen teminatsız olarak borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Talep, tespit hükmünü içeren ilamda yer alan yargılama giderleri ile vekalet ücreti yönünden ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir.Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile talebin reddine karar verilmiş, karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Para ve teminat verilmesi hakkındaki ilamların icrası İİK'nın 32 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. İİK'nın "ilam mahiyetini haiz belgeler" başlığını taşıyan 38. maddesinde ise.

Mahkeme huzurunda yapılan sulhler, kabuller ve para borcu ikrarını havi re’sen tanzim edilen noter senetleri, istinaf ve temyiz kefaletnameleri ile icra dairesindeki kefaletlerin ilamların icrası hakkındaki hükümlere tabi olduğu kabul edilmiştir. Açıklanan yasal düzenlemeler ile hangi belgelere dayanılarak ilamlı takip yapılabileceği düzenlemiştir. Kanun maddesinde yer verilen ilamlar eda hükmü taşıyan ilamlardır.

Tespit davası sonunda verilen kararlar ise bir eda hükmü içermediğinden ancak kesinleşmekle icra takibine konu edilebilirler. Bu noktada verilen tespit kararının olumlu veya olumsuz olması, kararın icraya konu edilebilmesi için kesinleşmesi gerektiği sonucunu değiştirmez.

Tespit kararındaki yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısımlar ile davanın esası hakkında karar verilen kısım bir bütün olduğundan, bir başka deyişle talep edilen alacaklar feri niteliğinde olup aslın hukukuna tabi olduğundan, bu kalem alacakların icraya konulabilmesi ancak bir bütün olarak kararın kesinleşmiş olması şartına bağlıdır.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya dönüldüğünde; ihtiyati haciz talebine dayanak ilamın İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/284 Esas ve 2024/741 Karar sayılı kararı olduğu, Mahkemece; "davacının 25/10/2018 tarihli taahhütname başlıklı belgeye istinaden İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. (Eski ...

E.) sayılı dosyasına konu alacağın alacaklısı olduğunun tespitine" karar verildiği, kararda davacı lehine 17.675.837,50 TL vekalet ücreti, 29.148.108,38 TL yargılama giderine hükmedildiği, verilen kararın kesinleşmediği, bu sebeple kararda hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden ihtiyati haciz kararı verilemeyeceği, Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak mahkeme kararının gerekçesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, ihtiyati haciz talep edenin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.