İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2026/123 K.2026/276

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin davalı şirketin ...

Şubesi ... numaralı müşterisi olduğunu, bu hesap ve kredi kartı üzerinden pek çok alışveriş gerçekleştirdiğini, müvekkili tarafından ... kredi kartı ile 01.10.2024 - 14.12.2024 tarihleri arasında... üzerinden birçok kez ürün geliştirme ve reklam hizmeti satın alındığını ancak satın alınan bu hizmetlerin karşılığının alınamadığını, müvekkilinin satın alınan bu hizmetleri kullanabilmek için girmeye çalıştığı sayfanın kapatıldığını, müvekkilince hizmet sağlayıcı olan... ile defalarca kez iletişim kurulmaya çalışılmışsa da hiçbir şekilde dönüş alınamadığını,

17.12.2024 tarihinde müvekkili tarafından davalı şirkete yazılı başvuruda bulunulduğunu ve ... kredi kartıyla yaptığı harcamaların hizmet olarak karşılığını alamaması sebebiyle chargeback işlemi yapılmasını talep ettiğini, davalı şirketin ve müvekkilinin mail üzerinden gerçekleşen konuşma içerikleri de sunulacak olup, davalı şirketin müvekkilinin mağduriyetini anlamayarak sorumluluklarını yerine getirmediğini ve sorunun çözüme ulaşmadığını, harcama itirazı olarak bilinen chargeback kuralının, hatalı ya da şüpheli işlem bildirimleri, ürünün teslim edilmemesi,

hizmetin alınamaması gibi pek çok hususta uygulanarak tüketicinin korunmasının amaçlandığını, tüketici tarafından ilgili bankaya bildirimde bulunulması akabinde banka tarafından satıcı ile iletişime geçilerek, harcama itirazının değerlendirilmesi ve tüketicinin haklı olduğu durumda chargeback işlemi yapılarak ödemelerin tüketiciye iade edilmesi gerektiğini beyanla davalı şirketin kusurlu davranışı nedeniyle müvekkilinin zararı olan 442.968 TL'nin başvuru tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile davalı şirketten alınarak müvekkiline ödenmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olayda davacı ...'un ticari işletmesinin reklamının yayınlanması konusunda ...'un işletmelere özel hizmeti olan ... hesabı üzerinden hizmet satın aldığını, ...'ın işletme bilgilerinin ve işletmelerin ...'taki pazarlama faaliyetlerinin entegre edilebileceği merkezi bir arayüz olduğunu, davanın asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğini, davalı müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini,

davacının iddia ettiği alacağın ilgili kanun hükümleri nezdinde hak düşürücü süre ve zamanaşımı def'i yönünden incelenmesini ve huzurdaki davanın ilgili sürelere riayet edilmeksizin ikame edildiğinin tespiti halinde davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafından itirazın süresi içerisinde yapılmadığını, davacının kredi kartından olağan dışı işlemler gerçekleştirdiğinin tespit edildiğini, kartları amaçları dışında kullandığını, hizmet almamasına rağmen yüksek tutarlı işlemelere devam ettiğini, davacının itirazının bu sebeplerle reddedildiğini beyanla davanın reddine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davanın davacıya ait bireysel kredi kartı ile 01.10.2024 - 14.12.2024 tarihleri arasında... üzerinden ürün geliştirme ve reklam hizmeti satın alınmasına rağmen satın alınan bu hizmetlerin karşılığının alınamaması sebebiyle davacı tarafça ödenen bedellerin chargeback işlemi kapsamında davalı bankanın bireysel müşterisi olan davacıya iadesi talebine ilişkin olduğu, görevli mahkemenin belirlenmesi bakımından davanın taraflarının sıfatı ile davanın tarafları arasındaki sözleşmesel ilişki ile uyuşmazlık konusunun baz alınması gerektiği, işbu dava dosyasında davacının davalı bankanın bireysel müşterisi olduğu,

dava konusu işlemlerde kullanılan kredi kartının bireysel kredi kartı olduğu, davacı ve davalı arasında akdedilen sözleşmenin bireysel kredi kartı sözleşmesi olduğu, uyuşmazlığın dava konusu kredi kartıyla alınmak istenen hizmetin bedeli ödenmesine rağmen alınamaması sebebiyle tüketici olan davacının bireysel kredi kartına ödediği bedelin iadesi(chargeback) istemine ilişkin olduğu, davalı banka ile davacı arasındaki akdi ilişki değerlendirilirken kredi kartından yapılan işlemin mahiyetinin dava konusu yapılmadığı,

kredi kartıyla alınmak istenilen ancak alınamadığı iddia edilen hizmetin davacı ile dava dışı ... arasındaki ilişki ve sözleşmenin nispiliği ilkesi çerçevesinde ancak bu kişiler nezdinde açılan bir davada değerlendirilebileceği, somut olayda ise davacının, bireysel müşterisi pozisyonunda bulunduğu davalı bankaya karşı hangi iş veya işlemden gerçekleşmiş olursa olsun yaptığı alışveriş sebebiyle kendisine talep ettiği hizmet sağlanmadığından ödediği ancak karşılıksız kalan bedelin bireysel kredi kartına iadesini talep ettiği, dava dışı ... ile davacı arasındaki irtibatın uyuşmazlık konusu olmadığı,

uyuşmazlık konusu olmayan bir husus nazara alınarak mahkemenin görevi bağlamından değerlendirme yapılamayacağı ve davada 6502 sayılı TKHK'nun 73/1. maddesi uyarınca Tüketici Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

DAVALI VEKİLİNCE İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Huzurdaki dava, tacir olan davacının ticari işletmesi ile ilgili olan ticari işlemleri hakkında bir dava olduğundan her halde görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu, davacının ticari işletmesi ile ilgili reklam yapabilmek için ...'un işletmelere özel hizmeti olan ... hesabı üzerinden dava dışı şirketten hizmet satın aldığı, davalıdan talebinin ise salt bu işlemden kaynaklanan ticari bir talep olduğu ve tüketici mahkemelerinin görev alanına girmediği,

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un düzenleniş amacı gözetildiğinde her alıcının tüketici olarak kabulünün mümkün olmadığı, tüketici olarak kabul edilmenin ilk koşulunun, ticari veya mesleki olmayan bir amaçla hareket edilmiş olması olduğu, dava konusu olayda ise davacının ticari işletmesi ile ilgili reklam yapabilmek için ...'un işletmelere özel hizmeti olan ... hesabı üzerinden dava dışı şirketten hizmet satın aldığı, bu işlemin ticari bir amaca dayandığı ve bu sebeplerle Mahkemenin kararının kaldırılması gerektiğine ilişkindir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Dava, davacının davalı tarafından verilen kredi kartı ile yaptığı harcamanın karşılığını alamaması sebebiyle tahsil edilen bedelin chargeback işlemi yapılarak iadesi talebine ilişkindir.Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı tarafça ileri sürülen tüm istinaf sebepleri yargılama aşamasında sunulan cevap ve beyan dilekçeleri ile de ileri sürülmüş, ilk derece mahkemesince verilen gerekçeli kararda;

bir davada mahkemenin görevli olup olmadığının, davanın tarafları arasındaki hukuki ilişkinin niteliğine göre belirleneceği, davacının, davalı şirkete ait bireysel kredi kartını kullandığı, kullanılan kredi kartının davacının ticari işletmesi için verilmiş ve ticari işletmesinin faaliyetleri kapsamında kullanılan bir kart olmadığı, taraflar arasında ticari bir ilişki olmadığı, davacının bireysel kredi kartı ile aldığı hizmetin niteliğinin bu davada tartışılamayacağı, uyuşmazlığın chargeback işleminin koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı,

davacının davalı karşısında tüketici vasfında ve yine taraflar arasındaki hukuki ilişkinin de tüketici işlemi olduğu gerekçeleri ile karşılanmış olup, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre mahkeme kararının gerekçesinde iddia, savunma ve delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin mahkemenin kabulüne yönelik tüm istinaf sebepleri isabetsiz bulunmuş, kararda kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.