İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2018/1947 K.2020/194

İlk derece mahkemesinde görülen çek iptali talebinin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle talebin reddine dair verilen karara karşı, davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkilinin ... Şişli Şubesindeki hesabından verilen, seri noları dava dilekçesinde belirtilen 6 adet boş çeklerin hırsızlanan araç içinde zayi olduğunu ileri sürerek, çek yapraklarının zayi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi, istinafa konu 02/10/2018 tarihli, 2018/887 Esas - 2018/945 Karar sayılı kararıyla; "...İptali istenen imzasız, tarihsiz, vadesiz boş çek yaprakları kambiyo senedi vasfı taşımadığı gibi TTK'nın 780. maddesinde yazılı unsurları ihtiva etmediğinden TTK 818/s yollamasıyla TTK'nın 757. maddesi gereğince dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Müvekkiline ait ... plakalı aracın 19/09/2018'de meçhul kişilerce çalındığını, bu hırsızlık suçuna karşı gerekli şikayetlerin yapıldığını, gerekli tutanakların tutulduğunu, çalınan aracın kısa bir süre sonra bulunduğunu, ancak aracın içinden çalınan boş çek yapraklarının da bulunduğu çantanın hala bulunamadığını, bu boş çek yapraklarının kullanılmasından doğacak zararları önlemek amacıyla zayi olan bu çek yapraklarının tespiti amacıyla 26/09/2018 tarihinde İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesine belge zayinin tespiti için dava açtıklarını,

mahkeme tarafından boş çek yapraklarının kıymetli evrak olmadığı gerekçesiyle hukuki yarar yokluğundan davalarının 02/10/2018 tarihinde usulden reddine karar verildiğini, bu kararın usul ve esasa aykırı olduğunu, çalınan boş çeklerin her ne kadar kıymetli evrak niteliğinde olmasalar da önemli belge niteliğinde olduğunu, bu boş çek yapraklarının zayi olduğunun tespitinin banka nezdinde ispatı hususunda önemli olduğundan hem müvekkilinin hem de bankanın bu tespitin yapılmasında hukuki yaran olduğunu, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının bu nedenlerle usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek,

kararın kaldırılmasına ve talebin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, TTK'nın 818/1.s maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un 757 vd. maddeleri uyarınca zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinafa incelemesi, HMK'nın 355.maddesi uyarınca, davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dosya kapsamından, davacının kendi hesabından çek koçanı aldığı anlaşılmaktadır. Dava konusu edilen çek yaprakları boş çek yaprağı niteliğinde olup, çek vasfını kazanmamıştır. Keşideci sıfatındaki davacının, zayi davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı, TTK 651. maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı olan hamile ait olup, keşideci olan davacının boş çek koçanı hakkında talepte bulunmasında hukuki yararı yoktur.

Bu çekler üçüncü şahıslarca doldurulup davacıdan alacak talep edilirse, davacının sahteciliğe dayalı menfi tespit talep hakları mevcut olup, istenilen hukuki korumanın bu şekilde sağlanması mümkün olup, eldeki davada hukuki yarar bulunmamaktadır. Aynı gerekçelerle, davacının tespit hükmü almakta da hukuken korunacak bir menfaati yoktur.

Bu nedenle, ilk derece mahkemesinin red kararı sonucu itibariyle isabetli olup, aksi yöndeki davacı vekilinin istinaf başvuru nedenleri yerinde değildir. Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda, davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.ç. maddesi uyarınca, talep çekişmesiz yargı işi niteliğinde olduğundan, karar kesindir.