İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2026/741 K.2026/885

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı tarafından 2014 model ...marka ve adedi 200.000-USD olan dozerden üç adet, yine 2014 model ... marka ve adedi 140.000-USD olan dozerden bir adet olmak üzere dört dozeri leasing sözleşmesi yoluyla satın aldığını, devamlı olarak arıza çıkarması sonucu davalı tarafla ve leasing şirketleriyle iletişime geçildiğini, makinelerin bakım ve onarımını sözleşmede belirtildiği üzere davalı tarafça üstlenilmesine rağmen bir kaç tamirattan sonra herhangi bir ilgilenilme olmadığını, bu durumun davalı tarafla sürekli iletişim kurulup makinelerin tamir ve bakımının,

yenisiyle değiştirilmesinin veya en azından alacak miktarının bir süre talep edilmemesi istenmesine rağmen herhangi bir şekilde yardımcı olunmadığını, makinelerin devamlı arıza çıkarıp sonunda da altı ay geçmeden tamamen tamiri imkansız hale gelmesi sonucu müvekkil şirketin tarifi imkansız maddi zorluklarla karşı karşıya kaldığını, söz konusu makinelerde meydana gelen hasar ve zararın tespiti adına Bursa 4. Sulh Hukuk Mahkemesi 2018/98 Değişik İş sayılı dosyasında tespit yapıldığını,

müvekkilinin davalının ticari ahlaka aykırı davranışları nedeniyle maruz kaldığı zarar nedeniyle muhtemel kazanç kazanç kaybı için fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak üzere şimdilik 50.000,00-TL tazminatın sözleşmede kararlaştırılan 26.02.2014 tarihinden itibaren ticari reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davalının ... iş makinalarının Türkiye Distribütörü olduğunu, davacı şirketin, müvekkilinden dört adet dozer satın aldığını, satış bedellerini ödemediğini, davalı şirket aleyhine başlatılan icra takiplerinin sonuçsuz kaldığını, davacının, iyiniyet hükümlerine ve ticari ahlak kurallarına aykırı bir şekilde ödeme yükümlülüğünden kurtulabilmek amacıyla huzurdaki davayı açtığını, davacılardan ....

Şti. ile yine davacılardan ...'ın eşi ..., aynı iddialarla müvekkili aleyhine Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/809 esas sayılı dosya üzerinden dava açtığını, müvekkili aleyhine açılan her iki davanın konusunun aynı olduğunu, işbu davanın derdestlik yönünden reddi gerektiğini, bunun mümkün olmaması halinde ise HMK hükümleri uyarınca aralarında bağlantı bulunan davaların birleştirilmesine karar verilmesi gerektiğini, davacının satın almış olduğu makinaların ayıplı olduğu iddiasının dinlenmesinin mümkün olmadığını,

davacıların hem yasal süreler içerisinde herhangi bir ihbarda bulunmadıklar -ını hem de müvekkili şirkete vermiş oldukları taahhütname ile açıkça makinaların garanti kapsamından çıktığını ve makinalarda meydana gelecek sorunlardan dolayı müvekkili şirketten herhangi bir talepte bulunmayacaklarını kabul, beyan ve taahhüt ettiklerini,

davacı 31.07.2015 tarihinde müvekkili şirkete ibraz etmiş olduğu taahhütname ile müvekkilinden almış olduğu dört adet ... marka dozerlerin ödemelerini vadesinde yapamadığını kabul ettiğini ve 25.08.2015 tarihine kadar borcunun 42.200,00-TL'lik kısmını ödeyememesi durumunda sözleşme konusu iş makinalarının garanti kapsamından çıkarılacağını, müvekkilinin makinalarda meydana gelecek hiçbir zarardan sorumlu tutulamayacağını, sözleşme ile belirlenen garanti ile ilgili hükümlerin yok sayılacağını kabul, beyan ve taahhüt ettiğini ve taahhüt ettiği ödemeyi gerçekleştirmediğini,

davacının ekli taahhütnameyi yok farz ederek işbu davayı açmasının kötüniyetinin ve haksız kazanç elde etme gayretinin bir göstergesi olduğunu, davacı şirketin iflasına karar verildiğini, haksız kazanç elde etme amacıyla açılmış olan davanın reddi gerektiğini ayrıca davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının talep ettiği 26.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizinin neye dayanarak hangi tarih esas alınarak talep edildiği anlaşılamadığını, belirtilen tarihte davacının, müvekkilinden dava konusu iş makinalarını satın dahi almadığını,

davacı şirketin kötüniyetli bir şekilde hem hali hazırda derdest olan davayı yalnızca taraflardan birinde değişiklik yaparak açtığını hem her iki dilekçesinde de farklı beyanlarda bulunarak Mahkemeyi yanıltmaya çalıştığını, asıl zarara uğrayan, satmış olduğu makinaların bedelini tahsil edemeyen müvekkili şirket iken haksız ve kötüniyetli bir şekilde açılan davanın reddine karar verilmesini ve %20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatı ödenmesine karar verilmesini, tüm bu nedenlerle;

öncelikle davanın derdestlik itirazı nedeni ile usulden reddini, mümkün olmaması halinde davaların birleştirilmesini, davanın usulden reddedilmemesi halinde davanın esastan reddini, müvekkilinin malvarlığına konulması talep edilen tedbir talebinin reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 12/11/2024 tarih ve 2018/1498 Esas-2024/952 Karar sayılı kararında;Tüm dosya kapsamına göre; hem dava dışı ....... ile yapılan eser sözleşmesinin, hem de davalı ile yapılan leasing sözleşmesinin tarafının davası tefrik edilen ....Şti olduğu, dava dilekçesinde belirtilen Bursa 4. SHM'nin 2018/98 değişik iş sayılı dosyasında delil tespiti talep edenin de yine davası tefrik edilen ....Şti olduğu, dava dilekçesinde geçen taşınmaz ve kooperatif hisselerinin de davalı ... ile ilgilisinin bulunmadığı, ...'ın sadece davası tefrik edilen iflas halindeki Yis İnşaat..şirketinin dava tarihindeki yetkililerinden biri olduğu,

davacının dava dilekçesinde talep ettiği tazminatın şirkete ödenmesini de talep etmediği, bu itibarla davacı ...'ın aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı "gerekçesi ile, '' Davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE '' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Davacı ...'ın iflas eden şirketin yetkilisi ve ortağı olmasının ötesinde şahsi malvarlığının doğrudan zarar gördüğünü ve dava açma hak ve ehliyetinin bulunması sebebiyle mahkemece verilen hükmün hatalı olduğunu, iflas masası kararı beklenmeden davanın usulden reddinin yerinde olmadığını, iflas masasının dava takibi kararı vermemesinin zarar tespitine engel olamayacağını, bu dava sonunda sonunda elde edilecek olası tazminat ile müflis şirketin alacaklıların alacağına kavuşmasının mümkün olabileceğini, istinaf başvuru dilekçesinde sunduğu Yargıtay ve BAM kararlarına göre iflas idaresinin iflas kararının beklenmesi gerektiğini,

mahkemenin bilirkişi incelemesi yapmadan karar vermesinin adil yargılanma hakkının ihlali olduğunu, dosyada bilirkişiye gitme yönünde ara kararın icra edilmeden hüküm verildiği ileri sürülerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık varsa resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava; hakkında tefrik kararı verilen davacı İflas Nediyle Tasfiye Halinde ....Şti. ile davalı arasında akdedilen 26/01/2015 tarihli sözleşmeler ile leasing sözleşmesi yoluyla satın alınan dört adet dozerine ayıplı olduğu iddiasıyla uğranılan zararın tahsili talebine ilişkindir.

Mahkemece dava dilekçesinde yer alan davacılardan İflas Nediyle Tasfiye Halinde ....Şti. yönünden dosyanın tefrik edilerek 2024/859 esas sırasına kaydedildiği ve takip edilmediğinden işlemden kaldırılmasına karar verildiği, davacılardan ... yönünden dosyanın tefrik edilerek 2024/709 esas sırasına kaydedilip davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği ve davacıya ilişkin yargılamaya iş bu davada devam edilerek yargılama sonucunda davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvuruda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta davacılar vekili dava dilekçesinde, hakkında tefrik kararı verilen davacı İflas Nediyle Tasfiye Halinde ....Şti. ile davalı arasında akdedilen 26/01/2015 tarihli sözleşmeler ile leasing sözleşmesi yoluyla satın alınan dört adet dozerine ayıplı olduğunu, bu dozerlerin davacı şirketin ......

Belediyesi'nden ihale ile aldığı işte çalıştırılmak için alındığını, ancak makinelerin sürekli arıza vermesi sebebiyle işin aksadığını, işin bitirilmesi için başka şirketlerden makinelerin kiralandığını, makinelerin arızalarının giderilmesi için onarım hizmeti alındığını, hakkında tefrik kararı verilen davacı ...'ın eşine ait evin satıldığını ileri sürerek davacının uğradığı zarar ve muhtemel kazanç kaybı için şimdilik 50.000,00 TL tazminatın tahsiline karar verilmesinin talep edildiği,

Mahkemece talep edilen tazminat kalemlerinin açıklanması için davacı vekiline süre verilmesi üzerine davacı vekili tarafından sunulan 12/11/2019 tarihli dilekçe ile; zararın 47.000,00 TL'sinın makine bedeline, 1.000,00 TL'sinin kiralanmak zorunda kalan makinelere ilişkin ilave maliyete, 250,00 TL'sinin ...

Mah. . .. ... adresinde bulunan ipotekli taşınmazın davalı şirket tarafından icra yoluyla satılmasına, 250,00 TL'sinin ...'a ait kooperatif hissesinin davalı şirkete devredilmesi ve davacı şirket tarafından gerçekleştirilen diğer tüm ödemelere, 1.000,00.- TL'sinin davacı şirketin müspet zararına, 500,00 TL'sinin davacı şirketin itibar kaybı ve mahrum kaldığı kâra ilişkin olduğu belirtilmiştir.

Dava konusu makinelerin satış sözleşmesinin hakkında tefrik kararı verilen İflas Nediyle Tasfiye Halinde ....Şti. ile davalı arasında akdedildiği, TBK'da düzenlenen satış sözleşmesi ayıba karşı tekeffül hükümlerinin ve zarar talebinin ancak sözleşmenin tarafları tarafından ileri sürülebileceği, davacının makinelerin satımına ilişkin sözleşmenin tarafı olmadığı,

davacının doğrudan zarara uğradığı iddia edilmiş ise de yukarıda belirtilen dava ve zarar kalemlerinin açıklanmasına ilişkin dilekçelerde davacının doğrudan uğradığı zarara ilişkin bir iddia ve talep yer almadığı gibi bu hususun ispatına ilişkin somut delil de sunulmadığı gözetildiğinde, davacının iş bu davada aktif husumetinin bulunmadığı,

aktif husumeti bulunmayan gerçek kişi davacı tarafından açılan davada dava dışı şirketin iflas masasının kararının beklenmesinin ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasının sonuca bir etkisinin bulunmadığı anlaşılmakla davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.