İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2018/1038 K.2018/957

İlk Derece Mahkemesi tarafından, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, yargılamanın iadesini isteyen davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

492 Sayılı Harçlar Kanunu 2. Maddesi gereğince," Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir. Ceza mahkemelerinde şahsi hukuka ait hakların hüküm altına alınması halinde de, celse harçları hariç olmak üzere (1) sayılı tarifeye göre harç alınır. "denilmektedir.

Yargılamanın iadesi davası, ilk davadan ayrı yeni bir dava olup, dava değeri üzerinden, tıpkı yeni açılan davalar gibi yargılama harçlarına tabidir. Nitekim, Harçlar Kanunu'nun 10. maddesi gereğince yargılamanın iadesi davalarında, yeni davalar gibi harç alınacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanun'un "Harcı ödenmeyen işlemler" başlıklı 32. madde gereğince ise " Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse, işleme devam olunmakla beraber, bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır" şeklindedir.

İlk Derece Mahkemesince yargılanmanın yenilenmesi talebi için maktu harç alınmıştır. Oysa, Harçlar Kanunu 10. Madde gereğince, yargılamanın yenilenmesi talepli davalar nispi harca tabi davalardan olduğundan, (1) Sayılı Tarife gereğince anlaşmazlık konusu değer üzerinden nispi harç alınması gerekmektedir. Dava harcı, kamu düzenine ilişkin olup, davanın görülmesi için yasayla getirilmiş dava şartı niteliğindedir. Bu nedenle, harç konusu HMK.m. 355 uyarınca Dairemizce resen nazara alınmıştır.

İlk derece mahkemesince, öncelikle eksik harcın yatırılması için gerekli ara kararları oluşturulup taraflara tebliğe edilmeli, verilecek kesin sürede nispi harç yatırılırsa yargılamaya devam edilmeli, harcın yatırılmaması halinde ise harç yatırılıncaya kadar dosya işlemden kaldırılmalıdır.

Bu doğrultuda, esasa ilişkin istinaf sebepleri incelenmeksizin HMK 353/1-a-4 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

KANUN YOLU

HMK.353/1.a. maddesi uyarınca karar kesindir.