İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2018/1568 K.2019/1284

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalı dava dışı ... Ltd.

Şti. tarafından yüksek polietilen cinsi emtianın İran'dan Türkiye'ye taşıma işini davalının üstlendiğini, sigortalı emtianın taşındığı aracın 28.02.2015 tarihinde saat 10.00 sıralarında, ...isimli gümrük malzemesi alan işyerinin önünde park edilmiş olup, 02/03/2015 tarihinde sürücü araç içerisinde uyumakta iken tır dorsesinde yer alan mühür sökülerek 16 palet bulunan ürünlerden 155 torba çalınmış olduğunu, tır sürücüsünün muhafaza ve denetiminde olmayan yol kenarına park etmiş olması sebebiyle olayın meydana geldiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından sigorta ettirene zarar bedelini ödediğini,

halefiyet kuralı gereğince sigortalısına yaptığı ödemenin rücuen davalıdan tahsili için girişilen icra takibinin itiraz sonucu durduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının talepleri bakımından CMR Konvansiyonu'nun 32. maddesi nazara alındığında, 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, sigortalı emtianın varış gümrüğünün, tır karnesi ile sabit olduğu üzere Halkalı Gümrük müdürlüğü olmasına karşın sigortalı şirketin talimatları gereğince teslimat yerinin Ambarlı Gümrük Müdürlüğü olarak belirlendiğini, bunun üzerine,

araç sürücüsü emtianın teslimat adresi olan Esenyurt adresinde bulunan Erport Antrepoya getirmiş olup sürücünün varış yerine ulaştığı tarih itibariyle hafta sonuna denk gelmesi ve tır karnesinde varış yerinin Halkalı Gümrük yazılması sebebiyle antrepoya alınmaması neticesinde kendisine verilen talimatlar gereği teslimat adresi olan antreponun önünde park ettiğini, araç başından ayrılmayan ve sigortalı emtianın korunması için gereken dikkat ve özeni gösteren sürücünün emtianın teslimat yeri olan antreponun bulunduğu yer itibariyle en güvenlikli yer olması dikkate alınarak beklediğini,

hırsızlık olayının şoförün kaçınamayacağı ve sonuçlarına engel olamayacağı bir olaydan doğduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davalının İran'dan aldığı emtiaları Türkiye'de bulunan adrese getirdiği, tır karnesinde Halkalı Gümrük Müdürlüğü yazmasına rağmen dava dışı sigortalı ...Ltd.

Şti.’nin teslimat adresini Ambarlı Gümrük Müdürlüğü olarak talimatlandırdığı, ancak TIR karnesinde Halkalı Gümrük müdürlüğü yazdığı için antrepoya kabul edilmeyen TIR sürücüsünün antreponun önünde aracı park ettiği, şoförün hem talimatta belirtilen adresi hem de aracı terk etmeyerek taşıyıcılık sorumluluğuna uygun davrandığı, sigortalının taşımayı yapana adres ve diğer taşıma için gerekli bilgileri eksiksiz ve doğru biçimde vermekle yükümlü olduğu, sorumluluğun dava dışı sigortalıya ait olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekilinin istinaf sebeplerinde özetle; taşıma sırasında davalı nakliyeci şirketin, kendi muhafaza ve denetiminde olan emtianın güvenliğini sağlamakla yükümlü olmasının yanı sıra park ettiği yer veya yerlerin de güvenli olduğuna azami düzeyde özen göstermekle de yükümlü olduğunu, sürücünün araç içerisinde uyumakta iken, araç dorsesinde yer alan mühür sökülmüş ve TIR kasasında 16 palette bulunan ürünlerden 155 torba çalındığını, bilirkişi raporuna karşı itirazlarının karşılanmadan karar verildiğini, sadece, teslimat adresinin sehven hatalı yazılması dayanak gösterilerek dava dışı sigortalıya Huzur Plastik şirketine tüm kusurun yüklenmesinin hatalı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE Davacı, sigortalı şirketin yurt dışından ithal ettiği emtianın taşıma işini davalı şirketin üstlendiğini, emtianın bir kısmının hırsızlık suçuna konu olmasından dolayı sigortalıya ödenen bedelin davalı taşıyıcının sorumluluğunda olduğu iddiasıyla, sigortalıya ödenen tutarın rücuen tahsili için taşıyıcı aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptalini istemiştir.İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut olayda;

davalı şirketin taşımaya konu emtiayı İran’dan Türkiye’ye taşınmasını üstlenerek fiili taşımayı gerçekleştirdiği, CMR senedinde emtianın teslim yerinin Halkalı/Türkiye olarak gösterildiği, ancak sigortalı alıcı firmanın şifai talimatı uyarınca emtianın teslim yerinin Ambarlı olarak değiştirildiği, talimat uyarınca emtianın getirildiği yer Ambarlı Gümrük Müdürlüğünce, CMR senedinde teslim yerinin Halkalı Gümrük Müdürlüğü yazıldığından, emtianın kabul edilmediği, işlemlerin hafta sonuna denk geldiği, antreponun önünde park halinde ve içerisinde istirahat eden şoför olduğu halde emtianın bir kısmının hırsızlığa konu olduğu,

zayi olan bedelinin sigortalısına ödendiği, temlikname uyarınca davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu dosya kapsamı ile sabittir.Uyuşmazlık, taşımaya konu hırsızlık nedeniyle zayi olan emtia sebebiyle davalı taşıyıcının sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.Somut olaya uygulanması gereken, CMR'nin 17/1. maddesine göre taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. 17/2.

Maddesi uyarınca, "Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz." 17/3.

Maddedesi uyarınca, taşımacının, taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtları, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahut çalışanlarının hata ve ihmallerinden dolayı sorumludur.Bu durumda, kural olarak taşıyıcı, kendi kusurundan kaynaklanmayan bir sebepten ileri geldiğini ispat edemedikçe, eşyaya gelen hasarı tazmin borcu altındadır. Bir başka deyişle, taşıyıcının kusurlu olduğu karine olarak kabul edilir.

Sorumluluktan kurtulabilmesi için taşıyıcının kusurlu olmadığını ispat etmesi zorunludur.

Taşıyıcının sorumluluğuna ilişkin bu düzenlemeye karşılık, taşıyıcı CMR Konvansiyonu 17/2. maddesi uyarınca eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin ihmalinden, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan, taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise taşımacı sorumlu tutulamaz.Somut olayda, davalı taşıyıcı tarafından sigortalı alıcı firmanın şifahi talimatı uyarınca, konşimentoda belirtilen teslim yerinin değiştirildiği ileri sürülmüş olup, bunun aksinin davacı tarafça ileri sürülmediği gibi konşimentodaki teslim yerinin sehven yazıldığı beyan edilmiş olmasına göre,

davalı taşıyıcının adamının (şöförünün) sigortalı alıcının talimatları doğrultusunda hareket ettiği gibi, teslim yerinde bulunan antrepo önünde park etttiği aracını terk etmediği de gözetildiğinde, davalıya atfı kabil kusur izafe edilemeyeceğinden, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1.maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.