İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2017/923 K.2018/419

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davalı ... AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLAR İDDİA VE SAVUNMA ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili sigorta şirketinin dava dışı sigortalısı ....A.Ş.’nin Polonya’da yerleşik...S.A. firmasından satın aldığı 8 set CNG Tüp Seti oto yedek parça emtiasının Polonya/Bursa-Türkiye sevki sırasında gerçekleşecek rizikoyu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalamış olduğunu, emtianın 13.07.2015 tarihinde davalı taşıyıcı ....

A.Ş. sorumluluğunda fiili taşıyıcı diğer davalı şirket tarafından ...plakalı tıra yüklendiğini, 21.07.2015 tarihinde emtianın sigortalı firmaya tesliminde 2 adet CNG tüp setinin hasara uğramış olduğunun tespit edildiğini, bu hususun tutanak altına alındığını, hasar ihbarına müteakip müvekkilinin sigortalısına 30.12.2015 tarihinde 28.883,82 TL ödeme yaptığını, sigortalısının haklarına halef olduğunu, emtianın taşıma işini üstlenen davalıların hasardan dolayı sorumlu olduklarını ileri sürerek 28.883,32 TL’nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... vekili, müvekkili şirketin üstlenmiş olduğu edimini gereği gibi yerine getirdiğini, emtianın hasarsız ve eksiksiz bir şekilde teslim edildiğini, hasara ilişkin CMR senedinde herhangi bir şerhin bulunmadığını, tutanağın her zaman düzenlenebilecek belgelerden olduğunu, hasarın yükleme, istifleme ambalajlamadan kaynaklanabileceğini, bu durumun müvekkili şirketin sorumluluğunda olmadığını, ambalajlama ve yüklemenin gönderici tarafından yapıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Diğer davalı, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince, dosyanın bilirkişiden dönüşünün ve raporun ibrazının beklendiği, bu aşamada davacı vekilinin Uyap üzerinden e-imzalı olarak gönderdiği 15/08/2017 havale tarihli dilekçesi ile; dava konusu taşımaya ilişkin olarak uyuşmazlık konusu tazminat bedelinin davalı taşıyıcının sorumluluk sigortacısı ...A.Ş. tarafından 02/08/2016 tarihinde ödendiğini, davanın konusuz kaldığını, ancak davalıların davanın açılmasına sebebiyet vermiş olduklarından vekalet ücreti ve yargılama giderlerine mahkum edilmelerini talep ettiği gerekçesiyle, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davanın açılmasına sebebiyet vermiş olduklarından davalıların yargılama gideri ve vekalet ücreti ile sorumlu tutulmalarına karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı .... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu hasarın sorumlusunun/sorumlularının tespiti ve kusur değerlendirilmesi yapılmadan diğer davalının taşıyıcı sorumluluk sigortasını yapan sigorta şirketince yapılan ödemeye dayalı olarak vekalet ücreti ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulmalarının hukuka aykırı olduğunu, aksine sorumluluğu ve kusurlu olduğu ispat edilemeyen müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, emtea nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalanan emtianın taşıma sırasında hasar görmesi üzerine sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Somut olayda, davacı ... şirketinin nakliyat sigorta poliçesiyle sigortalı dava dışı ...San.A.Ş.’nin Polonya’da mukim... S.A. firmasından ithal edildiği, otomotiv aksamı cinsi emtianın sigorta korumasına aldığı, taşıma işinin davalı ... Hizm. A.Ş. tarafından üstlendildiği, fiili taşımanın ise diğer davalı .... Şti. tarafından ... çekici-dorse ile gerçekleştirildiği, emtianın tesliminde 2 set tübün hasarlandığı iddia edilerek bu nedenle sigortalıya ödenen bedelin davalılardan rücuen tahsili istenmiş, davalı ... Hizm. A.Ş., davanın reddini savunmuştur.

İlk derece mahkemesince tarafların delilleri toplanarak yargılamanın yürütüldüğü, 14.06.2017 tarihli duruşmada bilirkişiye tevdi edilen dosyanın ve bilirkişi raporunun beklenmesine ve mazeret bildiren davalı vekilinin mazeretinin kabulüne karar verilerek bu nedenle duruşmanın 29.09.2017 günü saat 09:35’e bırakılmasına karar verilmiş olduğu halde, davacı vekilinin celse arasında sunmuş olduğu 15/08/2017 havale tarihli dilekçesi doğrultusunda, duruşma günü beklenmeksizin, dosya üzerinden karar tesisi savunma hakkının ihlali niteliğinde olup, usul ve yasaya aykırıdır.

Tarafların, hukuki dinlenilme hakkını ortadan kaldıracak şekilde karar verilmiş olması, kararı sakatlayan bir usul hatasıdır. Taraflara hukuki dinlenilme hakkının sağlanarak yargılamanın sürdürülmesi, hüküm verilebilmesinin temel koşuludur. Bu koşul ihlal edilmiştir.

Diğer yandan HMK’nın 331. maddesinin birinci fıkrası; “Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder” şeklinde düzenlenmiştir.Anılan madde doğrultusunda davanın konusuz kalması halinde davanın açıldığı tarihte haksız olduğu tespit edilen taraf yargılama giderini ödemekle yükümlü olacaktır. Bu nedenle yargılama gideri hakkında hüküm kurulabilmesi için mahkemece davanın açıldığı tarihte haksız olan tarafın tespit edilmesi, bu amaçla delillerin toplanıp değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, davacının alacağını tahsil etmiş olmasından dolayı konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş olsa da; davadaki haklılık durumuna göre vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmesi gerekirken ve ayrıca tarafların hukuki dinlenilme hakları sağlanarak yargılamanın yürütülmesi gerekirken, bu yönler gözetilmeden ve toplanan deliller değerlendirilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi de doğru değildir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK 353/1.a.4. ve 6.maddesi uyarınca, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK 353/1.a maddesi uyarınca karar kesindir.